Jeff Lazarus

Tổng quan

Bạn đã từng trò chuyện với chó bao giờ chưa? Không phải kiểu: “Cún cưng đâu rồi?” mà là trò chuyện thực sự, vứt bỏ hết ngại ngùng và giãi bày với “người bạn” này về những niềm vui hay nỗi buồn. Nếu chưa thì có lẽ bạn sẽ muốn thử đấy. Còn nếu đã từng, bạn cảm thấy thế nào? Hẳn là bạn cảm thấy tự do. Tự do nói bất kỳ điều gì mình thích mà không cần quan tâm đến logic. Tự do cảm nhận bất kỳ điều gì cần được cảm nhận. Bạn cũng cảm thấy mình không bị hối thúc, muốn nói bao lâu cũng được, vì “thính giả” của bạn sẽ chẳng nôn nóng nghịch điện thoại hay bỏ đi. Cam đoan là bạn cũng cảm thấy được chấp nhận và không bị phán xét, và rất có thể bạn sẽ thấy được ủng hộ, như thể vị thính giả này đang đứng về phe bạn. Bạn thấy mình là trung tâm, là điều quan trọng nhất trong thế giới của một cá thể khác, ít nhất là tại thời điểm đó. Quan trọng hơn hết, bạn cảm thấy được lắng nghe, được đón nhận, được thấu hiểu. Tuy có thể thính giả của bạn không hiểu điều bạn nói, nhưng nó đã dốc lòng lắng nghe bạn. Vì thế bạn cảm thấy thỏa mãn trong cuộc trò chuyện.
Tác giả Jeff Lazarus vẫn thường tán gẫu với Roamy – chú chó thiên thần lông vàng giống lai yêu quý của ông. Nhưng một tối nọ ông quyết định mở lòng và kể Roamy những chuyện đang xảy ra trong đời ông. Ông cứ thế nói, kể cho Roamy nghe hết vấn đề này đến vấn đề kia. Roamy chỉ nằm đó, lắng nghe trong im lặng và truyền tình yêu cùng sự chú ý không phán xét đến ông. Khi nói xong, ông thực sự cảm thấy nhẹ lòng. Roamy không phán xét, không chọn phe hay nói, “Chà, sống với anh cũng chẳng dễ dàng”. Nó không ngắt lời, không cố gắng cho lời khuyên, không tranh luận hoặc sửa lỗi, không mất tập trung, không xa lánh khi nghe về điều tiêu cực, không nói những câu sáo rỗng… Ông cảm thấy mình đã thực sự được lắng nghe, được chấp nhận, ủng hộ và công nhận. Lazarus nhận ra một thông điệp rõ ràng rằng: con người chúng ta cần học cách lắng nghe như một chú chó.
Ừm, nhưng bạn không phải ngoẹo đầu hay dỏng tai lên như những chú chó vẫn làm, mà nên cố gắng giống chúng trong cách lắng nghe.
Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính mà tác giả Jeff Lazarus chia sẻ trong cuốn sách Lắng Nghe Như Một Chú Chó Và Tạo Dấu Ấn Của Bạn Với Thế Giới.

Nội dung thứ 2: Ba chiếc chìa khoá để thật lòng lắng nghe như một chú chó.

Việc dành cho ai đó sự chú ý trọn vẹn, tận tâm và đầy năng lượng đòi hỏi sự tham gia của toàn bộ cơ thể bạn. Đó là điều mà chó luôn dành cho chúng ta. Trong cuốn sách Inside of a Dog (tạm dịch: Bên Trong Một Chú Chó), tác giả Alexandra Horowitz đã mô tả chi tiết cách chó quan tâm đến chúng ta. Chúng quan sát các hoạt động hằng ngày ta tham gia, cách ta đi đứng và chuyển động. Chúng quan sát nét mặt, thói quen và hành động bất thường của ta. Chúng quan sát điệu bộ, ngôn ngữ cơ thể và mức năng lượng của ta. Thậm chí, chúng còn đánh hơi ra sự thay đổi trong cơ địa của ta. Chỉ cần có một sự thay đổi nhỏ nhất trong sự chú ý hay ý định, chó sẽ biết mối quan tâm của ta đã chuyển đi đâu. Ngược lại, con người chúng ta không giỏi chú ý đến nhau. Đa phần chúng ta mới chỉ vài lần trải qua trạng thái lắng nghe tột bậc như vậy. Nhưng chúng ta có thể nhân rộng trải nghiệm này bằng cách sử dụng ba chìa khoá sau đây.
Chìa khóa thứ nhất: quyết tâm lắng nghe. Tâm trí chúng ta thường phức tạp và bộn bề suy nghĩ, nhưng quyết tâm lắng nghe là việc rất đáng tôn trọng. Ngay khi thấy ai đó cần sự chú ý lắng nghe của mình và quyết định dành sự lắng nghe cho họ, bạn phải ra lệnh cho bản thân DỪNG hoạt động trí óc hiện tại lại để chuyển sang chế độ lắng nghe.
Chìa khóa thứ hai: lắng nghe bằng đôi mắt, trái tim và đôi tai. Đôi mắt là cơ quan lắng nghe hay bị lãng quên và đánh giá thấp nhất. Chúng là công cụ kết nối cực kỳ mạnh mẽ với con người. Ánh mắt tập trung nói lên sự chân thành, lòng tin và gắn kết cơ bản giữa người với người. Đôi mắt thực sự là cửa sổ tâm hồn, vì thế hãy mở toang và bật lên ánh sáng nội tâm.
Cơ quan lắng nghe quan trọng thứ hai là trái tim. Bạn phải điều chỉnh cảm xúc của mình theo người bạn đang lắng nghe. Đặc biệt nếu bạn đang muốn xây dựng mối quan hệ lâu bền, về công việc hay cá nhân. Sự hòa hợp về cảm xúc được hình thành qua trái tim. Hãy nhớ rằng trái tim của bạn là một thiết bị rà sóng – một đầu thu, đồng thời là một đầu phát. Vì thế hãy giữ cảm giác cởi mở và tiếp thu trong tim mình. Điều này sẽ cho phép bạn bắt sóng cảm xúc của người kia và lan tỏa cảm xúc đến những người xung quanh.
Tất nhiên, bạn cũng cần lắng nghe bằng tai nữa. Tuy nhiên, vấn đề nhiều người trong chúng ta gặp phải là mỗi khi lắng nghe, ta thường nghe cả hai giọng nói – giọng của người đang nói và giọng nói đang lải nhải trong đầu. Hãy ra quyết định có ý thức vặn nhỏ hoặc tắt hẳn tiếng nói nội tâm và vặn to đôi tai của bạn. Bí quyết để giao tiếp thành công là mỗi lần chỉ có một giọng nói cất lên.
Chìa khóa thứ ba: thể hiện sự chú ý bằng cả cơ thể. Luyện tập thả lỏng kiềm chế, học cách cho phép cơ thể phản ánh những gì mình thực sự cảm nhận bên trong, cho phép toàn bộ cơ thể bạn tham gia vào quá trình lắng nghe. Trong những lần tiếp theo, mỗi lần bạn bắt đầu lắng nghe, hãy tự nhắc mình mở to đôi mắt, bắt sóng trái tim, căng tai và đưa toàn bộ cơ thể tham gia vào quá trình. Đây chính là lắng nghe toàn tâm toàn ý – như một chú chó.

Nội dung thứ nhất: Thay đổi thói quen “nói nhiều hơn nghe" để thấu hiểu hơn.

Thử nghĩ mà xem, ta có thể ngồi làm việc cạnh một người đã 20 năm nhưng nếu cả hai không hiểu nhau thì người ấy sẽ cảm thấy không kết nối với ta, và ngược lại. Mặt khác, ta có thể gặp ai đó trên tàu điện ngầm và có một cuộc trò chuyện ngắn trước khi tới trạm dừng. Nếu kết nối thoảng qua này dẫn đến khoảnh khắc của sự thấu hiểu chung, chúng ta sẽ hình thành kết nối không phụ thuộc thời gian. Thấu hiểu là trên hết. Quan trọng là người kia, không phải bạn. Nếu tự mình nhắc nhở mục tiêu này mỗi lần ai đó bắt đầu nói chuyện với bạn thì chỉ vài tháng thôi, bạn sẽ trở thành Bậc Thầy Lắng Nghe.
Về nhiều mặt, lắng nghe tốt là buộc ai đó vào “xích”, tức là công cụ để thực hiện 2 mục đích chính: kết nối và kiềm chế. Khi xích được gắn vào vòng cổ của chú chó, ta và chú chó cơ bản trở thành một. Cả hai cùng nhau bước vào một cuộc phiêu lưu, xuống phố, xuyên rừng, qua công viên… dần tạo nên sự kết nối. Mỗi bên đều trở thành cá thể quan trọng nhất với đối phương. Xích cũng là để kiềm chế, kiểm soát những thôi thúc xấu như tuỳ tiện đi rong, chạy rông. Không có xích, các thói quen xấu bắt đầu hoành hành và sự tự chủ không còn. Nói tóm lại, lắng nghe tốt là chủ ý tự xích bản thân lại, vừa để tìm kiếm sự kết nối với cá thể khác vừa để kiềm chế bản thân hành động vô kỷ luật.
Không may, đa số chúng ta cất xích trong ngăn kéo khi bước vào một cuộc đối thoại. Ta ngắt lời người khác trước khi họ nói xong, giả vờ lắng nghe trong khi đang thả hồn về một nơi nào đó, mong muốn thể hiện mình vượt trội hơn người đang nói, đưa ra lời khuyên khuôn và mẫu mực trước khi người khác kịp giải thích xong, chỉ nghe lời nói mà bỏ qua cảm xúc thật sự đằng sau… Và thế là chúng ta trở thành những thính giả thiếu sót. Đó là lý do vì sao chúng ta mất kết nối. Còn loài chó, chúng dành cả cuộc đời để lắng nghe, hay nói cách khác là luôn chú ý kỹ càng. Thay đổi thói quen “nói nhiều hơn nghe” là một thử thách lớn. Tuy nhiên nếu bạn sống cùng một chú chó, nó có thể trở thành nguồn cảm hứng thường trực để bạn tiến bộ. Mỗi lần nhìn cách chú chó dành cho bạn sự chú ý, bạn có thể cam kết với bản thân để trở thành thính giả hiện hữu, tiếp thu và vị tha hơn.

Nội dung thứ 3: Nghe trước, nói sau.

Tác giả Lazarus khuyên chúng ta nên tập thói quen “cho trước, nhận sau”. Hãy đáp ứng nhu cầu của người khác trước khi lo lắng về nhu cầu của mình. Nghe trước, nói sau.
Con người cảm thấy sẵn sàng cho đi hoặc làm ăn với người đã từng cho họ thứ gì đó. Bạn có thể kích hoạt quy tắc này bằng cách là người lắng nghe trước. Khi bắt đầu một cuộc họp hay cuộc gặp gỡ nào, tâm trí của cả hai bên đều bận rộn với nhu cầu đề cập chuyện của họ. Vậy tại sao không lấy đó làm lợi thế cho mình? Hãy là người lắng nghe trước. Hãy để bên kia nói bất cứ điều gì họ muốn và cần nói. Điều này sẽ làm giảm mức độ lo âu của họ, khiến đầu óc họ thông suốt hơn. Giờ đây, nhiều khả năng họ sẽ cởi mở hơn để nghe điều bạn định nói.
Nếu xem tư duy hào phóng đó là một lối sống – như những chú chó vẫn làm – thì người rốt cuộc hưởng lợi nhất từ sự hào phóng sẽ chính là bạn đấy.

Lời kết từ Fonos

Bạn vừa nghe xong những nội dung chính trong cuốn sách Lắng Nghe Như Một Chú Chó Và Tạo Dấu Ấn Của Bạn Với Thế Giới. Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên kết nối với những phương tiện liên lạc tức thời: điện thoại di động, chat, email, mạng xã hội, game trực tuyến… Chúng ta có hàng trăm, thậm chí hàng ngàn kết nối trên LinkedIn, bạn bè trên Facebook và/hoặc hàng ngàn người theo dõi trên Twitter… Dường như khả năng kết nối thế giới nằm trong lòng bàn tay. Thế nhưng chúng ta lại không có thêm sự thân thiết đích thực với bạn bè mình. Những kết nối hời hợt, tầm thường ngày một nhiều hơn trong khi những mối quan hệ sâu sắc, chân thành ngày một ít đi. 
Dù vậy, vẫn có một sự thật không hề thay đổi kể cả trong kỷ nguyên số: chúng ta muốn làm việc với những người ta cảm thấy có kết nối. Xét cho cùng, để giao tiếp thành công, một thông điệp được gửi đi và cũng phải được tiếp nhận. Những lời khuyên vừa dí dỏm vừa khôn ngoan từ Jeff Lazarus mang đến một cách nhìn mới về cách chúng ta đang giao tiếp và lắng nghe trong một thế giới ồn ào và không ngừng chuyển động. Nếu muốn tạo ra tác động trong thế giới đó, món quà lớn nhất ta có thể tặng cho bất cứ ai là lắng nghe họ. Lắng nghe là chìa khoá tuyệt diệu để tạo ra những mối liên kết sâu sắc và ý nghĩa. Hãy làm theo chú chó của bạn và trở thành Bậc Thầy Lắng Nghe.
Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

Lắng Nghe Như Một Chú Chó Và Tạo Dấu Ấn Của Bạn Với Thế Giới là cuốn sách giúp bạn tìm ra những kết nối mới, đồng thời chứa những chỉ dẫn về cách sống sao cho hạnh phúc và hiệu quả hơn.
Jeff Lazarus là chuyên gia tư vấn khoa học sức khỏe, giữ vai trò liên lạc viên khoa học cho các bác sĩ, viện sĩ viện hàn lâm và các nhà giáo dục sức khỏe. Đồng thời, ông cũng giảng dạy kỹ năng nói chuyện trước đám đông và hướng dẫn nhiều lớp tập huấn về kỹ năng lắng nghe, thuyết trình và gắn kết khách hàng. Jeff Lazarus từng 5 lần được trao giải thưởng Vice President Award (giải thưởng do phó tổng thống Mỹ trao cho những cống hiến xuất sắc trong lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe).

Lắng Nghe Như Một Chú Chó Và Tạo Dấu Ấn Của Bạn Với Thế Giới

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu