Paul Ory

Giới thiệu

Paul Ory là công sứ Pháp làm việc tại Trung Kỳ và Bắc Kỳ vào thế kỷ 19. Ông từng được nhà nước Pháp trao tặng tước hiệu Hiệp sĩ vào năm 1898, do có nhiều đóng góp cho công cuộc nghiên cứu và phát triển thuộc địa ở An Nam. Với quan điểm phải thấu hiểu về làng xã, "đơn vị cơ bản và chủ yếu hợp thành vương quốc An Nam", thì mới có thể tiến hành những phương pháp hữu hiệu cho công cuộc phát triển xứ sở này, Paul Ory đã dày công học tiếng Việt và thâm nhập đời sống thường nhật của người dân, để nghiên cứu từ lịch sử hình thành đến thiết chế tổng thể. Mặc dù là công sứ Pháp, nhưng Paul Ory không hề cực đoan trong những phân tích mổ xẻ của mình, trái lại, ông thể hiện một cái nhìn thấu đáo khi nói về những hạn chế khiến "làng xã" có thể trở thành một vật cản cho những nỗ lực cải cách; đồng thời rất am hiểu và cảm thông với những tâm tính và tập quán cấu thành nên phần hồn thiết yếu của thể chế này.