Ibuka Masaru

Tổng quan

Chờ Đến Mẫu Giáo Thì Đã Muộn được xuất bản năm 1971, là cuốn sách trình bày phương pháp giáo dục trẻ em trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi - một giai đoạn vô cùng quan trọng để phát huy khả năng của trẻ. Dựa trên những nghiên cứu về sinh lí học của não bộ và di truyền học, Ibuka Masaru đã khẳng định sự phát triển về trí tuệ và năng lực của trẻ được quyết định trong giai đoạn vàng này. Đây là “thời kì thích hợp” để nuôi dạy một đứa trẻ trở nên vui vẻ, thông minh và khỏe mạnh. Cũng từ đây, Ibuka Masaru đưa ra những giải pháp giúp các bậc cha mẹ tạo ra môi trường tốt nhất để trẻ có thể phát huy hết khả năng.

Sức cuốn hút của Chờ Đến Mẫu Giáo Thì Đã Muộn không đến từ những bài học giáo dục cao siêu mà chỉ như lời nhắn nhủ tác giả muốn gửi đến tất cả các bậc cha mẹ, đó là: hãy biết khơi dậy tiềm năng của trẻ từ những điều nhỏ nhặt, giản dị trong cuộc sống bằng tình yêu thương và trái tim thấu cảm.

Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong cuốn sách Chờ Đến Mẫu Giáo Thì Đã Muộn.


Nội dung thứ nhất: Đừng nghĩ trẻ sơ sinh thì không biết gì!

Những nghiên cứu mới nhất về sinh lí học não bộ và di truyền học đã giúp làm sáng tỏ rằng, tính cách và năng lực của con người thực chất được hình thành chủ yếu ở giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi. Vì thế, cha mẹ cần dành nhiều thời gian và hiểu biết về nuôi dạy trẻ ở giai đoạn quan trọng này. Sau 3 tuổi, tức là khi đi mẫu giáo, thì đã muộn để phát triển trí tuệ và năng lực của trẻ.

Chúng ta thường nghĩ trẻ chưa trưởng thành thì làm gì có khả năng nào ngoài ăn, ngủ và chơi? Nhưng chính vì sự chưa trưởng thành đó, trẻ lại có những khả năng người lớn không có được. Trẻ sơ sinh có năng lực tuyệt vời là “nhận thức nguyên mảng”, tức là trẻ không cần lý giải để ghi nhớ mà có khả năng nhớ nguyên mảng các sự vật và phân biệt được sự vật đó trong não. Trẻ 3 tháng tuổi là đã có thể cảm nhận được nhạc cổ điển, cảm thụ được những thể loại âm nhạc phức tạp như nhạc giao hưởng. Trẻ 6 tháng tuổi đã có thể bơi, vì trẻ có thể giữ trạng thái cân bằng ở trong nước tốt hơn là trong không khí. Ở giai đoạn này, trẻ có thể tiếp thu mọi kiến thức về bất kỳ điều gì mà chúng hứng thú.

Bộ não được ví như chiếc máy vi tính xử lý thông tin. Và bộ não của trẻ khi hình thành đường kết nối giữa các tế bào não ở giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi giống như thời điểm đường truyền kết nối giữa những tụ bán dẫn trong máy vi tính đạt được tốc độ nhanh nhất. Sự hình thành này giống như là ổ cứng của chiếc máy vi tính, nó là bộ phận cốt lõi, quan trọng nhất. Còn sự phát triển ở giai đoạn sau 3 tuổi thì giống như phần mềm, đóng vai trò bộ phận phụ trợ. Chính vì thế, tác giả cho rằng, nếu như trước 3 tuổi mà bộ não không được rèn luyện thì trẻ sẽ như chiếc máy tính không có ổ cứng, dù có rèn luyện bao nhiêu cũng không thay đổi được nhiều.  Đó là lý do vì sao giáo dục sớm cho trẻ quan trọng đến như vậy.


Nội dung thứ 2: “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”.

Trẻ em có những khả năng tuyệt vời, nhưng những chồi non này có phát triển thành cây tốt hay không phụ thuộc vào cách giáo dục và môi trường sống mà cha mẹ tạo nên. Để nuôi dạy trẻ thật tốt, môi trường không cần quá đặc biệt. Chính những hành động, tình cảm và cảm xúc hằng ngày của cha mẹ sẽ tạo ảnh hưởng nhiều nhất.

Bạn có biết rằng trẻ sơ sinh có thể hiểu cha mẹ đang cãi nhau không? Đó là bởi vì trẻ có bộ não nhạy bén, có thể cảm nhận những kích thích từ tâm trạng của cha hoặc mẹ. Trẻ sống trong gia đình có cha mẹ hay cãi nhau sẽ có gương mặt buồn, không lanh lợi như trẻ có cha mẹ hòa thuận. Cho nên, gia đình đầm ấm, hạnh phúc, cha mẹ yêu thương quan tâm đến nhau là môi trường giáo dục tuyệt vời mà bất cứ đứa trẻ nào cũng cần để phát triển toàn diện. Để con lớn lên làm người có ích thì trước tiên cha mẹ cần phải thay đổi từ trong cách sống, hành động đến thái độ cư xử hằng ngày.

Thời kỳ ấu thơ, trẻ bị chi phối rõ rệt nhất từ môi trường xung quanh. Do đó, cha mẹ cần thận trọng khi giao trẻ cho người khác chăm sóc, đặc biệt là khi cho trẻ trải nghiệm môi trường mới mà thiếu sự giám sát từ cha mẹ. Bên cạnh đó, trẻ được sống trong gia đình có đông anh em và cả ông bà sẽ tạo nên chất tương tác tốt nhất, giúp hình thành những khả năng phát triển vượt trội về năng lực lẫn tính cách sau này. 

Bên cạnh đó, cha mẹ cũng nên cho trẻ làm quen với sách, với đất nặn, gấp hình, cắt giấy,… để nuôi dưỡng tính sáng tạo. Trẻ cũng cần làm quen với thể thao sớm, luyện tập cả hai bàn tay, hai bàn chân, cả cơ thể.... Vì vận động không những mang lại lợi ích về sức khỏe mà còn cho trẻ một trí tuệ nhạy bén, linh hoạt.


Nội dung thứ 3: Người mẹ có vai trò quyết định để… “con hơn cha”.

Như đã nói, cả cha và mẹ luôn đóng vai trò chủ đạo trong suốt quãng thời gian vàng từ 0 đến 3 tuổi. Tuy nhiên, theo nhận định của tác giả, người mẹ đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục con trẻ, thậm chí quan trọng hơn cả người cha. Tính cách của mẹ dễ ảnh hưởng đến con nhất, chính vì mẹ là người gần gũi, thân thiết với con từ những năm tháng đầu đời. Cho nên dạy con bắt đầu từ “dạy mẹ”, tức là người mẹ phải tự thay đổi tư duy, phải học thêm những thứ cần học và đôi khi học từ chính đứa con. Mẹ không nên thúc ép, không gò bó mà linh hoạt thay đổi theo thời gian, có thể làm “mẹ Hổ” nghiêm khắc với con đến khi trẻ lên 2 tuổi, nhưng sau 2 tuổi thì hãy làm một người mẹ thật dịu hiền. Đây cũng là hình ảnh người mẹ lý tưởng và tuyệt vời nhất đối với giáo dục trẻ thơ. Khi tất cả mọi yếu tố đều được vận dụng tốt thì khả năng cao trẻ sẽ trở nên vượt trội hơn cả thế hệ trước.

Đối với trẻ, cha mẹ là người thầy đầu tiên và vĩ đại nhất. Hãy giáo dục những đứa con, “đứa học trò” của mình sao cho chúng giỏi hơn chúng ta. Vì nếu như một học trò không thể giỏi hơn thầy giáo của mình thì kết cục là xã hội chỉ giậm chân tại chỗ. Với sự vận động liên tục của thế giới, sự đứng yên đồng nghĩa với thụt lùi. Chính vì thế, trẻ em phải được giáo dục đúng cách để tạo ra một thế hệ vượt trội hơn ông cha của chúng, có như thế, xã hội mới đi lên.


Lời kết từ Fonos

Bạn thân mến, giáo dục sớm không phải giáo dục để tạo ra thiên tài hay những chuyên gia đặc biệt về một lĩnh vực nào đó. Nó chỉ xuất phát từ mong muốn phát huy tối ưu những khả năng của thế hệ sau. Nghĩa vụ của cha mẹ là tạo ra một môi trường phong phú với nhiều kích thích giúp trẻ có nhiều khả năng lựa chọn để phát hiện ra mình yêu thích cái gì, sẽ trở thành con người như thế nào ngay từ khi còn nhỏ. Giáo dục con trẻ không chỉ cần có thời gian và tiền bạc mà quan trọng nhất là tình yêu thương và nỗ lực vô hạn của người làm cha, làm mẹ. 

Hi vọng cuốn sách Chờ Đến Mẫu Giáo Thì Đã Muộn cung cấp thông tin hữu ích, giúp những ông bố, bà mẹ hiện tại lẫn tương lai lựa chọn được phương pháp nuôi dạy hiệu quả cho con mình.

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Chờ Đến Mẫu Giáo Thì Đã Muộn trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé.

Chờ Đến Mẫu Giáo Thì Đã Muộn cung cấp kiến thức về phương pháp giáo dục sớm cho trẻ từ 0 đến 3 tuổi. Các bậc cha mẹ thường quan niệm rằng một đứa trẻ ở độ tuổi này vẫn chưa đủ nhận thức để có thể hiểu những gì chúng ta nói, nhưng nhiều nghiên cứu đã chứng minh đây là giai đoạn vàng để bé phát triển toàn diện sau này. 

Ibuka Masaru (1908 – 1997) là người Nhật, cha đẻ của tập đoàn Sony, người rất tâm huyết với nghiệp giáo dục, đặc là biệt là giáo dục sớm cho trẻ. Năm 1969, ông sáng lập trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Giáo dục trẻ tuổi ấu thơ. Các tác phẩm tiêu biểu của ông bao gồm Chờ Đến Mẫu Giáo Thì Đã Muộn, Chiến Lược Của Mẹ Thay Đổi Cuộc Đời Con.


Chờ Đến Mẫu Giáo Thì Đã Muộn

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu