Gary Chapman

Tổng quan

Một trong các yếu tố ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển tâm sinh lý ở trẻ vị thành niên chính là tình yêu của cha mẹ. Nếu không được yêu thương đầy đủ, trẻ vị thành niên rất dễ dàng bị những kẻ xấu bên ngoài dụ dỗ vào các tệ nạn. Để ngăn chặn vấn đề này, cha mẹ không những phải biết yêu thương trẻ mà còn phải biết thể hiện sự yêu thương sao cho đúng.

Tác phẩm 5 Ngôn Ngữ Tình Yêu Dành Cho Bạn Trẻ được Gary Chapman chủ yếu viết cho các bậc phụ huynh có con ở lứa tuổi hoa mộng. Tuy nhiên, tác giả cũng nhắn gửi rằng ông mong tất cả người lớn đều đọc và áp dụng được những kiến thức trong sách. Bởi trẻ không chỉ cần tình yêu từ cha mẹ, mà còn cần tình yêu từ nhiều người lớn xung quanh. 

Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong cuốn sách 5 Ngôn Ngữ Tình Yêu Dành Cho Bạn Trẻ, được Fonos chọn lọc chia sẻ đến bạn.

Nội dung thứ nhất: Vì sao cách nói những “ngôn ngữ tình yêu” như trước kia bị “mất phép”? 

Khi đạt đến độ tuổi vị thành niên, trẻ sẽ có các thay đổi mạnh mẽ về tâm sinh lý. Nhiều phụ huynh không nhận ra điều này nên cứ tiếp tục duy trì cách thể hiện tình cảm, và phương pháp nuôi dạy con trước đây. Đó là sai lầm nghiêm trọng, vì trẻ vị thành niên không còn là trẻ con nữa, mà đang “quá độ” thành người lớn. Lúc này, nhu cầu được độc lập, được công nhận và được khẳng định bản thân đang cực kỳ lớn. Khi dạy dỗ hoặc bày tỏ tình cảm với trẻ, phụ huynh cần phải lưu ý đến các nhu cầu ấy.

5 ngôn ngữ tình yêu dành cho trẻ vị thành niên về cơ bản không khác so với khi trẻ còn bé. Chúng vẫn bao gồm: một là lời khen ngợi, hai là cử chỉ âu yếm, ba là quà tặng, bốn là sự tận tụy, và năm là thời gian chia sẻ. Tuy nhiên, chúng phải được thể hiện khác đi. Chẳng hạn, một bà mẹ than phiền con trai không thích nghe bà khen nữa, dẫu lúc nhỏ cậu rất thích nghe. Hóa ra, lời lẽ bà dùng để khen cậu giống như đang dỗ dành trẻ con, khiến cậu khó chịu. Tác giả đã khuyên bà nên thay đổi cách khen sao cho chín chắn, phù hợp với người trưởng thành. Nhờ vậy, vấn đề đã được giải quyết.

Tương tự, khi sử dụng ngôn ngữ “cử chỉ âu yếm”, bạn cũng cần thận trọng hơn so với khi con còn bé. Hãy quan sát tâm trạng của con xem chúng có đang muốn được ôm ấp, chạm vào hay không. Thông thường, trẻ thể hiện điều này qua ngôn ngữ cơ thể. Nếu hôm đó trẻ không muốn đến gần bạn, khoanh tay phòng thủ, đóng sập cửa... nghĩa là chúng đang truyền thông điệp “Đừng đụng vào con!”. Đặc biệt, khi trẻ đang tức giận, thì khả năng bạn bị chúng cự tuyệt tiếp xúc là rất cao.

Trẻ vị thành niên thường chú trọng sự quan tâm của cha mẹ, nên ngôn ngữ “thời gian chia sẻ” là rất quan trọng. Những trẻ không được cha mẹ dành thời gian quan tâm sẽ thấy bất an, thiếu an toàn, và nảy sinh bất ổn tâm lý. Bạn và trẻ cần có thời gian cùng làm điều gì đó vui vẻ bên nhau, cùng chuyện trò, tâm sự. Lưu ý, khi đối thoại với trẻ, bạn phải thật lắng nghe, thấu hiểu. Hãy trò chuyện với trẻ như với người đã trưởng thành để trẻ thấy mình được tôn trọng. 


