Nguyễn Thùy Dung

Nội dung thứ nhất: Viết không đắn đo, sửa không nhân nhượng.

Như đã nói, đối với mỗi “cây viết”, việc nạp thêm đầu vào rất quan trọng. Có đầu vào mới có đầu ra. “Hôm nay”, dù sớm hay muộn, bạn nhất định phải tập cho mình thói quen đọc sách. Có thể là buổi sáng, có thể buổi trưa, có thể buổi tối, có thể đọc sách giấy hay ebook, có thể nghe sách nói… Sao cũng được, miễn là tiện cho bạn, và miễn là bạn tiếp thu thông tin từ sách một cách nghiêm túc. 

Đặc biệt, tác giả cho rằng, việc đọc từ điển cũng giống như đọc một cuốn sách thông thường. Bạn có thể giở ra bất cứ trang nào để đọc. Thậm chí, nếu thấy cần thiết, bạn có thể ghi chép lại giống như khi bắt gặp bất cứ từ mới nào lúc đọc sách thông thường. Bạn có thể ghi chú hẳn trong cuốn từ điển hoặc viết ra cả câu có chứa từ ấy để làm ví dụ minh hoạ. Và nếu được thì trong vòng 24 giờ, hãy viết một đoạn văn ngắn có sử dụng từ mới. 

Văn chương thật ra cũng xuất phát từ ngôn ngữ bình dân. Thứ ngôn ngữ xuề xoà, bình dị nhưng gần gũi tự nhiên. Chính vì vậy, ngoài việc đọc, người viết cũng cần trau dồi và tập lắng nghe nghiêm túc. Nghe từ lời ru tiếng hát, từ những câu ca dao tục ngữ, từ lời ăn tiếng nói hằng ngày, rồi hoạ vào con chữ, thổi hồn riêng cho nhân vật trong tác phẩm của mình. 

Khi viết, cứ viết một mạch, sau đó đọc lại, thậm chí có thể đọc to lên để dễ dàng nhận ra chỗ chưa được, cần phải sửa. Và sau khi hoàn thành, nhất định phải biên tập lại. Làm một người viết thì hay, làm một người viết có tâm thì hay hơn cả. Đó là sự tôn trọng mà người viết dành cho người đọc tác phẩm của mình. Thế nên ở một phần cuối chương, tác giả có đưa ra bảy bước tự biên tập để giúp người viết chỉnh sửa lại trước khi gửi bài đi cho cấp trên hay khách hàng duyệt, hoặc cho bất kỳ ai khác đọc.    

Tổng quan

Theo dòng chảy hiện đại, ngày càng có nhiều lĩnh vực viết lách với nhiều màu sắc khác nhau, có thể tạm chia thành hai mảng lớn là viết trong ngành MarCom (“Marketing Communications”, tức là tiếp thị - truyền thông ) và viết trong văn chương. Người viết chọn một ngành đơn thuần cũng được, hoặc chọn viết giao thoa giữa hai ngành cũng được. Do đó, dù ở lĩnh vực nào đi chăng nữa, một cây bút muốn phát triển theo kịp dòng chảy và tạo ra chất riêng cho ngòi bút của mình thì việc nạp thêm đầu vào là điều tối quan trọng. 

Hôm Nay Phải Mở Mang chính là sự gom góp kinh nghiệm viết lách của Nguyễn Thuỳ Dung ở cả hai mảng lớn trong ngành viết. Cuốn sách như cuộc trò chuyện tâm tình mà tác giả muốn chia sẻ, không chỉ hướng đến những người trẻ tuổi mà ở bất kỳ độ tuổi nào, miễn là trong lòng họ có một hạt giống mang tên Tôi-phải-trở-thành-người-viết đang nứt vỏ, bén rễ, nảy mầm.

Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong cuốn sách Hôm Nay Phải Mở Mang.

Nội dung thứ 2: Đi đường ngàn dặm, bắt đầu từ một bước chân.

Có hai nguyên nhân cơ bản khiến bạn không viết được. Một là không có từ để viết, hai là không hiểu biết đủ sâu về vấn đề mình muốn viết. Người viết cần nghiêm túc trong việc học viết của mình. “Bách luyện thành cương”. Việc đọc được điều hay, nghe được điều hay khi kết hợp với “bộ tứ kỹ năng của người cầm bút” gồm kỹ năng quan sát, kỹ năng ghi chép, kỹ năng lưu trữ, kỹ năng tích luỹ vốn từ, sẽ giúp người viết hình thành nên sắc thái riêng cho văn phong của mình.

Viết, cũng giống như những công việc khác, cần có một kế hoạch cụ thể rõ ràng để có thể vượt qua được cơn “đốn bút tự thân”. Đặc biệt, một vấn đề cực kỳ quan trọng mà có lẽ càng trẻ, càng năng động thì càng dễ mắc phải, được tác giả nhắc đi nhắc lại, chính là sự tập trung. Nguyên tắc của tập trung là trong một thời điểm chỉ được làm một việc thôi. Chúng ta sắm quá nhiều vai phụ, đến khi quay lại vai chính, chúng ta không còn hơi sức nào diễn cho tròn vai được nữa.    

Bên cạnh đó, tác giả cũng cho rằng, tinh thần của người viết là thứ rất quan trọng. Trong một xã hội vội vã, một văn hoá gấp gáp, một môi trường có quá nhiều việc phải làm, nhiều bài phải viết, không biết phải viết bao nhiêu mới đủ, thì càng giữ được cho mình một tinh thần thoải mái và bình thản, bạn càng giữ được năng lượng để cầm bút, không biến mình thành “bút nô”. Hãy dành thời gian tập thể dục, ngủ đủ giấc và đừng bỏ bữa.

Nội dung thứ 3: Chúng ta là những con cá nhỏ, mỗi ngày đều mở mang. 

Kết thúc mỗi chương lớn trong sách, Nguyễn Thuỳ Dung đều có “chút chuyện nhỏ” thú vị để kể. Một số câu chuyện cho chúng ta thấy được rằng, ngôn ngữ sẽ có thay đổi, và rất nhiều thay đổi khó lòng vãn hồi. Chẳng hạn như thông qua câu hỏi “Giữa ‘xuýt chút nữa’ và ‘suýt chút nữa’ thì cách dùng nào mới đúng?”; hay như “Làm thế nào để phân biệt cách dùng ‘các’ và ‘những’?”. Cũng có câu chuyện giúp độc giả biết được giữa hai từ “dù” và “tuy” thì “dù” dùng để nói về giả thiết, còn “tuy” dùng để nói về hiện thực.

Ngoài ra, cuốn sách còn liệt kê một số mô hình phân bổ nội dung thông dụng, như Mô hình Kim tự tháp ngược (mức độ thông tin giảm dần), mô hình Đồng hồ cát (thông tin được dàn đều, hai đầu là quan trọng nhất), mô hình Cỏ ba lá (dựa theo nguyên tắc số 3). Những mô hình này sẽ giúp người viết cấu trúc tác phẩm của mình một cách hợp lý và khoa học, truyền tải được thông tin cần thiết đến người đọc. 

Mặc dù các mô hình này chủ yếu dành cho người làm việc ở mảng content marketing, nhưng cũng sẽ hữu ích cho những người làm nội dung ở mảng khác. Chẳng hạn như giúp họ có cái sườn chung để trình bày điểm thuận lợi, bất lợi và khuyến nghị cho một dự án nào đó, sắp xếp thứ tự ưu tiên cho các phần nội dung hoặc thông tin sẽ truyền đạt…

Lời kết từ Fonos

Bạn vừa hoàn thành 3 nội dung chính của cuốn sách Hôm Nay Phải Mở Mang, được Fonos chọn lọc để chia sẻ đến bạn. 

Bạn thân mến, bạn hãy thử đọc lên những từ này: nhuận sắc, hảo cảm, trúc trắc, lớp lang,... Bạn có cảm nhận gì? Có thấy tượng hình không? Tiếng Việt của chúng ta giàu đẹp lắm, thú vị lắm mà không phải ngôn ngữ nào cũng có những giá trị tương tự.
Bằng sự góp nhặt, chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức về viết lách trong Hôm Nay Phải Mở Mang, Nguyễn Thuỳ Dung giúp độc giả hệ thống lại những kỹ năng cần có của một người viết, cách vượt qua cơn “đốn bút tự thân”, hay cách áp dụng một số mô hình để bài viết có cấu trúc hợp lý và khoa học, cách truyền tải thông tin đến người đọc được tốt hơn…  

Cuốn sách không những chứa đựng tình yêu của tác giả dành riêng cho tiếng mẹ đẻ, mà còn nhắc nhở – đặc biệt là người học viết và làm nghề viết, phải giữ gìn sự trong sáng của tiếng nói người mình. 

“Chúng ta là những con cá nhỏ, mỗi ngày đều mở mang”. “Mở mang” để thu đầy lồng ngực khí oxy mà tồn tại. “Mở mang” để mỗi ngày tồn tại trở nên rộng mở hơn, đẹp hơn và ý nghĩa hơn.     

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Hôm Nay Phải Mở Mang trên ứng dụng Fonos. Đừng quên thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

“Nếu bạn vẫn luôn ấp ủ trong lòng một hạt giống mang tên Tôi-phải-trở-thành-người-viết và hằng mong đợi ngày hạt giống ấy nứt vỏ, bén rễ, nảy mầm”, thì cuốn sách Hôm Nay Phải Mở Mang sinh ra chính là dành cho bạn.

Nguyễn Thuỳ Dung sinh năm 1990 tại Bến Tre, học tập và làm việc ở thành phố Hồ Chí Minh, chủ yếu trong lĩnh vực ngôn ngữ học so sánh đối chiếu và mối quan hệ giữa ngôn ngữ với văn hoá. Năm 2016, Nguyễn Thuỳ Dung sáng lập kênh mạng xã hội Ngày ngày viết chữ như một blog nhỏ tập hợp các bài viết khi làm content marketing, chuyên “kể những câu chuyện giản dị be bé về tiếng Việt”, được đông đảo bạn đọc đón nhận. Bạn có thể biết đến Thùy Dung qua các sách Hôm Nay Phải Mở Mang, Từ Vay Hay Dùng, Chữ Xưa Còn Một Chút Này…

Hôm Nay Phải Mở Mang

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu