Nguyễn Tập

Nội dung thứ 3: Cuba - mảnh đất nghèo đầy lòng hào hiệp.

Đến Cuba, độc giả như được trở về Việt Nam của hơn 30 năm trước. Tuy cùng một xuất phát điểm, nhưng nếu kinh tế Việt Nam đã lột “chiếc áo bao cấp” từ lâu thì Cuba vẫn đang gắn bó với “chiếc áo” này. Mỗi tháng, từng gia đình cầm “sổ quản lý việc bán thực phẩm” đến cửa hàng phân phối để mua lương thực với giá cực kỳ ưu đãi, thấp hơn giá mua thông thường bên ngoài đến tận… 18 lần. Khổ nỗi, lượng thực phẩm ưu đãi đó không đủ phục vụ nhu cầu cho cả gia đình, lương bổng cũng không đủ nên dân lao động buộc phải làm một lúc 2 đến 3 nghề mới có thể chật vật sống qua ngày.  

Nguyên nhân khiến Cuba chậm phát triển suốt hàng chục năm nay là do “bóng ma cấm vận” đến từ “ông lớn Hoa Kỳ”. Gọi là “bóng ma” vì nó ám ảnh đất nước này đến từng ngóc ngách, ăn vào trong tâm trí con người đến nỗi mỗi khi gặp khó khăn, dân Cuba không đổ cho số phận hay trời đất, mà họ đổ tất cả lên… cấm vận. 

Dù cuộc sống không dễ dàng nhưng giáo dục và y tế Cuba lại rất tốt. Giới bác sĩ và giáo viên ở đây được kính trọng vào hàng bậc nhất. Cuba xem giáo dục là ngọn giáo đầu của cuộc cách mạng phát triển đất nước nên chính phủ đầu tư bền vững vào đội ngũ giáo viên, học sinh và trường học. Giáo dục, sách vở, đồng phục và cả bữa ăn của học sinh đều được miễn phí. 

Về y tế, Cuba chú trọng và đầu tư vào chi phí phòng bệnh nhiều hơn là chữa bệnh. Mỗi năm, người dân bắt buộc phải đến phòng khám ở địa phương để kiểm tra sức khoẻ một lần, mọi dịch vụ y tế đều được miễn phí. Chưa dừng lại ở đó, mỗi địa phương trên khắp đất nước đều có một bác sĩ đảm nhiệm. Vị bác sĩ này phải đến từng gia đình hỏi thăm sức khỏe từng người, chữa trị cho bệnh nhân mà không lấy một đồng nào. Chính vì thế mà mối quan hệ giữa bác sĩ - bệnh nhân ở đây thân thiết như người một nhà. Và dù không có bất kỳ giải Nobel Y học nào nhưng Cuba luôn là nước đầu tiên có mặt ở những nơi xảy ra thiên tai, bệnh dịch để đóng góp lòng hào hiệp ấy vào sự phát triển chung của thế giới.

Thêm một điều ít ai biết, Cuba chính là quê hương của dòng nhạc Bolero với nhiều bản nhạc quen thuộc, đi sâu vào trái tim người dân Cuba lẫn Việt Nam. Nguyễn Tập đã dành một buổi chiều trên phố Los Sitios, tận hưởng điệu nhạc bolero-son vang lên trên đường phố. Thú vị hơn, Tập còn đánh bản nhạc Chuyến Tàu Hoàng Hôn bằng chiếc guitar của người hát rong mù. Cảm giác chơi một bản bolero Việt Nam trên chính mảnh đất sinh ra dòng nhạc này có chút gì đó khiến lòng người xao xuyến. 


Nội dung thứ nhất: Đến Amazon - đi tìm thổ dân thứ thiệt. 

Nuôi dưỡng một tình yêu to lớn với vùng đất Nam Mỹ, tác giả Nguyễn Tập bất chấp nguy hiểm ở nơi rừng thiêng nước độc để lên đường thực hiện ước mơ gặp các thổ dân “chính hiệu” của rừng Amazon. Xuôi theo con sông dài nhất thế giới, anh được gặp gỡ thổ dân Bora và Yagua nhưng rồi lại ngậm ngùi phát hiện ra dấu chân của đời sống hiện đại đã đặt lên lối sinh hoạt của những bộ lạc này. 

Cứ ngỡ rằng chàng tác giả sẽ trở về trong nỗi thất vọng, nhưng không. Ở thời điểm đó, những thổ dân được chính quyền Brazil bảo vệ, muốn vào được vùng đất của họ thì hoặc là bạn phải được người của bộ lạc dẫn vào, hoặc là phải có được giấy phép của chính quyền. Và may mắn thay, Nguyễn Tập đã tìm được người dẫn đường cho anh đến với những thổ dân ấy. Đó là Denis - một trong những hậu duệ của bộ tộc Matsés. 

Người ta chỉ biết đến thổ dân Matsés với việc bắt cóc và ăn thịt người, nhưng ít ai biết rằng, họ bắt người là để tự vệ, không phải để ăn thịt. Họ chỉ ăn thịt của người đã chết thuộc bộ tộc như một nghi thức để người chết có thể ở mãi bên cạnh họ, trong từng tế bào. Và ở nơi vắng đi thứ “ánh sáng văn minh”, tác giả may mắn có cơ hội được gặp một trong những chiến binh của rừng thẳm, là ông Dunu. Ông cho “chàng trai phố thị” trải nghiệm đời sống trong rừng với nhiều thứ mới lạ như thuốc lá nu-nu, hay sapo - một chất độc được lấy từ thân con nhái điện. Người Matsés tin rằng sapo sẽ giúp họ nhận biết được mối nguy hiểm và cho họ khả năng đi rừng mà không thấy đói khát. Khi chia tay, ông còn dặn dò người ra đi rằng “nếu lỡ một mai Tập có chán phố thị thì hãy ở lại đây để ông đào tạo cậu trở thành một chiến binh thật sự”. Thế nhưng cuối cùng, Dunu đành lỗi hẹn…


Tổng quan

Quyển sách Từ Rừng Thẳm Amazon Đến Quê Hương Bolero ghi lại những trải nghiệm của chàng thanh niên Nguyễn Tập trên chặng đường đến Nam Mỹ. Cuộc hành trình trải từ vùng Amazon hoang vu, qua Mexico nhộn nhịp, Peru hùng vĩ, rồi dừng chân tại Cuba chân chất.

Trong các chuyến đi được đề cập cùng những bức ký hoạ, ảnh chụp, Nguyễn Tập cho thấy hình ảnh một người du lịch theo lối “chậm và sâu, thích tìm hiểu về con người, về những nền văn hoá cổ xưa”. Thay vì tập trung vào vẻ đẹp của cảnh vật, Nguyễn Tập để con tim viết lên cảm nhận về cuộc sống, con người và sự phát triển của từng nơi anh đặt chân đến. 

Sau đây, mời bạn cùng Fonos theo bước tác giả Nguyễn Tập đi đến Nam Mỹ thông qua 3 nội dung chính của quyển sách Từ Rừng Thẳm Amazon Đến Quê Hương Bolero.


Nội dung thứ 2: Từ Mexico đến Peru - bước chân trên những kỳ quan.

Rời chốn rừng thẳm, ta được đưa đến Mexico với nhiều cung bậc cảm xúc. Cảm giác rợn người trên Đảo Búp Bê, hồi hộp khi bước vào lãnh địa của những chiến binh Zapatista, choáng ngợp rồi lại rơi vào trầm tư khi đứng dưới chân kỳ quan Chichen Itza mà nhìn con cháu của người Maya lẫy lừng phải sống dựa vào từng đồng của khách du lịch. Nối tiếp đó là sự hoảng hốt trước tình trạng cướp bóc ở thủ đô, rồi lại hoá ấm áp nơi vùng ngoại ô Mexico. Cuối cùng là niềm tự hào bởi những bác sĩ tình nguyện người Việt với tài châm cứu nổi tiếng nơi quê người. 

Điểm tiếp theo mà chàng thanh niên Nguyễn Tập nhắm đến là cung đường Inca Trail nổi tiếng dẫn đến kỳ quan Machu Picchu - một trong bảy kỳ quan thế giới mới. Đoạn đường dài 45km đi qua rất nhiều công trình kiến trúc còn sót lại của nền văn minh Inca. Nếu bạn là một người đam mê bộ môn đi bộ dã ngoại thì cung đường Inca Trail này xứng đáng trở thành một trong những địa điểm cho bạn chinh phục bởi sự hùng vĩ và cũng đầy thách thức của nó. Với lượng khách tối đa được cấp phép đi trên cung đường này là 250 người mỗi ngày, thông thường bạn phải chờ ít nhất 6 tháng để xin được giấy phép với chi phí không hề rẻ. Thế nhưng tác giả lại thành công lấy được giấy phép chỉ trong vòng… 14 ngày, và đến Machu Picchu sau 4 ngày đi trên con đường Inca. 

Xuyên suốt hành trình, chúng ta được thấy một thứ rất quan trọng xuất hiện trong đời sống của người Peru, đó là: lá coca. Lá coca có ở khắp mọi nơi và đóng vai trò như một thứ nước tăng lực, chất kích thích, bùa trừ tà, hoặc công cụ giao tiếp với thần linh. Khi cảm thấy mệt mỏi, người Peru nhai lá coca; để biết trước chuyến đi của mình có thuận lợi hay không, tài xế Peru sẽ nhai lá coca; nhà bị mất đồ ư? đi xem bói bằng lá coca… 

Sống ở Peru, ai cũng tin vào tâm linh và có những niềm tin liên quan đến vận may, vận rủi khá thú vị, như: khi một người bị té, họ phải hốt đất ngay chỗ đó, dù chỉ là vài hạt bụi, để mang về nhờ thầy cúng niệm chú và chôn đi để khử vận xui. Hãy chắc rằng bạn nắm được những điều cơ bản trong niềm tin ấy nếu bạn muốn đến thăm Peru mà không muốn bị sốc văn hoá. 


Lời kết từ Fonos

Kết thúc quyển sách Từ Rừng Thẳm Amazon Đến Quê Hương Bolero, tác giả Nguyễn Tập khiến độc giả phải suy ngẫm về nét đẹp, con người của những vùng đất khác. Liệu những thổ dân kia có nên tiếp tục cuộc sống lạc hậu nhưng lại gần gũi núi rừng, hay họ nên chấp nhận nền văn minh hiện đại? Liệu rằng Cuba có nên duy trì vẻ mộc mạc trong đời sống thiếu thốn ấy hay nên hy sinh sự gần gũi để có đời sống xa hoa trong những căn nhà biệt lập? 

Từng câu hỏi ấy khiến chúng ta day dứt với chính mình để rồi nôn nao muốn tranh thủ đến thăm những nơi ấy trước khi mọi thứ thay đổi theo dòng chảy thời gian.

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Từ Rừng Thẳm Amazon Đến Quê Hương Bolero trên ứng dụng Fonos. Hãy tìm nghe phiên bản trọn vẹn của tác phẩm trên ứng dụng, và đừng quên thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!


Từ Rừng Thẳm Amazon Đến Quê Hương Bolero (2017) là quyển du ký của tác giả Nguyễn Tập về nhiều chuyến đi đến vùng đất Châu Nam Mỹ đầy quyến rũ và huyền bí. Với văn phong chân chất, không kiểu cách, quyển sách truyền cảm hứng cho độc giả tìm hiểu các nền văn hoá và đời sống con người nơi Nam Mỹ xa xôi. 

Tác giả Nguyễn Tập sinh năm 1978. Ông tốt nghiệp Đại học Kiến Trúc TP. HCM (2002) và ngành báo chí Đại học Houston (Mỹ, 2011). Trước Từ Rừng Thẳm Amazon Đến Quê Hương Bolero, Nguyễn Tập còn có một quyển sách nói về quá trình lao động nhọc nhằn, hiểm nguy của nhà báo có tên là Dặm Đường Lang Thang. 


Từ Rừng Thẳm Amazon Đến Quê Hương Bolero

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu