William Hart

S. N. Goenka

Lời kết từ Fonos

Vừa rồi là 3 nội dung đặc sắc của cuốn sách Nghệ Thuật Sống: Hành Thiền Vipassana Theo Sự Giảng Dạy Của Thiền Sư S. N. Goenka. Bạn thân mến, trong đời mình, ta cần biết lúc nào nên cư xử nhẹ nhàng, lúc nào phải hành động cứng rắn. Hãy cùng tìm hiểu thêm một góc nhìn về nghệ thuật sống thú vị này thông qua cuốn sách. Nó cũng có thể phần nào giúp bạn mở rộng tầm hiểu biết về kỹ thuật thiền – điểm tinh túy từ giáo huấn của Đức Phật.
Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Nghệ Thuật Sống trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

Tổng quan

Khi cuộc sống con người trong xã hội hiện đại ngày càng bận rộn hơn, tiền bạc, danh vọng, quyền lực chẳng mấy chốc trở thành thước đo hạnh phúc, khiến người ta đôi khi sẵn sàng đánh đổi mọi thứ để có được. Rồi rốt cuộc sau đó, ta lại cảm thấy buồn bã, mệt mỏi và chán nản. Đó chính là khi ta cần nghỉ ngơi, tìm sự bình an trong tâm hồn, giúp hòa hợp nội tâm để tạo ra sự bình an cho mình và người khác. 
Cuốn sách Nghệ Thuật Sống dành cho tất cả những ai đang còn chông chênh trên con đường đi tìm hạnh phúc. Bằng phương pháp thiền cùng với sự bình tâm, tin rằng cuốn sách sẽ mang đến cho bạn một trải nghiệm mới mẻ, thú vị thông qua những câu chuyện gần gũi, thực tế, có phần hài hước và duyên dáng được cư sĩ - thiền sư Goenka kể lại trong lúc giảng dạy.
Thiền sư Satya Narayan Goenka, thường được gọi tắt là S. N. Goenka, là cựu lãnh tụ của cộng đồng người Ấn ở Miến Điện. Từ thuở nhỏ ông đã gặp phải những cơn đau nửa đầu nghiêm trọng. Hành trình tìm cách trị cho căn bệnh đã dẫn dắt ông đến gặp Sayagyi U Ba Khin - một công chức cao cấp trong chính phủ đồng thời cũng là một thiền sư. Khi được học phương pháp Vipassana từ thiền sư U Ba khin, Goenka đã tìm thấy phương pháp giảm nhẹ những cơn đau, và còn giúp ông vượt qua những rào cản của văn hóa và tôn giáo. 
Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung đáng chú ý trong cuốn sách  Nghệ Thuật Sống: Hành Thiền Vipassana Theo Sự Giảng Dạy Của Thiền Sư S. N. Goenka.

Nội dung thứ nhất: Nỗi khổ từ ta mà ra.

Con người ta sinh ra và lớn lên đều muốn được hạnh phúc. Tuy nhiên, hạnh phúc là một mục tiêu ít ai đạt được, bởi trong đời không tránh khỏi những lúc ta gặp chuyện bất mãn, bực tức, bất hòa. Đau khổ thực sự cũng không phải bởi người khác đem đến cho mình, mà chính là bởi sự tu dưỡng của bản thân mình chưa đủ, không có khả năng chấp nhận. Có những việc rất đơn giản nhưng ta lại làm cho nó phức tạp lên, rồi lại cảm thấy khổ đau, bế tắc. Thay vì tìm cách xoa dịu và loại bỏ nó, con người thường có xu hướng lan tỏa sự đau khổ của mình sang người khác. Và cũng từ đó, những căng thẳng cá nhân cộng hưởng, tạo nên căng thẳng xã hội.
Cách đây hàng ngàn năm, ở miền Bắc Ấn Độ, một người quyết định khảo sát bất ổn về đau khổ của nhân loại và tìm ra con đường để giải quyết đau khổ đó. Người này là Siddhattha Gotama - tức Đức Phật. Sau  nhiều năm, ông đã khám phá ra một cách để đạt được tuệ giác vào bản tánh chân thật của mỗi người, và chứng nghiệm sự giải thoát thực sự khỏi khổ đau. Đức Phật hiểu rõ sự đau khổ của con người không phải là sản phẩm của ngẫu nhiên, và những nguyên nhân gây đau khổ ấy cũng không nằm ngoài vòng kiểm soát của chúng ta. Đức Phật nói: “Quý vị làm chủ chính mình, quý vị tạo ra tương lai của mình”.
Và cuốn sách này khởi đầu bằng việc mỗi người phải học cách nhận thức về bản thân mình, thấu hiểu rằng chính mình chứ không ai khác quyết định toàn bộ cuộc sống của mình. Bước đầu tiên để thoát khỏi khổ đau là chấp nhận thực tế của khổ, với sự chấp nhận và hiểu rõ khổ là gì và tại sao chúng ta khổ, ta có thể chấm dứt bị lôi kéo và bắt đầu chủ động hơn trong cuộc sống.

Nội dung thứ 2: Tu tập và thực hành Giới hạnh.

Sau khi đã nhận thức được khổ đau, vậy làm thế nào để thoát khổ? Cuốn sách đưa ra những nét chính của phương pháp thực hành Giới hạnh trong khóa thiền Vipassana do Goenka dạy. Để đạt được kết quả tốt, ta cần chăm chỉ và kiên nhẫn luyện tập. Khi sự chú tâm đã vững mạnh, ta cảm thấy thoải mái, sung sướng, tràn đầy năng lượng tích cực. Mỗi giây phút thực hành Vipassana đúng cách, tâm của con người sẽ trở nên bình an, giải thoát khỏi mọi sự khổ đau, đưa họ đến hạnh phúc thực sự. 
Khóa thiền Vipassana là thời gian dành riêng cho sự thực hành Dhamma (hiểu nôm na là quy luật tự nhiên) một cách chuyên chú. Tất cả những người tham dự khóa thiền còn phải nguyện giữ im lặng cho đến ngày cuối cùng của khóa học. Do vậy mà sự phân tâm được giảm đến mức tối thiểu. Mọi người có thể sống và hành thiền gần sát nhau mà vẫn không làm phiền nhau. 
Thiền Vipassana gồm có 2 phần luyện tập: định (nghĩa là định tâm) và tuệ (tức là phát triển tuệ giác). Thiền giả ngồi trong một căn phòng yên lặng, ít bị phân tâm, tư thế ngồi thoải mái, lưng thẳng, mắt nhắm, chú tâm vào hơi thở vào và ra qua mũi càng lâu càng tốt, không để bị xao nhãng bởi dòng ý thức. 
Biết và hiểu mình, làm chủ được bản thân trong mọi tình huống giúp ta luôn vui vẻ, lạc quan. Dù có bất cứ chuyện gì xảy ra trong cuộc sống, thiền sư cho rằng ta đều có thể dễ dàng vượt qua bằng cách hành thiền Vipassana.

Nội dung thứ 3: Nghệ thuật sống thông qua thiền Vipassana.

Trên thế gian, không có thứ gì là hoàn mỹ, không có khuyết điểm. Nhưng vốn dĩ sự không hoàn mỹ mới khiến cho cuộc đời đẹp đẽ. Chỉ có không ngừng vượt qua thất bại, con người mới cảm nhận được niềm vui trong cuộc đời. Và thiền Vipassana giúp con người đạt được tuệ giác này. 
Ví như câu chuyện “Đổ đầy chai dầu” do thiền sư Goenka giảng. Chuyện kể rằng, một bà mẹ lần lượt đưa cho 3 đứa con trai mình 10 đồng và một cái chai rỗng, bảo chúng ra tiệm tạp hóa mua dầu. Trên đường mua dầu về nhà, người con thứ nhất không may vấp ngã và làm đổ nửa chai dầu, liền về khóc lóc với mẹ. Đến lượt người con thứ hai cũng bị vấp ngã và đổ mất nửa chai dầu, nhưng lại vui vẻ nói với mẹ: “Mẹ ơi, chai rớt xuống có thể vỡ và mất hết dầu, nhưng con đã giữ lại được một nửa”. Lần này, tiếp tục người con thứ ba cũng vui vẻ nói với mẹ mình rằng đã giữ được một nửa số dầu trong chai. Tuy nhiên đứa trẻ này đầy thực tế khi nói tiếp: “Con sẽ ra chợ làm việc cả ngày để kiếm 5 đồng và đổ đầy vào chai dầu chiều nay”. Bài học ở đây là: có người nhìn sự việc dưới con mắt tiêu cực, lại có người nhìn nó bằng sự tích cực. Vipassana không chỉ giúp ta có cái nhìn lạc quan mà còn vô cùng thực tế như thế.
Điều cuối cùng Goenka khẳng định, thiền Vipassana không bảo đảm chúng ta sẽ không gặp thêm bất ổn nào nữa. Giống như việc biết lái tàu không có nghĩa là ta sẽ luôn có được những chuyến đi suôn sẻ. Bão tố tất yếu sẽ có, những bất ổn tất yếu sẽ xảy ra. Cố né tránh vấn đề là vô ích và tự đánh bại mình. Thay vào đó, giải pháp đúng đắn là vận dụng những gì ta đã được huấn luyện để chèo lái con thuyền vượt qua bão tố.

Nghệ Thuật Sống là cuốn sách giúp độc giả tìm hiểu nguyên nhân của đau khổ và diệt trừ nó bằng cách tu tập Giới hạnh. Cuốn sách đem đến phương pháp thiền Vipassana từ thiền sư S. N. Goenka. Với kỹ thuật đơn giản, hợp lý và không mang tính chất giáo phái, phương pháp này có thể giúp lấy lại sự thanh tịnh cho tâm hồn và dẫn đến một đời sống hạnh phúc. 
Tác giả Satya Narayan Goenka (1924 - 2013) thường được gọi tắt là S.N. Goenka, là cư sĩ - thiền sư người Miến Điện, gốc Ấn Độ. Sau khi thụ huấn với sư phụ được 14 năm, Goenka trở về cư ngụ tại Ấn độ và bắt đầu giảng dạy Vipassana từ năm 1969. Trong một đất nước còn bị chia rẽ trầm trọng bởi giai cấp và tôn giáo, những khoá học của Goenka đã lôi cuốn được hàng ngàn người ở mọi tầng lớp. 
Cuốn sách do William Hart – người tham gia khóa thiền của ông - ghi chép lại.

Nghệ Thuật Sống

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu