Choi Kwanghyun

Nội dung thứ 2: Sáng suốt lựa chọn người đồng hành cùng bạn suốt đời.

Việc lựa chọn người đồng hành cùng chúng ta trong quãng đời còn lại rất quan trọng. Bạn đời là người sẽ cùng ta xây dựng tổ ấm, cùng chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, và nuôi dạy những đứa trẻ trưởng thành. Vậy lý do để chúng ta đặt niềm tin vào một người và tiến đến hôn nhân là gì? Vì sao giữa biển người kia, mình lại nên chọn người ấy?

Thông thường, khi lựa chọn bạn đời, ta có xu hướng chọn những người cho ta cảm giác an toàn, người sẽ che chở và bảo vệ ta khi giông bão cuộc đời kéo đến. Nói chính xác hơn là họ mang đến cho ta cảm giác: đây là nhà. Tuy nhiên, khi lập gia đình, ta lại chọn những người có tính cách hoàn toàn không giống như bản thân mong ước. Ngược lại, ta chọn một người mang lại cảm giác quen thuộc. Tức là, nếu bạn trưởng thành trong môi trường bạo lực, nơi những trận bạo hành thường xuyên diễn ra, thì lớn lên ta lại vô thức lựa chọn người bạo lực để tìm kiếm cảm giác thân thuộc, mặc cho điều đó gây ra nhiều tổn thương. Hoặc có trường hợp ta không hài lòng về người bạn đời dù họ đã cố gắng rất nhiều để làm tròn trách nhiệm của một người chồng, người vợ. 

Lý do bên ngoài của những trường hợp kể trên đều khác nhau, nhưng tất cả đều có chung một xuất phát điểm, đó là do ảnh hưởng và tác động của gia đình trong quá trình trưởng thành. Ta bắt họ thay thế vai trò của cha mẹ hoặc một thành viên nào đó ta yêu quý nhất. Ta muốn họ phải giữ nguyên cách người thân đối xử với chúng ta trong quá khứ thay vì chấp nhận cách yêu thương của họ. 

Hãy nhớ rằng họ là người bạn đời của chúng ta, người sẽ cùng ta trải qua mọi thứ đến khi bạn già và chết đi. Họ là chính họ, không phải người thay thế vai trò của ai khác. Bạn cần nhận biết được vấn đề của mình, học cách tôn trọng và thấu hiểu đối phương để có thể xây dựng một gia đình trọn vẹn.


Lời kết từ Fonos

Bạn vừa nghe xong tóm tắt sách Hai Mặt Của Gia Đình trên ứng dụng Fonos.

Bạn thân mến, mỗi gia đình đều tồn tại những mâu thuẫn khác nhau và việc đối diện hay giải quyết chúng không hề dễ dàng. Hy vọng từ những kiến thức trong quyển sách này, bạn có thể cố gắng thật nhiều để xây dựng nên một gia đình hạnh phúc - nơi chúng ta có thể chia sẻ, quan tâm nhau và những đứa trẻ có thể trưởng thành trong tình yêu thương vô điều kiện. 

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Hai Mặt Của Gia Đình trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!


Nội dung thứ nhất: Tổn thương của tuổi trưởng thành bắt nguồn từ nỗi đau thời thơ ấu.

Chúng ta có thể gặp khó khăn trong cách thể hiện và cảm nhận yêu thương. Tình yêu ta cho là tốt đẹp và mong muốn mang đến cho gia đình lại vô tình tổn thương đến họ. Điều đó thể hiện rằng, ta đang không ổn và đang tái hiện những nỗi đau trong quá khứ lên các thành viên khác trong gia đình.

Khi sinh ra, chúng ta không có quyền lựa chọn hoàn cảnh sống. Nếu chẳng may ta không có tuổi thơ hạnh phúc thì những bất hạnh xảy ra trong thời thơ ấu lại là nguyên nhân của nhiều tổn thương, hay những “sang chấn” trong tâm lý. Ví dụ như việc một người mẹ cảm thấy mình cần yêu thương đứa con này hơn đứa con khác dù chúng đều do cô ấy sinh ra. Hành động ấy được tác giả lý giải là do đứa trẻ được yêu thương hơn có những đặc điểm giống người mẹ khi còn nhỏ. Những gì người mẹ làm là hành động bù đắp những yêu thương mà chính cô đã không nhận được khi sống trong một gia đình nhiều anh chị em. 

Hãy hiểu rằng những vấn đề trên xuất phát từ chính bản thân chúng ta. Việc đã xảy ra giống như những vết sẹo không thể xóa nhòa. Đôi lúc ta tự tạo cho mình một thói quen xấu nhằm làm hài lòng bản thân tạm thời để quên đi hay phủ nhận những điều đã xảy ra trong quá khứ. Tuy nhiên, phương pháp trên không giúp cho ta thoát khỏi chúng, mà đó chỉ là biện pháp tránh né tạm thời. Chúng ta cần nhìn lại và xác định rõ vấn đề, hiểu rằng chỉ khi chấp nhận được những điều xảy đến với mình trong quá khứ thì chúng ta mới có thể từng bước chữa lành bản thân. Và khi vượt qua tổn thương thì mới có thể cùng người ta yêu thương xây dựng tổ ấm hạnh phúc lâu dài.


Tổng quan

Mỗi gia đình đều tồn tại hai mặt trái ngược. Gia đình có thể là nơi mang đến cho bạn tuổi thơ hạnh phúc, vỗ về, xoa dịu tổn thương trong bạn, nhưng cũng là nơi cho bạn những bất hạnh thời thơ ấu, nuôi dưỡng một tâm hồn nhạy cảm, dễ tổn thương. Vậy, gia đình hiện tại mang đến cho bạn điều gì? Bạn có đang thực sự hạnh phúc khi sống cùng gia đình?

Những vấn đề trên sẽ được phân tích rõ hơn qua quyển sách Hai Mặt Của Gia Đình. Chứng kiến câu chuyện bất hạnh của nhiều gia đình tồn tại ở Hàn Quốc lẫn châu  u, Choi Kwanghyun đã tổng hợp những vấn đề xuất hiện trong tâm lý gia đình vào trong quyển sách để mọi độc giả có thể tiếp cận dễ dàng.

Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua ba vấn đề cơ bản trong quyển sách Hai Mặt Của Gia Đình.

Nội dung thứ 3: Mâu thuẫn ẩn sâu trong sự yêu thương của gia đình.

Mâu thuẫn gia đình ngày nay không phải hiếm gặp. Có gia đình bên ngoài nhìn rất hạnh phúc nhưng không ai biết rằng bên trong, sự bất mãn, khổ đau của các thành viên trong gia đình đang ngày càng tăng.

Khi một người xuất hiện vấn đề, họ sẽ gây mâu thuẫn lan rộng sang các thành viên khác trong gia đình. Việc hôm nay người bố gặp một vấn đề tiêu cực rồi trút sự ấm ức, tức giận sang đứa con sẽ tạo ra một dây chuyền "giận cá chém thớt". Đứa bé sẽ chuyển sự tức giận của bản thân sang chú cún được nuôi trong nhà, và thế là một chuỗi mâu thuẫn liên tiếp xảy ra. 

Vấn đề khác trong việc giải quyết mâu thuẫn gia đình là ai đó trong gia đình sẽ được chọn làm “vật hy sinh”. Thông thường người được chọn sẽ là người con. Để tránh né xung đột gia đình, người cha, mẹ thường có xu hướng đẩy vấn đề về phía đứa trẻ. Đứa trẻ bỗng trở thành đối tượng bị chỉ trích, nhận lấy mọi trách nhiệm cho mâu thuẫn gia đình với lý do thường gặp: vì con không ngoan nên cha mẹ mới bất hòa. Khi đứa trẻ lớn lên trong những lời tổn thương và tin vào chúng, nó sẽ nhận mọi trách nhiệm về mình, lớn lên trong sự nhạy cảm, tự ti, dễ bị tổn thương.

Một trường hợp khác trong việc con cái là vật hy sinh của cha mẹ là con phải trở thành người như cha mẹ mong muốn, người thực hiện ước mơ của cha mẹ, làm điều mà khi còn trẻ họ không thể làm được. Lúc này, trong xã hội sẽ xuất hiện nhiều “con nhà người ta”, con cái vô tình biến thành một hình mẫu mà khi xưa cha mẹ mong muốn. Những đứa trẻ này lớn lên trong một kế hoạch đã vạch sẵn và chúng không được chấp nhận với bất kỳ hành động lệch hướng nào. Chúng cảm thấy áp lực, ngộp thở trước kỳ vọng cha mẹ dành cho chúng và không được sống cuộc đời của chính mình.

Khi mâu thuẫn tồn tại trong gia đình, thay vì lựa chọn đối diện trực tiếp và giải quyết nó, chúng ta lại lựa chọn tránh né, thờ ơ hay đùn đẩy qua một đối tượng khác. Cách này chẳng những không giải quyết được vấn đề mà còn kéo nhiều người khác vào câu chuyện và tất cả đều bị tổn thương. Can đảm đối diện vấn đề, yêu thương bằng sự chân thành là cách mỗi thành viên giúp gia đình trở thành nơi để mọi người trở về.


Việc biến gia đình trở thành tổ ấm hạnh phúc, nơi chúng ta có thể yêu thương và tiếp thêm sức mạnh cho nhau, cần trải qua quá trình cố gắng xây dựng không ngừng. Hai Mặt Của Gia Đình sẽ giúp bạn tìm hiểu những vấn đề tồn tại ẩn sâu trong gia đình và cách vượt qua nó để có thể xây dựng một gia đình đúng nghĩa.

Hai Mặt Của Gia Đình

Tâm Lý Học Mối Quan Hệ bóc tách chiều sâu tâm lý cá nhân trong bối cảnh gia đình, đặc biệt là những gia đình chịu ảnh hưởng của văn hoá Á Đông. Tác giả đưa ra những góc nhìn đa chiều về các mối quan hệ, định hình lại lòng tự trọng bên trong mỗi con người và xoá nhoà ranh giới giữa đúng và sai trong cách chúng ta tương tác và thể hiện tình yêu thương. 

Choi Kwanghyun là giáo sư kiêm nhà trị liệu tâm lý. Hàng trăm ngàn bệnh nhân đến với ông mang hàng trăm ngàn kiểu tổn thương khác nhau, nhưng đều xuất phát từ một vài nguyên nhân cơ bản trong cách vận hành tình yêu thương trong gia đình. Theo tác giả, để giải quyết được những xung đột ấy, họ cần giải quyết những nguyên nhân gốc rễ. Và muốn làm được điều đó, mỗi người phải nhìn nhận lại những điều đã qua cũng những cảm xúc trong đáy sâu trái tim mình. 

Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong cuốn sách Tâm Lý Học Mối Quan Hệ, được Fonos chọn lọc chia sẻ đến bạn.


Nội dung thứ nhất: Những góc khuất khi chúng ta nhìn nhau.

Xung đột không bao giờ tự nhiên phát sinh, nó là một ngọn lửa nhen nhóm từ lâu, xuất phát từ nhiều tương tác thường xuyên giữa các thành viên trong gia đình. Một ví dụ dễ hiểu thường thấy là mẹ và con gái thường tranh cãi những chuyện nhỏ nhặt, rồi từ đó dẫn đến những mâu thuẫn lớn mà họ không bao giờ nói ra với đối phương. Nguyên nhân là đôi bên thường không hiểu ý nhau, đa phần do cách chúng ta diễn đạt lòng mình. Đòi hỏi nhau phải lắng nghe và thấu hiểu là chuyện khó, cho nên giao tiếp phải bắt đầu từ cách chúng ta diễn đạt. Chẳng hạn, khi một người mẹ nấu đồ ăn ngon cho con, mong con mình được vui vẻ, nhưng khi nhìn con ăn ngon và nhiều, bà lại nói với con rằng hãy ăn ít lại để tránh tăng cân. Điều đó dẫn đến sự hỗn loạn trong thông tin mà đứa con tiếp nhận: chúng không hiểu tình cảm của mẹ và quyết định nhịn ăn. Trong khi sự thật là, người mẹ chỉ muốn điều tốt nhất cho con, đó là con được thưởng thức món ngon nhưng vẫn ăn uống điều độ. 

Khi chưa tìm được lời đáp cho mối quan hệ giữa mình và cha mẹ, những đứa con dần lớn và biến thành những người mẹ người cha, và rồi tiếp tục đi vào vết xe đổ của các đấng sinh thành. Khuôn mẫu bất hạnh ấy đang lặp lại qua nhiều thế hệ, căn nguyên chỉ bởi khả năng xây dựng mối quan hệ không nằm ở kỹ năng hay sự tinh tế khéo léo, mà là vì chúng ta chưa giao tiếp được thông điệp thực sự của mình đến đối phương.
 
Quan hệ gia đình được tác giả so sánh với hình ảnh bầy sói. Những đàn sói sống kỷ luật và phân tầng rõ rệt trong đàn đến mức khi chúng đi qua một vùng tuyết trắng, chúng ta không thể phân biệt được có một con sói hay một bầy sói mới đi qua. Chúng luôn tuân thủ quy tắc những con già và có kinh nghiệm nhất sẽ đi đầu, cuối đàn luôn là con đầu đàn để kiểm soát, những con yếu sẽ phân bổ ở giữa đàn. Loài người cũng phân cấp rõ rệt như vậy. Thế nhưng trong xã hội hiện đại, mỗi cá nhân phải gánh trên vai quá nhiều chuẩn mực, khiến chúng ta bị quá tải. Chúng ta có nhiều áp lực hơn và đòi hỏi nhiều hơn, dẫn đến việc ứng xử giản đơn theo đúng vị trí đang dần bị xoá nhoà trong mỗi gia đình. Chúng ta ngày càng cảm tính và thiếu đi sự kỷ luật trong cách tương tác, đưa ra thông điệp về mong muốn của bản thân, khiến người nhận thông điệp bị bối rối. 

Hãy nghĩ lại xem, mỗi khi xung đột xảy ra, liệu có phải chúng ta đã thể hiện sự bực bội ngay cả khi đang thể hiện tình yêu thương, khiến đối phương phản ứng tiêu cực? Rồi đối phương sẽ lựa chọn né tránh, và tổn thương. Xung đột cứ thế chồng chéo lên nhau. Để không diễn ra tình trạng này, mỗi cá nhân trong gia đình cần đạt được sự cân bằng nội tại. Chúng ta cần sử dụng sự cân bằng ấy để ứng xử với nhau, khiến đối phương yên tâm về tình cảm của mình. Để “nhà” là nơi an toàn nhất cho mỗi cá nhân trở về. 


Nội dung thứ 3: Đừng biến thành viên nào trở thành “dê tế thần”.

Nếu xung đột trong gia đình được ví như một sợi chỉ đan chồng chéo lên nhau sau mỗi lần bị tổn thương thì “dê tế thần” chính là nạn nhân bị những sợi chỉ ấy quấn chặt. Trong gia đình luôn luôn có một người phải hứng chịu câu chuyện xung đột của hai hoặc nhiều người còn lại trong nhà. 

Và thực tế có một sai lầm nghiêm trọng mà các cặp vợ chồng thường xuyên mắc phải, đó là kéo đứa con vào cuộc xung đột của họ. Đứa con đứng giữa ba mẹ và bị buộc phải nghiêng về một bên. Mỗi ngày một lớn, đứa trẻ sẽ dần yêu thương một người và ghét bỏ người còn lại. Thế nhưng, khi được người mình ghét bỏ yêu thương và ngược lại, khi hiểu nhiều hơn về họ, đứa trẻ sẽ rơi vào hố sâu tuyệt vọng và tội lỗi. Sự thất vọng và tổn thương dâng tràn sẽ khiến đứa bị rối loạn chức năng giao tiếp xã hội. Tổn thương lại tiếp tục mang đến tổn thương. 

Vì vậy, khi có xung đột xảy ra, hãy tránh kéo người thứ ba vào cuộc. Thay vào đó, hãy tìm một đối tượng có khả năng lắng nghe và đưa ra lời khuyên khách quan nhất!


Nội dung thứ 2: Cách phá bỏ “vòng lặp đau thương”.

Khi bước ra ngoài xã hội và giao tiếp với nhiều kiểu người, ta thường bị thu hút bởi sự quen thuộc mà người khác mang lại. Đôi khi đó chỉ là một thói quen, một lời nói ta thường nghe thấy, nhìn thấy khi còn nhỏ. Cảm giác thân thương ùa tới khiến “đứa trẻ” ở sâu bên trong cảm thấy an toàn, chỉ bởi đó là những điều đầu tiên nó tiếp nhận trong những năm tháng đầu đời. Thực tế là tâm tư gắn liền với thói quen hoặc lời nói ấy sẽ bám dính lấy một người, dù cho chúng có xấu xa, cộc cằn và khó nghe. Do đó, nếp sống, con người và cách giao tiếp trong gia đình hình thành bản năng lựa chọn từ trong tiềm thức mỗi người. Khi trưởng thành, chúng ta sẽ vô thức tạo nên một gia đình giống y hệt gia đình của bố mẹ mình, cho dù đó là một gia đình không hạnh phúc. 

Thế nhưng tin tốt là, vòng lặp đó hoàn toàn có thể bị phá vỡ. Để đau thương không chồng chất qua từng thế hệ, ta phải nhìn nhận và tự định nghĩa lại lòng tự trọng của chính mình. Tác giả không định nghĩa tự trọng như cách chúng ta vẫn thường hiểu, là một từ tương đương như lòng tự tôn. “Tự trọng” ở đây là khi chúng ta nhìn nhận và trân trọng giá trị bản thân, là cách mà một cá nhân ý thức và xác định về những gì mình xứng đáng. “Tôi xứng đáng được đối xử tử tế, tôi xứng đáng làm một người vợ tốt, một người chồng tốt, tôi xứng đáng được yêu thương…”. Khi bạn tin như vậy, bạn sẽ có được sự giao tiếp lành mạnh, sự giao tiếp thể hiện đúng chức năng của nó, mang lại sự dễ chịu, cân bằng cho đôi bên. 

Điều này nghe có vẻ thiếu cơ sở hoặc khiến bạn dễ rơi vào vòng ảo tưởng cá nhân, nhưng đây là lúc chúng ta sử dụng “tâm trí suy nghĩ”. Bên trong chúng ta thường có hai tâm trí: một là “tâm trí hành động” và hai là “tâm trí đứng ngoài nhìn nhận” (tức “tâm trí suy nghĩ”). Hãy sử dụng “tâm trí suy nghĩ” để kiểm soát và thiết lập kỷ luật cho chính mình, để nó ngày càng mạnh mẽ hơn. Khi “tâm trí suy nghĩ” đủ mạnh mẽ, chúng ta sẽ có được niềm tin vào bản thân đúng nghĩa. Và từ đó, sự vững vàng trong tâm trí sẽ lan tỏa từ người này tới người khác trong nhà. Đó cũng là ý nghĩa của nếp sống sinh hoạt gia đình. 


Bạn thân mến, hành trình chữa lành tổn thương trong các mối quan hệ con người cũng giống như hành trình của thần tình yêu Eros và cô nàng Psyche - phải trải qua rất nhiều gian khó mới có thể tìm thấy và được ở bên nhau. Trong xã hội hiện đại ngày nay, chúng ta cũng phải trải qua hành trình ấy, bằng cách đi tìm sự bình yên bên trong mình. Khi chấp nhận mình, chúng ta sẽ có thể chấp nhận đối phương và toàn tâm yêu thương đúng cách. 

Nhà tâm thần học huyền thoại Carl Jung có câu: “Con người chúng ta không phải cỗ máy, chúng ta không thể thay thế những bộ phận bị hỏng để hoàn thiện mình. Con người cần sự nỗ lực và thời gian nhiều hơn như vậy.” Mong rằng trải nghiệm từ nội dung quyển sách này sẽ là một chiếc cầu nối giúp độc giả tìm ra cho mình những chỉ dẫn hữu ích trên chặng đường phía trước.

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Tâm Lý Học Mối Quan Hệ trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!


Vết thương từ các mối quan hệ lặp lại nhiều lần thường khiến chúng ta biến thành chú nhím xù lông để tự bảo vệ, nhưng chính những chiếc gai nhọn ấy lại là nguyên nhân gây ra đau khổ cho người khác. Tâm Lý Học Mối Quan Hệ là một hành trình giúp chúng ta nhìn nhận nguyên nhân nỗi đau, từ đó chữa lành bản thân mình.

Choi Kwanghyun là giáo sư tâm lý học chuyên nghiên cứu về tâm lý gia đình với yếu tố văn hoá Á Đông. Ông đã từng chữa lành tổn thương cho rất nhiều người, với phương pháp đi từ câu chuyện gia đình của mỗi cá nhân đến các mối quan hệ xã hội. Những cuốn sách khác của ông bao gồm Góc Khuất Của Yêu Thương, Hai Mặt Của Gia Đình, Trong Mỗi Chúng Ta Đều Có Một Đứa Trẻ Cần Vỗ Về…


Choi Kwanghyun

Giới Thiệu

Tóm tắt sách (2)

Hai Mặt Của Gia Đình

Tâm Lý Học Mối Quan Hệ