Vũ Hoàng Long

Nội dung thứ nhất: Gia đình - điều quan trọng nhất tạo nên “tôi” của hiện tại.

Một ngày dự định bước ra phố, Long vô tình gặp lại đôi giày cũ thuở cấp ba cùng bố đi mua. Sau nhiều năm, đôi giày vẫn vừa khít, tựa như ký ức vẫn vẹn nguyên. Quá khứ một thời của năm tháng gia đình vất vả, lời bàn ra tán vào từ họ hàng, nỗi lo sợ tình yêu khập khiễng giàu nghèo, hay sự trải nghiệm dùng con chữ để “viết” ra tiền, khiến anh ngộ ra “căn tính” - thứ được kiến tạo và bồi đắp nên khi đứng giữa giao nhau của “cái gì mình là và cái gì xã hội đóng khuôn mình”. Người ta bắt đầu so sánh và tự ti về chính mình, cũng là lúc khát khao đi tìm và định nghĩa về bản thân được thúc đẩy.  

Đối với Long, từng khoảnh khắc tương tác hằng ngày đều mang đến thứ cảm giác mà từng lớp lang ký ức hồi cố. Những gì của hôm nay là sự kế thừa từ thế hệ đi trước. Hình ảnh căn nhà cũ đầy kỷ niệm bị đập đi, nước mắt bố vào những ngày cuối đời của ông nội, hay sự bấp bênh kinh tế cùng những quan tâm và “đồng cam cộng khổ” của gia đình thời kỳ giãn cách xã hội, không chỉ để lại trong anh những mất mát, mà còn đem đến sự tròn đầy. Dịch bệnh, gia đình, đã dạy anh về tình thương, “thương gia đình, thương cây cối, thương tất cả mọi thứ cái tâm có thể chạm tới được”. 

Chất liệu quá khứ còn tồn tại ở những con vật, đồ vật đã cùng Long lớn lên. Thói quen hễ bước ra khỏi nhà là đeo chiếc ba lô được hình thành từ hồi còn đi học, đã khiến Long chấp nhận trạng thái làm người cơ bản nhất là gánh vác mọi thứ trên vai. Nếu không gánh sách vở, gạch vữa, con cái hay kỳ vọng của xã hội, thì anh và cả những người khác, vẫn phải gánh vác cơ thể được bố mẹ trao cho mà không có quyền lựa chọn. 

Cũng trong năm tháng dần trưởng thành ấy, sự đón nhận và tạm biệt những con vật gắn với từng mốc thời gian của gia đình khiến Long nhận ra, khác biệt giữa con người và loài vật, cũng như khác biệt giữa các giống loài, cộng đồng, giới tự nhiên, vật chất, văn hoá,… dẫu phức hợp đầy hỗn loạn thì tất cả vẫn không tách rời Thiên nhiên. Điều khiến chúng ta là con người, nằm ở vẻ đẹp của sự tương tác giữa ta với thế giới, sống hoà bình, và ở những loại tình cảm không chỉ có ở người với người. 

Tổng quan

Con người, theo thời gian, bằng cách này hay cách khác, đều phải lớn. Không có một khuôn mẫu chung nào định hình cho tuổi trẻ, cũng không có cột mốc thời điểm cụ thể nào cho chặng đường đã đi qua. Tuổi trẻ là những trang nhật ký “đầy gạch xoá, nhàu nát, nhưng cũng nhiều hy vọng”, chuyển đổi liên tục và không tách rời khỏi đời sống.    

Người Kể Chuyện Tuổi Trẻ kể những câu chuyện tuổi trẻ như vậy của Vũ Hoàng Long - một thanh niên trẻ người Hà Nội và là chủ bút trang facebook Người Kể Chuyện. Cuốn sách không khai thác những điều lớn lao liên quan đến cả một thành phố, một quốc gia hay một dân tộc, chỉ đơn thuần là lời thủ thỉ tâm tình mà Long muốn chia sẻ đến người đọc về chặng đường tuổi trẻ anh đã đi qua, để trưởng thành và sẵn sàng đương đầu những chặng đường mới phía trước.  

Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong cuốn sách Người Kể Chuyện Tuổi Trẻ.

Nội dung thứ 2: Tôi học được gì từ sự học?

Bàn về chuyện học, Long tự nhận mình vẫn cần nhà trường và người thầy hướng dẫn. Bởi chỉ có nhà trường mới đủ khoan dung để anh được phép sai sót và học một cách nghiêm cẩn từ những sai sót ấy. Việc cúi đầu chào hỏi người thầy, không đơn thuần chỉ là phép lịch sự, mà còn gửi gắm cái thực tâm của mình. 

Về sau, khi rơi vào con đường nghiên cứu, tác giả lại có những trăn trở cho bức tranh giáo dục tại Việt Nam. Thậm chí, có cả những người thầy rất giỏi của anh, cũng tự ti và bi quan, hoặc truyền sự bi quan ấy đến học trò: phương Tây đồng nghĩa với giỏi, nên bay ngay, càng sớm càng tốt. Phải chăng học hành nơi “tháp ngà phương Tây” đã trở thành sự lựa chọn duy nhất? Long cho rằng, điều đó thật hạn hẹp, nhất là khi đánh giá giỏi và dốt chỉ nằm ở trí não sinh học mà không xét đến tác động từ xung lực xã hội. 

Tiêu chuẩn về tri thức thực ra được định đoạt bởi thứ bậc của kẻ mạnh và kẻ yếu, thông qua vũ lực. Thế nhưng, sự bổ khuyết bằng ngôn từ của kẻ mạnh đã gieo nghĩa vào thế giới này nhiều đến nỗi, vô tình giết chết sự tồn tại khởi đầu nguyên thuỷ của ngôn ngữ mà các giác quan có thể cảm nhận được. Chúng ta ám ảnh với ngôn từ và ngữ nghĩa, liên tục tự hỏi chính mình về ý nghĩa cuộc đời nhưng lại vô cùng rỗng tuếch trong cái “nghĩa” và cái “lý” đối với thiên nhiên và vũ trụ bao la. Cánh rừng già và muông thú nào nói thay lời ai. 

Long đã thôi hành trình đi tìm nghĩa bên trong cuộc sống của con người. Anh muốn đối mặt với hư vô bằng sự thinh lặng nhưng đầy tôn trọng. Có những thứ chúng ta sẽ không bao giờ biết, và không phải lúc nào cũng có thể mô tả bằng ngôn ngữ và tri thức. Con người cần phải chấp nhận giới hạn của chính mình.

Lời kết từ Fonos

Bạn vừa hoàn thành 3 nội dung chính của cuốn sách Người Kể Chuyện Tuổi Trẻ, được Fonos chọn lọc để chia sẻ đến bạn. 

Bạn thân mến, nhịp sống hối hả và những thước đo giá trị được kẻ mạnh định đoạt đã vô tình đẩy chúng ta trôi nhanh đến nỗi không còn cảm nhận rõ điều gì đang xảy ra xung quanh. Con người dường như bị tha hoá khỏi thời gian, mải miết chạy theo tương lai bất định của những định nghĩa mà quên mất quá khứ lẫn hiện tại. Và trong hành trình trưởng thành đầy hỗn loạn ấy, sự va vấp té ngã đã tạo nên một Vũ Hoàng Long của hôm nay.

Bút ký Người Kể Chuyện Tuổi Trẻ không chỉ dừng lại ở những câu chuyện cá nhân giản dị được Vũ Hoàng Long chia sẻ, mà ẩn chứa đằng sau nó là những góc nhìn khác của người trẻ tuổi, cũng như khơi gợi nên các vấn đề của xã hội. Với Long, sự tương tác trong từng khoảnh khắc hiện tại được cấu thành từ các chất liệu quá khứ để định hình cho tương lai. “Cái đích cuối cùng vẫn là sự trưởng thành, đương đầu với một cuộc đời mới và bình thản khép lại cánh cửa tuổi trẻ”.

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Người Kể Chuyện Tuổi Trẻ trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

Nội dung thứ 3: Sống bình thản để đối mặt với vô thường.

Tác giả thừa nhận mình là workaholic – tức là một kẻ nghiện việc. Trong thời đại tự do của nền kinh tế thị trường kiểu mới, thay vì bị gò ép trong khung giờ lao động và bị áp đặt KPI theo lối truyền thống, thì chúng ta đang dần trở thành ông chủ của chính mình, khó phân định rạch ròi giữa ngày làm việc và ngày nghỉ. Hình mẫu chăm chỉ, bận rộn trở thành một thứ hàng hoá và là thước đo để so sánh giá trị giữa người với người.  

Thế rồi, nhiều trận ốm liên tục đã buộc Long phải suy ngẫm xem mình có đang tự bóc lột bản thân vì sự hài lòng của người khác hay không. Những lúc tủi thân nhất, anh thấy mình như nô lệ của tiền bạc. Việc đánh giá cuộc sống tốt đẹp dựa vào kim tiền khiến chúng ta đối mặt với một hình thức bóc lột năng suất kiểu mới mà quên mất đi sự thần kỳ của lao động, đó là giúp chúng ta nhận ra chính mình, nhất là khi cái “tâm" của ta đắm chìm trọn vẹn vào công việc. “Rảnh rỗi không phải vi phạm đạo đức, nghỉ ngơi cũng chẳng phải tội ác”. Đôi khi, lãng quên để ngơi nghỉ, để xa rời cuộc sống hiện đại bận rộn, xô bồ lại là mong muốn lãng mạn đến cực độ. 

Long cũng hiểu rằng, con người, đến cuối cùng, chỉ tồn tại trong vòng tuần hoàn vững chãi giữa sự sống và cái chết. “Đặc biệt là cái chết – tương lai không một ai cự tuyệt” được. Vì vậy, anh đã thôi kỳ vọng quá nhiều cho đời mình. Anh nhận ra sự vô thường của cõi tạm cuộc đời, một sinh vật chết đi là sự tiếp nối cho sự sống khác tiếp diễn. Kế hoạch của Long chỉ là sự bình thản và chấp nhận giáp mặt với tương lai. Dù cho tương lai ấy ẩn chứa điều gì thì hạnh phúc vẫn tồn tại trong những khoảnh khắc của hiện tại.

Dựa trên cách kể chuyện của bà mình, Người Kể Chuyện Tuổi Trẻ là tập bút ký được Vũ Hoàng Long gom lại, mượn những câu chuyện cá nhân giản dị thường ngày để nói về tuổi trẻ, sự trưởng thành và rộng hơn là những vấn đề của xã hội.

Vũ Hoàng Long sinh năm 1998 trong một gia đình trung lưu ở Hà Nội. Học tập và làm việc về lĩnh vực nghiên cứu truyền thông và văn hoá, Long từng có nhiều ấn phẩm xuất bản trong nước và quốc tế thuộc lĩnh vực này. Anh đặc biệt quan tâm cuộc sống của người trẻ trong thời đại thị trường và toàn cầu hoá. Long được biết đến với vai trò chủ bút trang facebook Người Kể Chuyện.

Người Kể Chuyện Tuổi Trẻ

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu