Rolf Dobelli

Tổng quan

Trong một thế giới mà tầm quan trọng của thông tin được đặt lên hàng đầu, tác giả của cuốn sách này - Nghệ Thuật Kiêng Khem Tin Tức - Bí Kíp Sinh Tồn Thời Kỹ Thuật Số - lại khẳng định: để sống hạnh phúc hơn, để làm được nhiều điều hơn cho bản thân và thế giới, chúng ta cần đoạn tuyệt hoàn toàn với tin tức. Đây là quan điểm có vẻ cực đoan nhưng đáng giá dù bạn có đồng tình với các phương pháp kiêng khem tin tức được đề xuất trong sách hay không.
Sau đây, mời bạn cùng Fonos khám phá 3 nội dung chính của cuốn sách thú vị này nhé!

Lời kết từ Fonos

Bạn vừa điểm qua 3 nội dung chính của Nghệ Thuật Kiêng Khem Tin Tức - tác phẩm không đơn thuần đưa ra lời khuyên xa rời tin tức mà còn chỉ ra những tác động không ngờ của tin tức lên mỗi người cũng như cách tin tức làm thay đổi thế giới. 
Bạn thân mến, chúng ta không nhất thiết phải coi tin tức là kẻ thù đã phá hủy cuộc sống của mình, mà điều quan trọng cần làm là tiếp nhận thông tin một cách cẩn trọng để điều chỉnh và cân bằng cuộc sống của mình!
Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Nghệ Thuật Kiêng Khem Tin Tức trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

Nội dung thứ nhất: Hành trình từ bỏ việc “nghiện” tin tức.

Tác giả cho biết đã không còn theo dõi tin tức suốt 10 năm qua. Trước đó ông là một “con nghiện” tin tức: đọc mọi tờ báo mình có trong tay, đọc không sót mục nào. Câu chuyện quá khứ của ông có lẽ cũng là câu chuyện hiện tại của chúng ta, nằm trong trong tiến trình phát triển của báo chí: ta lật giở từng trang báo in, nghe bản tin trên sóng phát thanh, xem thời sự trên truyền hình, và đến khi Internet xuất hiện, ta sống cùng tin tức 24/7.
Tác giả đặt câu hỏi: những tin tức mà bạn đọc mỗi ngày có liên quan gì tới cuộc sống của bạn không, và nếu không có những tin tức đó, cuộc sống của bạn có đảo lộn không? Rõ ràng, hầu hết những người dành thời gian mỗi ngày để đọc tin tức đều nhận ra, đa số các tin họ đọc đều không liên quan tới cuộc đời họ. Vậy tại sao ta không dành khoảng thời gian đó cho những việc khác hữu ích hơn? Cũng cần phải làm rõ, khái niệm tin tức được để cập trong sách là loại tin tức ngắn, thường mang tới cho độc giả những thông tin riêng rẽ, và hiếm khi trình bày đầy đủ bức tranh toàn cảnh hay những lý do sâu xa của sự kiện.
Tác giả đề ra lộ trình 30 ngày kiêng khem tin tức, nghĩa là loại bỏ hoàn toàn tin tức ra khỏi cuộc sống: bạn phải bỏ đặt báo, cho hoặc bán tivi, gỡ mọi ứng dụng đọc tin trên điện thoại, không bao giờ mở trang tin trên trình duyệt máy tính. Ngoài ra khi đi tàu xe, hay phải chờ đợi ở sân bay, bạn có thể thưởng thức sách thay vì lướt web.
Ngoài ra, còn một cách khác ít cực đoan hơn, kiêng khem tin tức nhẹ nhàng hơn. Đó là bạn vẫn có thể đọc một số tin tức để không cảm thấy quá xa rời đời sống thông tin trong thế giới này. Nhưng lời khuyên là chỉ đọc một tờ tuần báo, bằng bản in. Còn lại những thứ như nhật báo, báo điện tử, tivi, radio, bạn đều nên tránh xa. Tác giả dám đảm bảo rằng bạn sẽ không bị lỡ mất sự kiện nào quan trọng đối với cuộc đời mình.

Nội dung thứ 2: Tin tức tác động đến tâm lý và hành vi con người thế nào?

Tác giả đưa ra 22 mặt trái của tin tức, đồng nghĩa với 22 loại tác động tiêu cực mà tin tức có thể gây ra cho con người. Một quan điểm nổi bật của ông là tin tức vô ích, vì nó cho ta biết về những sự kiện đã xảy ra rồi, không còn khả năng thay đổi nữa, và cũng chẳng phải là một kiến thức để ta phải ghi nhớ. Và trên hết, không có những tin tức đó, ta vẫn sống được. Do đó, tin tức vô giá trị. 
Tiếp theo, đa số các tin mà ta đọc không thuộc vòng tròn năng lực của mình. Có bao nhiêu kiến trúc sư sẽ thấy mình liên quan tới dòng thác thông tin trên báo chí mỗi ngày? Tác giả gợi ý ta nên đọc những tài liệu chuyên sâu trong lĩnh vực của mình. Cái giá có thể thấy trước mắt và đắt đỏ nhất mà tin tức gây ra là sự phí phạm thời gian: không ai có thể lấy lại được thời gian đã mất cho những dòng tin!
Đồng thời, tin tức cũng giới hạn hiểu biết của người đọc, do nó không có chức năng lý giải. Do đặc thù nội dung dành trọng tâm cho sự kiện, tin tức sẽ khiến bộ não chìm trong một cơn lũ thông tin, nhưng lại không giúp ta hiểu hơn về thế giới. Những bài nghiên cứu hoặc sách mới giúp ta có thêm hiểu biết về thế giới. Tin tức còn góp phần củng cố thiên kiến xác nhận và thiên kiến nhận thức muộn. Lý do là: với đặc điểm ngắn gọn, súc tích, tin tức dễ làm người đọc lý giải thế giới một cách đơn giản, trong khi thực tế thì mọi sự kiện đều có nhiều nguyên nhân phức tạp, không thể lý giải trong vòng 1 đến 2 dòng tin ngắn ngủi.
Ngoài ra có thể kể đến những mặt trái khác của tin tức như củng cố thiên kiến có sẵn, tạo ra những ngọn núi lửa ý kiến chực chờ phun trào, cản trở tư duy, biến đổi não bộ, làm chúng ta tự hạ thấp giá trị bản thân, thụ động… Tin tức cũng là sản phẩm của nhà báo, tòa soạn, nên chắc chắn sẽ có những sự thiên lệch nhất định từ góc nhìn cá nhân. Tin tức có khả năng thao túng, lừa dối người đọc cho mục đích sâu xa hơn là chỉ đưa tin, giết chết sự sáng tạo, cổ xúy những sự kiện tầm phào, tạo đồng cảm ảo, cổ vũ khủng bố và làm chúng ta thấy bất an.
Những tác động tiêu cực này của tin tức được tác giả lý giải cụ thể ở mỗi chương sách, đồng thời ông cũng đưa ra những lời khuyên để giúp ta khôi phục lại những mất mát mà tin tức đã lấy đi.

Nội dung thứ 3: Tương lai của tin tức.

Đối với những độc giả vẫn chưa được thuyết phục bởi các luận điểm trên, Dobelli đặt ra cho họ một thử thách. Đó là: hãy liệt kê những thông tin bạn đọc trên báo có tác động tới cuộc sống của bạn trong 10 năm qua mà không tra cứu các trang tin hay Google. Bằng cách đơn giản này, bạn sẽ thấy được có bao nhiêu tin tức thực sự quan trọng trong hàng trăm ngàn tin mà bạn đã đọc.
Đối với một số ý kiến cho rằng tin tức tạo ra một xã hội dân chủ, Dobelli cho rằng những vị cha đẻ của nền dân chủ hiện đại đều sống ở trước thời của cơn lũ tin tức. Thực tế, báo chí phát huy vai trò giám sát quyền lực của nhà cầm quyền bằng những thể loại khác chứ không phải những tin tức vô bổ. Nền dân chủ chỉ có thể được củng cố bằng những phương thức đưa tin nhằm phơi bày sự thật ra ánh sáng và trình bày sự kiện với đầy đủ các tính chất phức tạp của nó với 2 hình thức báo chí là báo chí điều tra và báo chí kiến giải. Và định dạng phù hợp cho 2 hình thức này là các bài viết dài, bài tiêu điểm, phim tài liệu hoặc podcast, sách.
Ngoài ra, với sự xuất hiện của Internet, sự phát triển của công nghệ, cơn lũ tin tức đang tràn qua khắp bề mặt địa cầu, nằm sẵn trên tay mỗi người ở mọi nơi, mọi thời điểm, thông qua chiếc smartphone luôn cầm trong tay. Và được sự trợ giúp của các thuật toán, đường đi của tin tức bỗng dưng đổi chiều: không phải chỉ có con người đọc tin tức nữa, mà tin tức cũng đọc con người. Các thuật toán sẽ biết được bạn thích đọc loại tin tức gì, từ đó hiển thị những thông tin mà bạn quan tâm, để bạn chìm đắm trong dòng thác thông tin mà mình muốn biết thay vì bước ra ngoài để hiểu hơn về thế giới. Thậm chí, trí tuệ nhân tạo còn có thể tạo ra tin giả dưới hình thức văn bản, hình ảnh và cả video. Mục đích của chúng là khai thác dữ liệu của bạn, sau đó thao túng lập trường chính trị và quan điểm của bạn.

Cuốn sách Nghệ Thuật Kiêng Khem Tin Tức - Bí Kíp Sinh Tồn Thời Kỹ Thuật Số cung cấp thêm một góc nhìn về báo chí truyền thông hiện đại, chỉ ra những tác động không ngờ của tin tức lên bản thân mỗi người cũng như cách tin tức thay đổi thế giới.
Rolf Dobelli sinh năm 1966 tại Thụy Sĩ. Ông nhận bằng MBA và tiến sĩ triết học tại đại học St. Gallen, Thuỵ Sĩ. Ông là người đồng sáng lập Zurich.Mins – cộng đồng những người tư duy cao cấp, nhà sáng lập World.Minds – cộng đồng những nhà tư tưởng, nhà khoa học, nghệ sĩ và chủ doanh nghiệp. Nhờ vào sự thấu suốt đối với kinh doanh và đời sống xã hội, các tác phẩm của ông như Nghệ Thuật Tư Duy Rành Mạch, Nghệ Thuật Sống Hạnh Phúc Gặt Thành Công… đều trở thành hiện tượng toàn cầu.

Nghệ Thuật Kiêng Khem Tin Tức

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu