Tổng quan

Cuộc sống phong phú mở ra đa dạng vấn đề lớn nhỏ mà mỗi người chúng ta phải đối mặt hằng ngày. Nếu không biết đặt ra mục tiêu, dám đối mặt với thử thách và nỗ lực vượt qua, ta sẽ dễ rơi vào bế tắc và bị tụt lại phía sau. 

Ken Watanabe đã rời khỏi Tập đoàn McKinsey sau sáu năm làm việc để tập trung viết Người Thông Minh Giải Quyết Vấn Đề Như Thế Nào?. Cuốn sách đã truyền động lực đến cả trẻ em và người lớn trong việc phát triển kỹ năng, vượt qua khó khăn, giải quyết vấn đề và tự tin chạm tay đến những ước mơ và thành tựu lớn lao.

Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong cuốn sách Người Thông Minh Giải Quyết Vấn Đề Như Thế Nào?.


Nội dung thứ nhất: Khác biệt của Người-Biết-Cách-Giải-Quyết-Vấn-Đề.

Hãy suy nghĩ xem bạn thuộc nhóm người nào trong bốn kiểu người sau: 
- Một là cô nàng hay Thở Dài, luôn bỏ cuộc trước mọi thử thách và đổ lỗi cho mọi thứ? 
- Hai là anh chàng Chỉ Trích chuyên nghiệp, không ngại lên tiếng và suốt ngày bác bỏ ý kiến người khác?
- Ba là cô nàng Mộng Mơ, chỉ biết mơ tưởng nhưng chẳng bao giờ biến chúng thành hiện thực
- Bốn là anh chàng Xông Xáo, hùng hục làm việc bất kể đúng - sai? 

Nếu không giống bất kỳ ai trong bốn người trên, thì bạn thuộc nhóm Người-Biết-Cách-Giải-Quyết-Vấn-Đề.

So với cô Thở Dài, chàng Chỉ Trích, chị Mộng Mơ, hay anh Xông Xáo, biểu đồ con đường đến mục đích của Người-Biết-Cách-Giải-Quyết-Vấn-Đề nhanh hơn và trực tiếp hơn. Trong khi những người khác chỉ quanh quẩn ở vạch xuất phát, bỏ lửng giữa chừng hay lao vào những con đường chẳng có định hướng, thì Người-Biết-Cách-Giải-Quyết-Vấn-Đề đã tìm ra hướng đi, chạm mốc thứ nhất và sẵn sàng cho mục tiêu tiếp theo.

Thật ra, họ cũng như mọi người, chẳng có tài năng đặc biệt hay nhiều vận may hơn ai, “bộ đồ nghề Bí quyết của Người-Biết-Cách-Giải-Quyết-Vấn-Đề là xác định nguyên nhân căn bản của vấn đề và đặt ra những mục tiêu cụ thể”. Có thể nói, họ là những người chịu quan sát học hỏi, chủ động tìm tòi bằng một thái độ tích cực và tập trung phát triển đúng kỹ năng. Đặc biệt, họ luôn có kế hoạch hành động và trong suốt tiến trình đều theo dõi, giám sát và đánh giá chặt chẽ.   


Nội dung thứ 2: Để có “buổi biểu diễn đầy thăng hoa”.

Đối mặt với những thử thách thường ngày, dù là rất nhỏ, đôi lúc cũng khiến bạn không thể chịu nổi. Trong những lúc cảm thấy bế tắc như vậy, tác giả khuyên bạn thử lùi lại một bước và tìm ra nguyên nhân gốc rễ của vấn đề. Ông đưa ra ví dụ về ban nhạc Rock “Những người yêu Nấm”. Các buổi biểu diễn của họ thường không thu hút được nhiều khán giả đến xem. Thế là, họ ngồi lại với nhau và liệt kê mọi lý do có thể. Bảng kế hoạch giải quyết gồm các đề mục: nội dung vấn đề, giả thuyết, cơ sở, phân tích/hành động, và nguồn thông tin. Ban nhạc đã phân tách vấn đề lớn thành những nhánh nhỏ khác nhau, đặt ra các câu hỏi và dựa trên nguồn thông tin khảo sát được để phân loại khán giả vào các nhóm, sau đó kiểm tra lại, và xác định rõ ngọn nguồn. 
      
Sau khi xác định nguyên nhân, họ đưa ra nhiều giải pháp khác nhau nhằm tối ưu lựa chọn. Họ vẽ một sơ đồ cây logic càng nhiều ý tưởng càng tốt để liệt kê các phương pháp quảng bá ban nhạc. Lúc này, họ đến bước cân nhắc khả năng thực thi và hiệu quả từng ý tưởng. Họ sử dụng sơ đồ có trục hoành là mức độ triển khai kế hoạch từ khó đến dễ, và trục tung là tác động khi tiến hành hành động từ thấp đến cao. Việc đưa ra kế hoạch hành động, và sắp xếp thứ tự ưu tiên các phương án đã giúp họ khai thác và tận dụng được các tiềm năng mà họ không ngờ tới, từ đó đem lại thành công cho những buổi biểu diễn tiếp theo.    

Một trong những tiềm năng mà ban nhạc khai thác là sự giúp đỡ của anh chàng thiết kế poster tuyệt vời. Bản thân anh cũng là một Người-Biết-Cách-Giải-Quyết-Vấn-Đề. Tương tự như “Những người yêu Nấm”, để có được chiếc máy tính làm việc mơ ước, anh chàng xác định mục tiêu thật cụ thể. Thay vì đặt câu hỏi chung chung, anh nêu rõ vấn đề “Tôi muốn mua một chiếc máy vi tính cũ hiệu Apple có giá dưới 500 đô-la trong vòng 6 tháng mà không phải mượn tiền của ai”. Bên cạnh đó, xem xét khoảng thời gian đạt đến mục tiêu cũng quan trọng. Nếu khoảng cách nhỏ, giải pháp sẽ dễ dàng; ngược lại, nếu nó quá lớn, thì cần suy nghĩ kỹ phương pháp thực hiện. Vì vậy, đầu tiên hãy liệt kê các nhánh giả thuyết xem có rút ngắn khoảng cách này được không. Tiếp đến, hãy tiến hành kiểm tra, phân tích mức độ khả thi và tiềm năng. Và tất nhiên, bước quan trọng nhất chính là triển khai hành động đúng theo kế hoạch.


Nội dung thứ 3: Cái nhìn ban đầu chưa chắc đã đúng.  

“Để đạt được hiệu quả cao nhất, bạn phải có một kế hoạch hiệu quả và tiến hành thật tốt”. Tuy nhiên, trong cuộc sống, không phải lúc nào mọi thứ cũng diễn ra suôn sẻ như kế hoạch. Vậy nên, Người-Biết-Cách-Giải-Quyết-Vấn-Đề thường theo dõi quá trình thực hiện và đánh giá lại kế hoạch khi cần. Một trong số đó là dành thời gian đưa ra các ưu - khuyết điểm của vấn đề để cân nhắc lựa chọn, tìm ra giải pháp tốt nhất cho mình. Watanabe đã đưa ra hai bộ công cụ hữu ích gồm: Công cụ ưu và khuyết điểm và Công cụ tiêu chí đánh giá, nhằm đánh giá nhiều khả năng để tìm ra phương án tốt nhất.

Để sử dụng hai bộ công cụ này, trước tiên, hãy liệt kê tất cả phương án có thể có. Sau đó, đưa ra ưu - khuyết điểm hoặc các tiêu chí đánh giá của mỗi phương án. Tuy nhiên, tâm lý con người thường hướng về những điều mình thích, và cố tìm ra khuyết điểm cho những điều không thích. Do đó, tác giả khuyên nên ý thức điều này, và tập thói quen liên tục tự hỏi: có ưu/khuyết điểm nào khác nữa không, để đưa ra quyết định đúng đắn, tránh xu hướng nghiêng quá về một bên. Khi đã có cơ sở, bạn có thể dùng các thang đo hoặc mức độ cao - thấp khác nhau để đánh giá tầm quan trọng của từng yếu tố. Cuối cùng, lựa chọn phương án tốt nhất sau khi tối ưu các lựa chọn. 

Cuối cùng, việc tái đánh giá các quyết định không chỉ giúp bạn hệ thống lại tư duy mà còn giúp tránh bỏ sót thông tin và chủ động thay đổi cuộc sống. Đó là khi thay vì chỉ ngồi lo lắng, bạn sẽ có nhiều thời gian để suy nghĩ kỹ hơn vấn đề cần thực hiện, rút ngắn khoảng cách đến mục tiêu và hành động ngay khi xác định rõ ràng. Trong quá trình xem xét lại, bạn sẽ đưa ra được những kết luận, đồng thời chủ động khai thác thông tin từ việc xin lời khuyên từ ai đó, và tự đặt những câu hỏi cho chính mình. Điều này sẽ không ngừng thử thách tư duy và giúp bạn tìm kiếm những phương án lựa chọn khác mà có thể ban đầu bạn đã xem nhẹ. 


Lời kết từ Fonos

Bạn vừa hoàn thành 3 nội dung chính của cuốn sách Người Thông Minh Giải Quyết Vấn Đề Như Thế Nào?, được Fonos chọn lọc để chia sẻ đến bạn.

Bạn thân mến, cuộc sống thiên biến vạn hoá luôn không ngừng thử thách chúng ta. Tuy nhiên, giải quyết vấn đề là một kỹ năng mà chúng ta đều có thể rèn luyện được. Cuốn sách Người Thông Minh Giải Quyết Vấn Đề Như Thế Nào? của Ken Watanabe tập hợp các bài học rất đơn giản mà một Người-Biết-Cách-Giải-Quyết-Vấn-Đề đã vận dụng thành công. 

Khi giải quyết vấn đề trở thành một thói quen, chúng ta sẽ có thể phát huy tốt nhất tiềm năng và chủ động hơn trong cả những vấn đề của thế giới xung quanh ta.   

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Người Thông Minh Giải Quyết Vấn Đề Như Thế Nào? trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!


Ban đầu, cuốn sách về kỹ năng tư duy cốt lõi này được viết dành cho học sinh Nhật Bản. Thế nhưng, những giá trị hữu ích nó mang lại đã khiến Người Thông Minh Giải Quyết Vấn Đề Như Thế Nào? trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất dành cho mọi lứa tuổi độc giả.  
 
Ken Watanabe theo học Đại học Yale và Trường Kinh tế Harvard ở Mỹ và từng có sáu năm làm cố vấn quản lý tập đoàn McKinsey. Ông còn là người sáng lập và giám đốc điều hành Công ty Giáo dục, Giải trí và Truyền thông Delta Studio tại Tokyo, Nhật Bản.   


Người Thông Minh Giải Quyết Vấn Đề Như Thế Nào?

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu