Nancy Harrison

Janet B. Pascal

Tổng quan

Không đứa trẻ nào ở Mỹ lớn lên mà không biết đến chàng mèo mang mũ, cáo đeo bít tất, hay những chú chuột nhảy lò cò trên cái bụng to của bố,… Đây chính là những hình ảnh làm nên “thương hiệu” của Dr. Seuss – một tác giả nổi tiếng với nhiều tác phẩm dành cho thiếu nhi. 

Trong suốt sự nghiệp sáng tác, ông đã viết hơn 40 cuốn sách. Trong số đó có 24 cuốn nằm trong top 150 cuốn sách thiếu nhi bán chạy nhất mọi thời đại do Publisher Weekly bình chọn.

Vậy để tìm hiểu Dr. Seuss là ai và cơ duyên đến với sách thiếu nhi của ông là gì, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong cuốn sách Chân Dung Những Người Thay Đổi Thế Giới: Dr. Seuss Là Ai?.  


Nội dung thứ nhất: Chàng trai bỏ Đại học Oxford để vẽ truyện tranh.

Dr. Seuss tên thật là Theodor Seuss Geisel. Người thân và bạn bè vẫn gọi ông bằng cái tên thân mật là Ted. Cậu bé Ted sinh trưởng trong một gia đình người Mỹ gốc Đức. Khi còn bé, vì cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, cậu bị bạn bè xa lánh, kì thị vì nguồn gốc của mình. Có lẽ đó là lý do cậu thường tìm đến sở thú để trò chuyện với động vật, cây cối. Thỉnh thoảng, sau những buổi tham quan vườn thú trở về nhà, Ted vẽ lên tường phòng ngủ những bức tranh về voi, sư tử, hươu cao cổ,… và tự mình nghĩ ra tên để đặt cho chúng. Khả năng sáng tạo của cậu được bộc lộ từ sớm như vậy.

Lớn hơn một chút, Ted dành phần lớn thời gian ở trường không phải để học mà để chăm sóc bài vở cho tờ Jacko – một tạp chí châm biếm mà cậu là thành viên chính thức trong ban biên tập. Môn học duy nhất khiến cậu cảm thấy hứng thú là Văn học, dù cho điều đó khiến cậu bị đánh giá là “chậm tiến” và “khó thành đạt”. Cậu nhanh chóng nổi tiếng tại trường Trung học với các tác phẩm hài hước đi kèm với hình ảnh minh họa đáng yêu. 

Nhận thấy cậu con trai quá say mê nghệ thuật, cha mẹ cậu rất lo lắng. Họ đã chi trả một khoản tiền khổng lồ để cậu đến học tại Đại học Oxford, với hy vọng cậu sẽ hòa vào bầu không khí học tập nghiêm túc của các sinh viên nơi đây. Thế nhưng, một lần nữa, chàng thanh niên cảm thấy Oxford không phải là chốn dành cho mình. Cuốn sổ ghi chép của cậu đầy những hình vẽ đàn bò có cánh, chú chó làm xiếc, chú gà có chiếc đuôi xòe như cối xay gió… Có lẽ điều ý nghĩa nhất cậu tìm được ở Oxford chính là Helen Palmer – mối tình đầu của cậu. Cô chính là người đã không xem các bức tranh của cậu là kỳ quái, lập dị. Cô nhìn ra tiềm năng cũng như sức mạnh sáng tạo vô cùng to lớn và nhiệt tình cổ vũ cậu theo đuổi niềm đam mê thật sự của mình. 

Bằng tất cả tình yêu cùng sự tín nhiệm dành cho cô bạn gái, chàng sinh viên trở về quê nhà, sử dụng bút danh Dr. Seuss, bắt đầu sự nghiệp viết và vẽ minh họa, dù biết con đường phía trước sẽ gặp muôn vàn khó khăn.


Nội dung thứ 2: “Bạn có lũ trẻ, tôi trao cho chúng niềm vui”.

Sau nhiều năm chật vật làm việc cho nhiều tạp chí lớn nhỏ khác nhau, chàng họa sĩ truyện tranh Dr. Seuss rốt cuộc cũng đã có được một chỗ đứng nhất định trong lòng độc giả. Truyện tranh của anh đầy hài hước với những nét vẽ ngộ nghĩnh, những con thú được nhân cách hóa với điệu bộ, cử chỉ, và vô số trò tinh ranh như con người. 

Vào năm 1927, Dr. Seuss kết hôn với Helen Palmer nhưng họ không thể có con. Song anh không hề xem đó là một nỗi bất hạnh. Anh luôn biết cách tự tạo ra niềm vui cho bản thân và cho cả vợ mình. Tương truyền rằng, Dr. Seuss và vợ có một cô con gái tưởng tượng tên là Chrysanthemum-Pearl. Anh thậm chí đã viết lời đề tặng “con gái” trên một trong những cuốn sách của mình.

Việc sáng tác cũng là một cách để Dr. Seuss cảm thấy hạnh phúc cho dù không thể có con. Anh từng có một câu nói nổi tiếng: “Bạn có lũ trẻ, tôi cho chúng niềm vui”. Câu nói này mang ý nghĩa rằng, tuy anh không phải một người cha nhưng sự nghiệp mà anh đang theo đuổi có thể khiến cho rất nhiều đứa trẻ nở nụ cười. Thông qua mỗi tác phẩm, anh gửi vào đó thông điệp, những lời yêu thương anh muốn nói, những bài học anh muốn truyền đạt lại cho con mình. Bằng nét vẽ tự do, phóng khoáng, không áp đặt bất cứ quy luật hay khuôn khổ nào, Dr. Seuss đã truyền cảm hứng sáng tạo cho vô số họa sĩ trẻ lúc bấy giờ - những người vẫn đang loay hoay tìm phong cách riêng, những người đang tự giới hạn đề tài và ý tưởng của mình.

Bên cạnh các tác phẩm dành cho thiếu nhi, Dr. Seuss còn nổi tiếng với những bức tranh biếm họa thuộc đề tài chính trị. Vào thời điểm Thế chiến thứ II bùng nổ, anh bắt đầu sử dụng ngòi bút làm công cụ thể hiện tư tưởng phản đối chiến tranh. Tuy nhiên, đây chỉ là một lĩnh vực tạm thời, Dr. Seuss nêu rõ quan điểm rằng anh vẫn sẽ tập trung nhiều nhất vào sách thiếu nhi, bởi thế hệ sau mới là quan trọng. Thế hệ sau nhất định phải thông minh hơn, tài giỏi hơn thế hệ của anh lúc bấy giờ!


Nội dung thứ 3: Dr. Seuss – người góp phần thay đổi hệ thống giáo dục Mỹ.

Năm 1954, một bài viết trên tạp chí Life đưa ra vấn đề khiến người người phải quan tâm: đó là hiện trạng trẻ em ngày càng lười đọc sách, và đặt ra câu hỏi về nguyên nhân và giải pháp. Hệ thống giáo dục Mỹ bắt đầu tự hỏi có phải vì sách giáo khoa quá khô khan, cách dạy lẫn cách học ở trường quá nhàm chán? Bọn trẻ bị bắt phải lặp đi lặp các từ vựng quen thuộc, rập khuôn, trí tưởng tượng của các em bị bó buộc, tư duy của các em không được khuyến khích mở rộng và đón nhận ý tưởng mới?

Trong bối cảnh này, được sự động viên của bạn bè, Dr. Seuss quyết định thực hiện một đợt cải cách lớn. Ông cho ra đời những cuốn sách học từ vựng dành cho trẻ em ở lứa tuổi vỡ lòng. Phương pháp của ông là viết những câu chuyện ngắn dễ hiểu, chứa cụm từ kết hợp hai từ vựng cùng vần, dễ nhớ. Ví dụ như Chàng Mèo Mang Mũ (bản gốc tiếng Anh là The Cat in The Hat), Nhảy Và Lò Cò (tức Hop on Pop), Cáo Đeo Bít Tất (tức Fox in Socks),… Ngôn ngữ của Dr. Seuss được đánh giá là mang những vần điệu đầy tiết tấu, tròn vành rõ chữ. Lượng từ vựng được sử dụng trong sách cực kỳ ít ỏi, kết cấu câu lặp đi lặp lại, chỉ thay đổi vị trí một số ít từ ngữ. Trẻ chỉ cần nhớ được câu đầu tiên thì ngay lập tức dễ dàng đọc được câu phía sau. Nhờ thế, môn tập đọc trong nền giáo dục Mỹ đã bước sang một trang mới.

Trong vòng ba năm, hơn một triệu bản Chàng Mèo Mang Mũ đã được bán ra. Trẻ con say sưa đọc chúng. Một vài hiệu sách và thư viện lớn của trường học trưng bày sách của ông trên các kệ sách nổi bật nhất. Các nhà xuất bản lớn đề nghị hợp tác để đặt hàng ông viết thêm nhiều tựa sách thiếu nhi tương tự, không chỉ dành cho trẻ em ở các lớp vỡ lòng mà còn ở mọi độ tuổi.

Sau này, đề tài sáng tác của Dr. Seuss mở rộng ra các vấn đề về môi trường, bảo tồn động vật, cây xanh, phản đối nạn phá rừng, khai thác gỗ bừa bãi, đề cao tinh thần hòa bình, hữu nghị,… Vẫn bằng những hình vẽ ngộ nghĩnh, thân thiện và hài hước dành cho thiếu nhi, ông đã khéo léo cài cắm thông điệp giáo dục bên trong mỗi câu chuyện sao cho tự nhiên nhất, không giáo điều và cứng nhắc. Ông mong muốn các em sẽ ghi nhớ, áp dụng một cách tự động những gì chúng học và ghi nhớ được vào thực tiễn cuộc sống, để bên cạnh một phương tiện giải trí, các em còn có được hành trang hữu ích trên con đường trưởng thành.


Lời kết từ Fonos

Vừa rồi là 3 nội dung nổi bật từ cuốn sách Chân Dung Những Người Thay Đổi Thế Giới: Dr. Seuss Là Ai?, được Fonos chọn lọc để gửi đến bạn.  

Bạn thân mến, nếu bạn đang mang trong mình những ước mơ bị cho là lập dị, phi thực tế; nếu bạn đang phân vân giữa việc theo đuổi điều mình làm tốt nhất với việc trở thành một chuẩn mực được xã hội đánh giá cao, thì câu chuyện về cuộc đời và sự nghiệp của Dr. Seuss sẽ truyền cảm hứng cho bạn. Không phải bất cứ ai cũng có đủ can đảm từ bỏ một nơi tốt như Đại học Oxford để bắt đầu từ hai bàn tay trắng. Chắc chắn rằng ngay tại thời điểm Dr. Seuss rời Oxford, ông không hề nghĩ bản thân sẽ trở thành tác giả truyện thiếu nhi nổi tiếng nhất nước Mỹ, ông chỉ đơn giản muốn làm công việc khiến bản thân thoải mái, vui vẻ và say mê.

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Chân Dung Những Người Thay Đổi Thế Giới – Dr. Seuss Là Ai? trên ứng dụng Fonos. Hãy tìm nghe phiên bản sách nói trọn vẹn trên Fonos, và đừng quên thường xuyên truy cập vào ứng dụng để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!


Chân Dung Những Người Thay Đổi Thế Giới: Dr. Seuss Là Ai? thuộc bộ sách gồm 21 cuốn: Chân Dung Những Người Thay Đổi Thế Giới. Quyển sách Dr. Seuss Là Ai? nói về một tác giả nổi tiếng đã viết và minh họa hơn 45 cuốn sách thiếu nhi với những hình ảnh sinh động, ngộ nghĩnh cùng những bài học giản đơn nhưng đầy giá trị. Các tác phẩm của ông đã được dịch sang 20 thứ tiếng, được chuyển thể thành phim hoạt hình và gắn liền với tuổi thơ của trẻ em trên khắp thế giới.

Chân Dung Những Người Thay Đổi Thế Giới: Dr. Seuss Là Ai?

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu