Phạm Lữ Ân

Lời kết từ Fonos

Bạn vừa nghe xong tóm tắt sách Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn. Phiên bản sách nói trọn vẹn của tác phẩm đã có trên ứng dụng, sẵn sàng để bạn thưởng thức bất kỳ lúc nào. 

Bạn thân mến, “Cuộc đời cũng như hơi thở vậy thôi. Ta không thể hít một hơi dài quá khả năng của mình. Nhưng ta có thể hít sâu hết khả năng của mình trong từng hơi thở.” Thời gian chúng ta có mặt trên thế giới này rất hữu hạn, chỉ khoảng trăm năm, có quá nhiều điều phải hiểu, phải học, và phải cảm nhận. Đừng nuối tiếc, vì nuối tiếc không ích gì, mà thay vào đó, hãy sống hết mình mỗi ngày, ngay từ hôm nay.

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

Nội dung thứ 2: “Bản chất con người vốn cô đơn”.

Lướt một vòng trên mạng xã hội, ta dễ dàng nhìn thấy những dòng tâm sự “buồn”, “cô độc” của các bạn trẻ. Cô độc là khi ta “cảm thấy tâm hồn cô quạnh ngay giữa chốn đông người”. Nhiều người cố khỏa lấp những khoảng trống cô độc trong tâm hồn bằng cách tìm niềm vui nơi vũ trường, chìm vào thế giới game, ngủ vùi, hoặc đơn giản “gặm nhấm” nó bằng nước mắt. Thế nhưng, “bản chất con người vốn cô đơn”, và khoảng trống là điều tất yếu của cuộc sống. Vì vậy, hãy nhìn thẳng vào khoảng trống đó và điềm tĩnh chấp nhận nó.

Ta cũng không nên phán xét ai đó một cách hấp tấp. Trong kiệt tác Gatsby Vĩ Đại của Scott Fitzgerald, người cha từng bảo: “Khi nào con định phê phán người khác thì phải nhớ rằng không phải ai cũng được hưởng những thuận lợi như con cả đâu.” Trên cuộc đời này, sẽ có người tương tự ta, và có người rất khác ta. Thế nên tại sao ta lại bực mình khi người khác không giống mình, và lại quá để tâm đến những nhận xét sai lầm của người khác về mình? Nếu ta cứ lo lắng miệng đời đánh giá, thì ta sẽ mãi không dám sống với ước mơ và con người thực của mình.

Mỗi người đều độc nhất vô nhị trên thế gian này. Không ai giống hệt ai cả. Dù là vịt hay thiên nga, ta vẫn có giá trị riêng. Do đó, ta cần phải biết trân trọng bản thân. Sự tự tin không xuất phát từ những gì người khác có thể nhận ra, như tài năng, gia thế, dung mạo,… mà xuất phát từ khả năng tự biết mình. Ta có thể không thông minh, nhưng ta chăm chỉ. Ta có thể không xinh đẹp, nhưng ta lại giỏi việc nhà. Tóm lại, hơn ai hết, ta phải là người nhận ra mình có những giá trị gì.

Khi biết tôn trọng, yêu quý bản thân, ta sẽ biết tôn trọng, yêu quý người khác. Ta sẽ hiểu được mỗi người đều có giá trị của riêng họ, và trân trọng họ như nhau, dù họ là ca sĩ nổi tiếng hay công nhân vệ sinh. “Mỗi một người đều có vai trò trong cuộc đời này và đều đáng được ghi nhận”. Ta không nên ham muốn địa vị cao sang mà coi rẻ rúng những công việc bình thường. Rốt cục, định nghĩa về hạnh phúc và thành công ở mỗi người đều rất khác nhau. Và đối với nhiều người, được chuyên tâm theo đuổi việc họ yêu thích mới là ước mơ đích thực.


Nội dung thứ 3: “Đừng sợ hãi con người”.

Mỗi lần vào nhà sách, ta thường nhìn thấy những cuốn sách như tâm lý tuổi mẫu giáo, tuổi teen cần gì?..., nhưng lại chẳng tìm được cuốn sách nào về tâm lý cha mẹ cả. Các bạn trẻ vẫn thường thốt lên “không thể hiểu nổi” mỗi khi có xung đột với cha mẹ mình. Nhưng tại sao lại phải đợi đến khi lớn lên, lập gia đình, có con rồi mới hiểu họ, mà không thể bắt đầu thấu hiểu ngay từ hôm nay? Những nỗi lòng cơm áo gạo tiền, bận rộn lo toan trong cuộc sống, xoay sở giữa mớ bòng bong các mối quan hệ… hàng ngày vẫn đang đè nặng trên vai họ.

Các nhà khoa học đã chứng minh ngay từ khi sinh ra, ta đã có khả năng cảm nhận cảm xúc của người khác. Ví dụ, trẻ sơ sinh có thể biết mẹ mình vui hay buồn, và phản ứng tùy theo cảm xúc đó, dù người mẹ không hề để lộ điều gì bất thường khi chăm sóc trẻ. Song khi lớn lên, đa phần chúng ta vứt bỏ khả năng thấu cảm ấy, thậm chí thờ ơ với những người thân thuộc. Chúng ta dựa dẫm vào công nghệ, vào mạng xã hội, nhưng khi danh sách bè bạn trên Facebook dài ra từng ngày thì ta cũng đang dần mất những kết nối thực sự trong cuộc sống. 

Trên cuộc đời này, “không ai thành công một mình, cũng không ai thất bại một mình”. Vì vậy, ta phải cẩn thận lựa chọn những người đồng hành. Mỗi người đều có ưu khuyết điểm riêng, nên để nhìn nhận đúng về ai đó, ta không nên để thành kiến che mắt. Không ai có thể giúp ta làm điều này ngoại trừ chính bản thân. Nếu ta đã tìm hiểu, mà vẫn nhìn lầm người, thì cũng đừng quá đau khổ. “Trưởng thành không có nghĩa sẽ ít bị tổn thương hơn, mà chính là biết chấp nhận sự thương tổn”. 

Cuối cùng, hãy nhớ rằng, trên thế gian không chỉ có những người làm đau ta, mà còn có cả những người yêu thương ta. Một vết xước không thể ngăn ta ngừng chuyến du ngoạn thú vị giữa đất trời thiên nhiên. Thế nên, đừng để một lần tổn thương ngăn ta rộng mở trái tim. Hãy chấp nhận niềm đau, vượt qua nó để “tiếp tục bước vào cuộc đời rộng lớn một cách an nhiên và chân thành” như ta đã từng sống. Hơn hết, cho dù thế nào, cũng “đừng sợ hãi con người”. 


Tổng quan

Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn của Phạm Lữ Ân từ khi mới xuất bản đã trở thành hiện tượng đặc biệt trong văn hóa đọc Việt Nam. Đến nay, sách đã được tái bản rất nhiều lần, và luôn nằm trong danh sách tác phẩm bán chạy trong thời gian dài. Thậm chí, một số đoạn còn được trích dẫn trong đề thi ngữ văn tại một số trường trung học phổ thông.

Cuốn sách đưa ra góc nhìn sâu sắc về cuộc đời và con người, động viên độc giả vượt qua những suy nghĩ tiêu cực, hướng về phía trước, và khám phá các giá trị bản thân. Nó còn chứa đựng các suy ngẫm sâu lắng về tình yêu, gia đình, tổn thương, và trưởng thành. 

Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong cuốn sách Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn, được Fonos chọn lọc chia sẻ đến bạn.

Nội dung thứ nhất: Hãy yêu bằng sự chân thành và thấu hiểu.

Chúng ta vẫn thường nghe câu: Tình yêu dựa trên lợi ích riêng là hèn hạ. Tình yêu đích thực là phải hy sinh, phải vì người khác. Thế nhưng, theo tiến sĩ triết học Gary Hull, sự thật hoàn toàn trái ngược. “Yêu là tìm kiếm lợi ích trước hết cho chính cuộc đời ta mà không đòi hỏi sự hy sinh của người khác hay của bản thân ta”. Sự thực là những kẻ suốt ngày mong đợi một tình yêu vô điều kiện, đậm màu hy sinh từ người khác là những kẻ ăn bám. Một tình yêu đúng nghĩa là cả hai đều cùng hưởng lợi mà không ai chịu thiệt cả.  

Vậy vì sao vẫn có người yêu đơn phương mà không cần đáp trả? Đó là do “niềm hạnh phúc sâu xa và trọn vẹn nhất mà chúng ta cảm nhận được trong tình yêu, không phải khi ta nhận ra rằng mình được yêu mà là khi ta nhận ra rằng mình yêu”. Đối với họ, việc mở lòng yêu ai đó đã là đủ niềm vui và hạnh phúc để chống lại nỗi khổ đau khi không được hồi đáp. Thật ra, không ai có thể đem lại hạnh phúc cho ta ngoại trừ chính ta. Như triết gia người Nhật Daisaku Ikeda đã từng viết: Hạnh phúc là thứ mà “ta phải hoàn thành cho chính mình”. 

Người ta thường khuyên các bạn trẻ đừng lao vào tình yêu quá sớm vì nhiều lý do. Song, đối với Phạm Lữ  n, lý do quan trọng nhất là vì lúc đó họ vẫn chưa định hình được mình là ai, mình muốn gì. Thế nên hiển nhiên họ chẳng thể xác định đúng người dành cho mình, và đó là nguyên nhân mà tình đầu thường tan vỡ. Thất bại trong tình yêu không chỉ liên quan đến vấn đề tuổi tác, mà còn do ta không sống thật với chính mình. Mối quan hệ sẽ chẳng thể nào bền vững nếu ta luôn phải thể hiện một con người hoàn toàn khác với bản thân. 

Tình yêu đến khi ta nhận ra rằng ta và đối phương có thể “hiểu nhau mà không cần nói”. Một mối tình bền chặt cần sự thấu cảm dồi dào, chứ không phải lời nói. Khi thấu cảm cạn dần, thì tình yêu cũng cạn theo, dù cho nói bao nhiêu lời thì cả hai cũng chẳng còn hiểu nhau nữa. Bất cứ ai cũng có lúc đổi thay. Vì vậy, “hãy nói yêu thôi, đừng nói yêu mãi mãi!”. Chẳng có gì ràng buộc được trái tim con người, ngoại trừ sự “tha thiết tự nguyện”.    


Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn là những suy tư nhẹ nhàng, sâu lắng về cuộc đời dành cho các độc giả trẻ tuổi. Cuốn sách từ khi mới xuất bản đã trở thành “hiện tượng đặc biệt” trong văn hóa đọc Việt Nam, đến nay đã được tái bản nhiều lần và thuộc danh sách tác phẩm bán chạy trong thời gian dài. 

Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn

Hình minh họa - Tài liệu đính kèm

Ai qua là bao chốn xa...

“Nghẹn lời thương đỏ mắt chuyện tương phùng”

Ngược dòng nước mắt 

Những dấu gạch nối từ quá khứ

Yêu thương từ nơi rất xa 

Những mảnh ký ức cuối năm...

Khoảnh khắc nào thơ dại bỏ ta đi

Đơn giản chỉ là hạnh phúc 

Ta sẽ làm chi đời ta

Những khoảng trống không phải để lấp đầy

Bản thân chúng ta là giá trị có sẵn

Khi bạn đau lòng, đừng ngại rơi nước mắt 

Tuổi của ta là tuổi của trái tim...

Dư vị từ những tình bạn nhạt nhòa

Tôi lại về năm tôi mười sáu tuổi 

Khi ấy, một người đàn ông sẽ ra đời

Dẫu sao cũng đừng sợ hãi con người

Như chờ tình đến rồi hãy yêu

Bởi ta là con người...

Hãy nói yêu thôi, đừng nói yêu mãi mãi

Yêu hơn một người?

Đó cũng là khi ta lạc mất nhau rồi

Bởi vì yêu chính là đã nhận

“Đã qua mất rồi bao cơ hội được yêu...”

Hơn một khoảnh khắc bị bỏ lỡ

Chúng ta chẳng có nơi nào khác để đi...

 Tiếng người hay chỉ tiếng chiêm bao?

Một chùm hoa vô ưu 

Tiền tài như phấn thổ?

Lắng nghe lời thì thầm của trái tim

Sự lịch lãm sẽ không bao giờ lỗi thời

Hãy trở thành một công dân lãng mạn

Còn thời cưỡi ngựa bắn cung

Hãy giữ lấy nhành xa trục thảo đầu tiên

Khi cô ngựa vằn khoác lên mình bộ lông báo đốm

Bên đời ta còn ai đó lạc loài...

Có khoảnh khắc cứu cả cuộc đời

Hãy kiêu hãnh và tự do, như những chú gà rừng

Có một cuốn sách bên trong bạn

Nếu biết trăm năm là hữu hạn... 

Sao ta sống nổi với mình?

Và sẽ chẳng còn gì trên bờ cát thời gian...

Về nghề báo - Từ những điều bé nhỏ và chân thật 

Sự hữu hạn của cảm xúc

"Nếu biết trăm năm là hữu hạn, cớ gì ta không sống thật sâu…”

Có đôi khi những bộn bề của cuộc sống cuốn ta đi như dòng nước cuốn trôi chiếc lá. Cứ thế, ta vội vã làm, vội vã ăn, vội vã ngủ, vội vã yêu và vội vã… sống! Chắc hẳn đã không ít lần mỗi chúng ta đều thốt lên “giá như…”

Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn đưa người nghe đến nhiều tầng của cung bậc cảm xúc, đến nhiều không gian tưởng chừng ta không thể quay về, vừa hoài niệm, sâu sắc, vừa giản dị, chân thành, vừa quá khứ, hiện tại.

Đi qua 44 tản văn, dù ở lứa tuổi nào, bạn cũng sẽ dễ dàng bắt gặp chính mình trong đó, để cùng soi chiếu hành trình mình đã, đang và sẽ tiếp tục bước đi, để trưởng thành và hạnh phúc.

Fonos mời bạn cùng lắng nghe!

Nguyễn Bình Nguyên

Vũ Nguyễn Hồng Loan

Phạm Lữ Ân

Giới Thiệu

Tác Phẩm Có Trên Fonos

Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn

Nếu Biết Trăm Năm Là Hữu Hạn