Nội dung thứ 2: Cách đổi cách nói ngôn ngữ “sự tận tụy”, “quà tặng” và xử lý cơn giận của trẻ.

Ngôn ngữ “sự tận tụy” được thể hiện qua sự chăm sóc của bạn dành cho trẻ hằng ngày. Tuy nhiên, nguyên tắc quan trọng nhất khi dùng ngôn ngữ này là “chỉ giúp con những điều mà chúng không thể tự làm được”. Ví dụ, khi con còn bé, bạn giặt quần áo giúp con. Nhưng khi con bước sang tuổi vị thành niên, hãy dạy chúng cách tự giặt quần áo. Trẻ thật ra sẽ rất vui nếu được bạn dạy các kỹ năng sống và được trở nên độc lập. 

Đối với trẻ vị thành niên, bạn cần cẩn thận khi sử dụng ngôn ngữ “quà tặng”. Không nên tặng cho trẻ quá nhiều quà hoặc tiền, bởi sẽ khiến trẻ hình thành quan niệm coi trọng vật chất. Trước khi tặng quà, bạn phải chú ý đến sở thích của con. Đừng tặng món bạn thích, mà hãy tặng món con bạn thích. Bên cạnh đó, không phải món quà nào cũng cần tặng trước mặt mọi người. Một số món quà sẽ trở nên có ý nghĩa hơn nhiều nếu bạn tặng riêng cho trẻ trong dịp đặc biệt nào đó.

Bạn không nên chỉ sử dụng duy nhất một ngôn ngữ tình yêu với trẻ, mà nên kết hợp 5 loại ngôn ngữ. Nguyên nhân do trẻ cần được học cách sử dụng cả 5 loại ngôn ngữ ấy. Điều này rất cần thiết cho việc tạo dựng mối quan hệ xã hội của trẻ sau này. Ngoài ra, đôi lúc trẻ có thể từ chối tình cảm của bạn, dù bạn đã thử nhiều cách. Nguyên nhân có thể do bạn thể hiện sai phương pháp, hoặc có thể do trẻ đang tức giận chuyện gì đó mà chưa giải quyết được. 

Trẻ có 2 kiểu giận cơ bản: âm ỉ và bùng phát. Trẻ có cơn giận “âm ỉ” sẽ giữ cảm xúc tức tối trong lòng, còn trẻ có cơn giận “bùng phát” thì phản ứng ngay lập tức thông qua la hét, đập phá. Tốt nhất, bạn nên dạy trẻ cách kiểm soát cơn giận. 

Đầu tiên, bạn phải giữ bình tĩnh và lắng nghe cảm xúc của trẻ. Nếu trẻ im lặng, hãy chủ động trò chuyện nhẹ nhàng với trẻ. Cuối cùng, hãy khẳng định cảm xúc của trẻ là đúng, giải thích quan điểm của bạn, và tìm ra giải pháp cho vấn đề trẻ đối mặt.   


Nội dung thứ 3: Cách giúp trẻ vị thành niên không lặp lại lỗi lầm.

Ngoài dành cho con tình yêu thương, bạn còn cần dạy con biết sống có trách nhiệm. Cần phải đề ra những luật lệ, giới hạn trong gia đình, và yêu cầu trẻ tuân thủ. Trái với lầm tưởng của nhiều phụ huynh, việc đặt ra các quy tắc trong nhà không làm trẻ nổi loạn. Nguyên nhân khiến trẻ chống đối thực ra đến từ việc phụ huynh độc đoán, áp đặt trẻ theo ý mình. Vì vậy, bạn cần đưa ra lời giải thích hợp lý về các quy định cho trẻ, chứ đừng ra lệnh kiểu “Làm đi! Đừng thắc mắc!”.

Cũng cần lưu ý rằng, các quy định trong nhà nên càng ít càng tốt. Trẻ vị thành niên rất cần không gian sống thoải mái, độc lập. Do đó, nếu trong nhà có quá nhiều quy định, trẻ sẽ cảm thấy khó chịu, bức bối, từ đó tìm cách “lách luật”, hoặc tảng lờ quy định. Các quy định cũng cần phải rõ ràng, công bằng, tránh gây bối rối hoặc tranh cãi. Ngay từ đầu, bạn phải nêu rõ hình phạt dành cho hành vi vi phạm, và phải kiên quyết thực hiện hình phạt đã nêu khi trẻ phạm lỗi.

Hãy tạo cơ hội cho trẻ được thể hiện trách nhiệm với gia đình, chẳng hạn như giao cho trẻ chăm thú cưng, tưới cây, lau nhà, giặt quần áo… Các trách nhiệm này cần được thay đổi theo thời gian để trẻ có thể học thêm nhiều loại kỹ năng khác nhau. Quan trọng là bạn phải giúp trẻ hiểu được người trưởng thành có tự do, nhưng cũng có trách nhiệm và nghĩa vụ. Nếu trẻ không thực hiện trách nhiệm nghĩa là trẻ chưa lớn, không được phép hưởng quyền lợi của người trưởng thành.

Ví dụ, bạn có thể cho phép trẻ mượn xe bạn để đi, với điều kiện trẻ phải rửa chiếc xe đó vào mỗi cuối tuần. Nếu trẻ không làm, trẻ sẽ mất quyền được mượn xe. Phụ huynh thông minh sẽ không kè kè theo trẻ để nhắc nhở: “Rửa xe đi con!”. Họ chỉ đơn giản nhìn kết quả sự việc, rồi thực thi hình phạt đã đề ra. Tác giả cam đoan rằng, khi áp dụng biện pháp này, hầu hết trẻ vị thành niên sẽ ý thức được trách nhiệm của mình, và không lặp lại lỗi lầm cũ.


Lời kết từ Fonos

Bạn thân mến, bạn vừa nghe xong tóm tắt sách 5 Ngôn Ngữ Tình Yêu Dành Cho Bạn Trẻ. Trẻ giai đoạn vị thành niên thường có các thay đổi thất thường về tâm lý, khiến các phụ huynh gặp nhiều khó khăn trong vấn đề nuôi dạy và giáo dục. Tuy nhiên, nếu bạn biết cách sử dụng nhuần nhuyễn 5 ngôn ngữ tình yêu, cũng như xây dựng được tinh thần trách nhiệm cho trẻ, thì con bạn sẽ đi qua giai đoạn “ẩm ương” này một cách thành công và an toàn.

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách 5 Ngôn Ngữ Tình Yêu Dành Cho Bạn Trẻ trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!


5 Ngôn Ngữ Tình Yêu Dành Cho Bạn Trẻ hướng về các bậc cha mẹ có con ở lứa tuổi vị thành niên. Quyển sách chủ yếu hướng dẫn độc giả cách giáo dục, cũng như cách thể hiện tình yêu dành cho con đang độ tuổi “ô mai”. 

Tiến sĩ Gary Chapman sinh năm 1938, là chuyên gia tâm lý người Mỹ có hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn hôn nhân, gia đình. Ông còn là mục sư, diễn giả, người dẫn chương trình radio và tác giả của nhiều đầu sách nổi tiếng. Bạn đọc Việt Nam có thể tìm hiểu một số tác phẩm của ông như 5 Ngôn Ngữ Tình Yêu Dành Cho Trẻ Em, 5 Ngôn Ngữ Tình Yêu Dành Cho Bạn Trẻ, 5 Phương Thức Ghi Nhận Nỗ Lực Của Nhân Viên, Xây Dựng Kỹ Năng Xã Hội Cho Trẻ Trong Thời Đại Số….


5 Ngôn Ngữ Tình Yêu Dành Cho Bạn Trẻ

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu