Stanton E. Samenow

Nội dung thứ 3: Khi cơn giận dữ bùng lên thành thịnh nộ.

Cảm xúc của con người rất phức tạp nhưng đôi khi lại vô cùng đơn giản. Bên trong mỗi chúng ta đều có sự đòi hỏi, mong muốn khẩn thiết đối với một điều gì đó. Một tình huống thường thấy là khi tham gia giao thông hay xếp hàng chờ ở siêu thị, việc phải chờ đợi luôn khiến chúng ta bức bối và nảy sinh mong muốn người trước mặt hãy nhanh lên, hoặc đơn giản hơn là “họ đừng tồn tại”. Thế nhưng chúng ta hoàn toàn có thể chịu đựng được quãng thời gian đó. Đối với kẻ phạm tội, những mong muốn ấy mang tính áp đặt nghĩa vụ lên người khác phải thực hiện cho họ ngay lập tức. Nếu không, sẽ phải nhận lấy sự trừng phạt. Đó là dấu hiệu sai trái trong tư duy phạm tội. Và từ đó cơn giận sẽ bùng phát, rồi tội ác sẽ diễn ra. 

Thế nhưng vẫn có những trường hợp ngoại lệ xuất phát không phải từ cơn giận, mà là từ ham muốn nguyên thuỷ của loài người. 
Sách đặc biệt đề cập đến tình huống nhạy cảm liên quan đến tình dục, đó cũng là phần kết cho những phân tích về suy nghĩ của kẻ phạm tội. Những trường hợp mà tác giả được gặp đều phổ biến về tội ác đối với cơ thể người khác. Kẻ phạm tội ở đây hướng đến mục tiêu chinh phục và xây dựng bản thân, đến mức họ tìm kiếm sự phấn khích trong một cuộc chinh phục. Mong muốn sở hữu, ngự trị người khác được hình thành từ rất sớm trong tâm khảm những kẻ này. Họ có thể thấy nạn nhân ở bất kỳ đâu và luôn nóng lòng đi đến mục tiêu tiếp theo trong công cuộc chinh phục của mình. Vấn đề là, rất khó để phân biệt những người mang nỗi ám ảnh kỳ quặc với tình dục. “Họ chỉ xem nó hay họ dám thực hiện nó?”. Đây vẫn là câu hỏi lớn đối với các bang ở Mỹ khi phân nhóm tội phạm hành vi. 

Tội phạm luôn cho rằng việc người khác hành xử theo như cách chúng muốn là việc đương nhiên, và việc không được đáp ứng đã khiến tội ác lên ngôi. Thực ra chúng ta vẫn luôn gặp phải những việc trái ý trong cuộc sống, dù ban đầu chúng ta sẽ phản ứng lại nhưng kỳ thực, chúng ta hoàn toàn có khả năng đánh giá nó. Nếu lời phê bình là đúng, chúng ta sẽ được cải thiện và nếu sai, chúng ta sẽ bỏ qua nó. Nhưng đối với tội phạm thì khác, họ sẽ thấy hình ảnh cá nhân của họ như một bức tranh đẹp đẽ còn những hành động hay lời nói vô tình của người khác và làm trái ý họ sẽ là một ly cà phê tạt lên, làm hỏng bức tranh.  

Thông thường, cơn tức giận này đến từ việc suy nghĩ không thực tế và đánh giá mọi tình huống thông qua cái tôi quá lớn, khiến sự thật bị lu mờ. Sự tức giận chưa bao giờ giải quyết được vấn đề và lời khuyên “kiềm chế cơn giận” không phải là một giải pháp dành cho người phạm tội. Tội phạm cần nỗ lực nhiều hơn thế trong việc tìm nguồn cơn và chấm dứt nó, với những bước khởi đầu là đối diện với thực tế đang diễn ra và tin vào việc bản thân không phải là hiện tượng to tát như họ vẫn lầm tưởng. Chỉ có như vậy mới thực sự không còn cơn giận nào cả. 

Tổng quan

Ắt hẳn hầu hết chúng ta đều từng được nghe, được đọc hay vô tình bắt gặp những tội ác diễn ra ngoài xã hội, và đau lòng hơn là tội ác ấy lại đến từ chính những người thân trong gia đình nạn nhân. Nỗi sợ mù mờ ẩn hiện bên trong chúng ta, cùng với đó là câu hỏi: “Liệu có lẽ nào, một ngày nào đó, vì quá nóng giận, ta sẽ trở thành tội phạm hay nạn nhân của một sự vụ đang diễn ra ngoài kia?”. Thực ra, cảm giác mơ hồ ấy hoàn toàn có căn cứ và cơ sở để chúng ta cùng nhìn nhận và phân tích. 

Tâm Lý Học Tội Phạm là bộ sách gồm 2 tập, nói về tâm lý tội phạm hình sự trong các khuôn hình phạm tội. Tác phẩm có thể phần nào giúp chúng ta nhìn nhận lại và hiểu rõ cách xã hội vận hành. Và quan trọng hơn, ta sẽ không sợ hãi khi đối mặt với tội ác, vì đơn giản nó giống như một căn bệnh ung thư ở bên trong người bệnh. 

Tác giả - tiến sĩ - nhà tâm lý học Stanton E. Samenow đã trực tiếp làm việc với tội phạm và từ đó đưa ra những nhận định phản bác lại mọi sự nguỵ biện trong quá trình tìm hiểu tâm lý tội phạm mà bất kỳ ai cũng có thể vướng phải. Dù các luận điểm trong sách của ông có phần lạnh lùng nhưng chúng lại chính là thực tế đang diễn ra xung quanh chúng ta. 

Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 điểm chính trong cuốn sách Tâm Lý Học Tội Phạm – Tập 1.

Nội dung thứ nhất: Xác định nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội. 

Tác giả khẳng định đanh thép ngay từ những trang đầu tiên rằng: chúng ta hãy thẳng thắn gạt đi những nguyên nhân phổ biến ta thường nhìn thấy và cho rằng nó hình thành nên tội ác của những kẻ phạm tội. Những thống kê về cha mẹ, hoàn cảnh gia đình, môi trường sống, trường học… đều cho thấy những bối cảnh này không có khả năng trở thành lý do phạm tội. Nếu như trong 100 người đứng trước mặt bạn có một kẻ giết người, thì có thể khoảng 60 người còn lại cũng có hoàn cảnh sống giống với anh ta. Ai ai trong chúng ta cũng đều tiềm ẩn bên trong mình những dấu hiệu của tội phạm, như: nói dối, không thể kiểm soát sự bực tức, lo lắng… Thế nhưng tất cả những điều đó không thể là lý do nguỵ biện cho tội ác. 

Hầu như những trường hợp mà tác giả được tiếp xúc đều có lý do rõ ràng cho động cơ của họ. Và việc phạm tội đều là hành động mang tính cố ý. Nghe thật đau lòng nhưng sau 44 năm nghiên cứu, tác giả đi tới kết luận rằng: những tội ác được gây nên đều đã được tính toán từ trước và kẻ phạm tội gần như không có khả năng hối hận với việc mình đã gây ra. 

Nói như vậy không có nghĩa tác giả đang cổ suý độc giả phán xét cực đoan với người phạm tội. Những luận điểm của ông đều mang tính khách quan để hướng đến sự công bằng khi truy cứu tội ác. Bất kể ai, dù có danh phận hay địa vị xã hội như thế nào, cũng sẽ có lúc bị cơn giận nuốt chửng và hoàn toàn có khả năng gây tội. Lúc này, lý do không còn quan trọng. Chân tướng tội ác của một con người thực sự sẽ hiện lên bằng góc nhìn không nguỵ biện.

Nội dung thứ 2: Lối suy nghĩ và tính cách tội phạm. 

“Đối với hầu hết tội phạm, hối tiếc lớn nhất là để bị bắt. Ngay cả khi bị kết án, nhiều người vẫn phủ nhận tội lỗi…”. Sự cực đoan của một con người có thể đến được mức độ nào? Phải có suy nghĩ như thế nào mới có thể ra tay đến như vậy? Đó là điều mà một người bình thường luôn đặt nghi vấn. Và câu trả lời là: không có thước đo nào! 

Đối với tội phạm, ranh giới của việc trước và sau khi ra tay sẽ tiết lộ cách suy nghĩ và lối sống thường ngày của họ. Và hành động phạm tội chỉ đơn giản là… một việc cần phải làm vào ngày hôm nay. Có rất nhiều hình thức phạm tội và có rất nhiều kiểu người gây tội. Thế nhưng tất cả họ hầu như chỉ có một đặc điểm chung, đó là lối suy nghĩ về cuộc sống của họ đều gặp phải một “lỗi” nào đó. Giống như một chiếc đồng hồ chạy sai 15 phút mỗi ngày, nó hoàn toàn không biết mình đang chạy sai giờ. 

Những kẻ như Larry hay Trevor là 2 trường hợp điển hình được tác giả nhắc đến. Họ đều đến từ những gia đình lành mạnh. Cha mẹ lo lắng cho họ và anh chị em họ đều có cuộc sống ổn định. Thế nhưng cả 2 người xa lạ đó đều mang tính cách giống nhau: họ sử dụng ma tuý và bị bắt vì bạo lực với bên trong gia đình lẫn ngoài xã hội. 

Cả hai đều không hề cảm thấy hối lỗi, thậm chí khi nghĩ đến việc giết người, họ đều cho rằng đó là việc cần phải làm nếu rơi vào tình huống “nên làm”. Họ cho rằng mọi thứ trên đời đều thuộc về mình. Họ nghĩ rằng việc hạ bệ những ai làm phiền họ (dù “sự phiền hà” đó chỉ đơn giản là gọi họ xuống ăn sáng) là những việc “hoàn toàn bình thường và cần thiết”.

Lời kết từ Fonos

Bạn vừa nghe xong tóm tắt sách Tâm Lý Học Tội Phạm – Tập 1. Đây là một cuốn sách giá trị với những người đam mê trinh thám tội phạm và tâm lý học. Phiên bản sách nói trọn vẹn đã có trên ứng dụng Fonos, để bạn thuận tiện thưởng thức bất kỳ lúc nào.

Hy vọng tác phẩm sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguồn gốc tội ác ẩn giấu sau những vẻ bề ngoài có vẻ bình thường, từ đó biết cách tự bảo vệ bản thân cũng như nhìn nhận được những góc tối bên trong tâm hồn mình. 

Và nếu bạn đang trăn trở về hành động không tốt của một ai đó với mình, cuốn sách cũng sẽ giúp bạn có thể nhìn nhận lại sự việc một cách khách quan hơn!

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Tâm Lý Học Tội Phạm – Tập 1 trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

Tâm Lý Học Tội Phạm là bộ sách gồm 2 tập, nói về tâm lý tội phạm hình sự trong các khuôn hình phạm tội, giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về nguồn gốc tội ác ẩn giấu sau những vẻ bề ngoài có vẻ bình thường, từ đó biết cách tự bảo vệ bản thân cũng như nhìn nhận được những góc tối bên trong tâm hồn mình. 

Tiến sĩ Stanton E. Samenow (sinh năm 1941) là nhà tâm lý học đã dành 40 năm theo đuổi, phân tích và đánh giá tâm lý phạm tội của những tù nhân đã bị giam giữ sau những quá trình hầu toà và đối mặt, nhìn nhận lại tội ác của mình. Với tư cách là một bác sĩ lâm sàng, nhà tư vấn và nhân chứng chuyên môn về hành vi tội phạm, kinh nghiệm trong những cuộc tư vấn tranh chấp quyền nuôi con, ông từng được bổ nhiệm vào 3 đội đặc nhiệm của tổng thống Mỹ về thực thi pháp luật, quyền của nạn nhân và vì một nước Mỹ không ma tuý. Bạn có thể biết đến ông qua các tác phẩm Tâm Lý Học Tội Phạm – Tập 1, Tâm Lý Học Tội Phạm – Tập 2, Before It’s Too Late (tạm dịch: Trước Khi Quá Muộn), The Myth Of The Out Of Character Crime (tạm dịch: Huyền Thoại Về Tội Ác Ngoài Tính Cách)…

Tâm Lý Học Tội Phạm – Tập 1

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu