Edward De Bono

Nội dung thứ nhất: “6 chiếc mũ tư duy” là gì?

Khi xử lý thông tin, chúng ta đồng thời đối mặt với nhiều suy nghĩ khác nhau như cảm xúc, thông tin, tính hợp lý, sự sáng tạo và định hướng tương lai. Cố gắng xử lý tất cả cùng lúc cũng giống như cố gắng tung một lần nhiều quả bóng. Trong phương pháp tư duy “6 chiếc mũ”, mỗi chiếc mang một màu sắc và thể hiện một kiểu tư duy, bao gồm trắng, đỏ, đen, vàng, xanh lá cây và xanh lam.
Chiếc mũ trắng liên quan đến việc tìm kiếm dữ liệu và thông tin. Màu trắng biểu thị sự trung tính, khách quan. Hãy đội mũ trắng khi thảo luận về thông tin hiện có và để xác định thông tin cần thiết, không quan tâm đến ý kiến, mà chỉ quan tâm sự thật và số liệu. Nếu sự thật mâu thuẫn với nhau, bạn đối xử với chúng bình đẳng. 
Chiếc mũ đỏ mang đến cơ hội thể hiện cảm xúc và trực giác mà không cần phải giải thích hay biện minh. Trực giác của bạn có thể dựa trên kinh nghiệm tích lũy, nhưng cần được thể hiện một cách thận trọng. Một loạt cảm xúc có thể được thể hiện dưới chiếc mũ đỏ như sự nhiệt tình, sự mơ hồ hoặc thậm chí cảm xúc không hài lòng.
Chiếc mũ đen thể hiện sự thận trọng. Hãy tưởng tượng bạn đang mặc áo choàng đen của thẩm phán trong một phiên tòa xét xử tội phạm giết người. Bạn là người chịu trách nhiệm cân nhắc tất cả bằng chứng và xem xét kỹ lưỡng. Bạn tuân thủ luật pháp, chỉ ra những khó khăn, đồng thời giữ chặt các giá trị đạo đức.
Chiếc mũ vàng thì khó làm chủ hơn mũ đen. Mũ vàng cho phép thể hiện tầm nhìn và ước mơ, nhưng nó cũng coi trọng chủ nghĩa hiện thực hơn tưởng tượng. Để tìm ra điều tích cực, ta cần phát triển sự nhạy bén về nhận thức giá trị, ngay trong cả những ý tưởng tồi. Chiếc mũ vàng quan trọng vì tác động tích cực của một ý tưởng không phải luôn rõ ràng tức thì.
Chiếc mũ xanh lá là những ý tưởng, khái niệm mới, những lựa chọn thay thế. Đội chiếc mũ xanh lá có nghĩa là cởi mở với mọi phương thức cải thiện tình hình và cân nhắc những kế hoạch B tưởng như bất khả thi. Chiếc mũ xanh lá cũng có thể giúp vượt qua những khó khăn gặp phải trong quá trình “tư duy mũ đen”. Vì chiếc mũ đen giúp xác định mối nguy hiểm lớn trong chiến lược tiếp thị mới, còn chiếc mũ xanh lá giúp tìm ra cách sáng tạo để tránh những mối nguy hiểm này hoặc nghĩ ra những ý tưởng hoàn toàn mới.
Chiếc mũ xanh lam dành cho những suy nghĩ về lối tư duy. Giống như con diều hâu bay lên bầu trời để có góc nhìn rõ hơn về những cánh đồng bên dưới, người đội chiếc mũ xanh lam mong có được cái nhìn tổng thể về những chiếc mũ khác. Chiếc mũ này được sử dụng khi cần xác định mục đích của buổi thảo luận, cân nhắc xem những chiếc mũ nào cần thiết trong quá trình suy nghĩ để giải quyết một vấn đề. Vì vậy, người chủ trì cuộc họp luôn phải đội chiếc mũ màu xanh lam trong suốt quá trình thảo luận. Tuy nhiên, những thành viên khác cũng có thể đội mũ xanh lam và đưa ra các đề xuất về thủ tục.

Lời kết từ Fonos

Bạn vừa hoàn thành tóm tắt sách 6 Chiếc Mũ Tư Duy. Bạn thân mến, áp dụng phương pháp 6 chiếc mũ tư duy sẽ giúp bạn suy nghĩ hiệu quả hơn để giải quyết vấn đề và phát triển các giải pháp sáng tạo. Hy vọng nhờ đó, bạn sẽ ngừng lãng phí năng lượng quý giá và không trở thành con mồi của lối suy nghĩ vô tổ chức và hỗn loạn. 
Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách 6 Chiếc Mũ Tư Duy trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

Tổng quan

Nhiều người trong chúng ta thường xuyên cảm thấy suy nghĩ bị xáo trộn. Những luồng suy nghĩ đến mà không có bất kỳ lý do nào. Những cảm xúc bị trộn lẫn với lý trí, ký ức trong quá khứ và hy vọng về tương lai đã tạo thành một mạng lưới rối rắm, khiến chúng ta khó suy nghĩ rõ ràng, đặc biệt là khi phải đưa ra quyết định. May mắn thay, vì suy nghĩ là một kỹ năng, chúng ta có thể cải thiện nó.
6 Chiếc Mũ Tư Duy trình bày một hệ thống hoàn chỉnh giúp bạn đưa ra quyết định tốt hơn bằng cách gỡ bỏ những rối rắm trong suy nghĩ vốn đang cản trở khả năng tư duy của bạn. Phương pháp “6 chiếc mũ tư duy” phân chia và cho phép các loại suy nghĩ hiện hữu với khoảng thời gian hợp lý mà không làm gián đoạn quá trình suy nghĩ. Mời bạn khám phá thông qua 3 nội dung chính mà Fonos đã chọn lọc từ cuốn sách 6 Chiếc Mũ Tư Duy nhé.

Nội dung thứ 2: 6 chiếc mũ là công cụ cải thiện tư duy và hình thành ý tưởng mới.

6 chiếc mũ cho phép nhóm của bạn tư duy và nhìn nhận vấn đề từ cùng một quan điểm. Do đó, việc tư duy bằng những chiếc mũ sẽ đem lại nhiều lợi ích cho bản thân và tình huống làm việc nhóm.
Thử tưởng tượng bạn là người quản lý, và bạn muốn biết phản ứng của nhóm đối với một vấn đề nào đó. Tuy nhiên mọi người lại thường sợ bị đánh giá vì cảm xúc của họ và tìm cách né tránh chủ đề. Vậy nên, nếu các thành viên hiểu chức năng của từng chiếc mũ, bạn có thể nói “Hãy thử đội mũ đỏ”, thay vì đơn thuần bảo họ nói lên cảm xúc của mình. Chiếc mũ đỏ cho phép thể hiện cảm xúc nên cả nhóm sẽ tự nhiên suy nghĩ về cảm xúc mà không cảm thấy ngần ngại. Màu sắc tạo sự trung tính cho những chiếc mũ. Đó là lý do tại sao trong thực tế, những chiếc mũ chỉ nên được gọi theo màu sắc chứ không phải theo chức năng.
Hơn nữa, phương pháp này đảm bảo cả nhóm đều suy nghĩ theo cùng một cách. Chẳng hạn, nhóm của bạn đang tụ tập tại một toà nhà lớn và mỗi người đang đứng ở những vị trí khác nhau. Mỗi người sẽ có một góc nhìn khác biệt: nhìn từ bên hông thì toà nhà có vẻ rất dài, còn từ phía trước thì có vẻ khá ngắn... Bây giờ, hãy nghĩ về mỗi góc độ toà nhà là một chiếc mũ khác nhau. Nếu bạn muốn nhìn nhận một chủ đề từ cùng một vị trí thuận lợi, cả nhóm sẽ cần phải đội cùng một chiếc mũ.

Nội dung thứ 3: Một số quy tắc khi sử dụng phương pháp 6 chiếc mũ.

Khi mọi người đã được đào tạo về cách sử dụng mũ, họ sẽ biết chính xác cách đáp ứng yêu cầu của bạn. Trong quá trình trò chuyện hoặc thảo luận, bạn có thể cảm thấy đã đến lúc cần phải đưa ra một số ý kiến mới. Việc nói điều gì đó đại loại như "Tôi nghĩ rằng chúng ta cần một số tư duy mũ xanh lá ở đây" sẽ cho phép bạn dễ dàng truyền đạt thông điệp này. Nhóm của bạn sẽ biết cách nghĩ ra các lựa chọn thay thế. 
Có 2 cách để đội những chiếc mũ này: sử dụng một lần hoặc theo trình tự. Khi những chiếc mũ được sử dụng đơn lẻ, chúng có chức năng giúp bạn tập trung vào một kiểu suy nghĩ cụ thể. Trong khi đó, sử dụng theo trình tự sẽ giúp bạn linh hoạt đạt được mục đích hơn. Trong trường hợp này, hãy dùng bất kỳ chiếc mũ nào bạn thích, với tần suất và thứ tự bất kỳ. Ví dụ, nhóm trưởng có thể yêu cầu nhóm chuyển từ đội mũ trắng sang mũ vàng và bỏ hoàn toàn mũ đỏ.
Tuy nhiên, dù sử dụng mũ theo cách nào, bạn cũng cần cân nhắc vấn đề kỷ luật và thời gian. Ở một thời điểm, các thành viên của nhóm chỉ được phép sử dụng và bảo quản chiếc mũ được yêu cầu mà thôi. Chỉ có người chủ trì hoặc người điều hành mới có quyền thay đổi điều đó. Việc phát triển tính kỷ luật này khá dễ, chỉ cần thông qua luyện tập. Bất cứ khi nào nhóm của bạn đội một chiếc mũ, bạn phải cho thời gian để tăng cường mức độ tập trung và giảm nói chuyện vu vơ.

6 Chiếc Mũ Tư Duy cung cấp những công cụ giá trị để thảo luận nhóm và đưa ra quyết định cá nhân. Cuốn sách trình bày các cách phân chia suy nghĩ khác nhau để giúp bạn và đội ngũ sử dụng bộ não một cách tinh tế và hiệu quả hơn.
Edward de Bono (1933 - 2021) là triết gia, giáo sư, nhà tâm lý học và là người phát minh ra thuật ngữ “tư duy đa chiều”. Ông từng là giảng viên của các Đại học Oxford, Harvard và Cambridge, viết hơn 80 cuốn sách. Trong đó có Tư Duy Đa Chiều, 6 Chiếc Mũ Tư Duy, Dạy Con Trẻ Cách Tư Duy, Làm Người Thú Vị, Để Có Một Tâm Hồn Đẹp…

6 Chiếc Mũ Tư Duy

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu