Elizabeth Raum

Nội dung thứ nhất: Tầm quan trọng của bánh mì – chết rồi vẫn nên “xách theo” một ít.

Bánh mì là một trong những loại thực phẩm quan trọng, vì chúng cung cấp nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho con người. Đặc biệt, bánh mì chứa nhiều carbohydrate, giúp tạo năng lượng cho cơ thể. Bánh mì còn chứa protein, các vitamin nhóm B, canxi và chất xơ, góp phần giúp cơ thể khỏe mạnh. Bánh mì thường được làm từ các loại ngũ cốc như lúa mì, lúa mạch, ngô, yến mạch… Trong đó, lúa mì được sử dụng nhiều nhất. Có nhiều loại lúa mì, nhưng loại dùng làm bánh mì thường sinh trưởng ở nơi ấm áp và có lượng mưa thấp. 

Về cơ bản, bánh mì được làm bằng cách xay nhuyễn thóc thành bột, rồi trộn với nước để tạo thành khối bột nhào, sau đó đem nướng lên. Các thợ làm bánh có thể cho thêm men nở, hạt, trứng, quế, thì là, tỏi, ô liu, phô mai,… vào trong bánh mì, tùy theo từng văn hóa, từng cửa tiệm. Đa số bánh mì ở châu Âu và Mỹ là bánh mì nở, tức loại bánh mì được thêm men vào để khối bột nhào phồng lên trước khi nướng. Con người đã làm bánh mì nở cách đây từ rất lâu: chúng xuất hiện trong các ngôi mộ cổ Ai Cập 5.000 năm tuổi. Theo các nghiên cứu, phụ nữ Ai Cập cổ đã phát hiện nước sông Nile có chứa men, và dùng nước đó làm bánh mì.

Các nơi khác trên thế giới thì ưa chuộng bánh mì dẹt hơn. Ở Trung Đông, loại bánh mì dẹt rất được yêu thích, được gọi là “aesh”. Ở Syria, Lebanon và Yemen, người ta ăn loại bánh mì dẹt gọi là “khoubz”. Ở Ấn Độ, người dân sử dụng loại bánh mì dẹt gọi là “naan”. “Tortillas” và “tacos” thật ra chính là bánh mì dẹt của khu vực Nam và Trung Mỹ. Ngay cả đế bánh pizza cũng là một loại bánh mì dẹt. Ngoài ra, bánh kếp cũng là một hình thức bánh mì dẹt, nhưng thay vì nướng thì chúng được rán. 

Bánh mì không những là món ăn thiết yếu trên bàn ăn thường ngày, mà còn là biểu tượng không thể thiếu được trong các dịp như lễ lạt, đám cưới, đám tang. Ví dụ, đám cưới ở Đông Âu không thể thiếu được những chiếc bánh mì tạo hình cầu kỳ để cô dâu chú rể chia cho quan khách. Ở một số nơi tại Pakistan, người ta chôn theo người chết một túi bánh mì kèm phô mai. Vào ngày lễ các thánh ở Bolivia, người ta sẽ làm những búp bê bánh mì, gợi nhớ đến những người đã khuất. Một số khu vực như Ireland có lễ hội Lammas, còn gọi là Lễ Hội Bánh Mì, diễn ra khi bắt đầu vụ thu hoạch lúa mì.

Tổng quan

Ắt hẳn tất cả chúng ta đều từng một lần nếm thử bánh mì. Đây là một trong những nguồn lương thực chính yếu, giúp hàng triệu người trên thế giới no bụng. Bánh mì nướng, bánh mì sandwich đều là những món ăn ngon miệng, bình dân đối với hầu hết mọi người. Nhưng đã bao giờ chúng ta tự hỏi: con người bắt đầu ăn bánh mì từ khi nào? Bánh mì ngày xưa có khác gì bánh mì ngày nay? Và làm sao để có được một chiếc bánh mì?

Nhằm giải đáp các thắc mắc trên, tác giả Elizabeth Raum đã viết Câu Chuyện Phía Sau Bánh Mì - một tác phẩm hết sức thú vị, với nhiều thông tin hữu ích, xoay quanh mọi khía cạnh, từ lịch sử, công dụng, cho đến cách sản xuất… món ăn phổ biến này.

Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong cuốn sách Câu Chuyện Phía Sau Bánh Mì, được Fonos chọn lọc để chia sẻ đến bạn.

Nội dung thứ 2: Ngược dòng lịch sử – khi bánh mì được dùng làm đĩa đựng.

Những người cổ đại trong quá trình săn bắt, hái lượm có lẽ đã phát hiện một số loại hạt có thể ăn được mọc dọc bờ sông. Mới đầu, họ ăn sống các hạt này. Về sau, họ biết nấu chín hoặc rang lên trước khi ăn. Khoảng 9.000 năm trước, ở khu vực mà ngày nay là Iran và Syria, những cánh đồng trồng ngũ cốc đầu tiên xuất hiện. Dần dần, người ta tìm ra cách làm bánh mì. Chiếc bánh mì đầu tiên có lẽ là loại bánh mì dẹt, được làm bằng cách nướng bột nhào cán mỏng trên hòn đá đun nóng.

Người cổ đại cũng yêu thích bánh mì không kém chúng ta ngày nay. Họ cũng có phong phú các chủng loại bánh mì. Cách đây khoảng 3.000 năm, các lò bánh ở Athen, Hy Lạp cổ đại, đã bán 72 loại bánh mì và bánh ngọt khác nhau. Người La Mã đã học hỏi kỹ thuật làm bánh từ người Hy Lạp, tạo thành loại bánh mì tròn của riêng mình. Sau đó, theo bước chân viễn chinh, họ đã đưa kỹ thuật làm bánh mì ra toàn châu Âu. Ngoài ra, bánh mì cũng từng được dùng làm tiền công để trả cho những người xây dựng kim tự tháp Ai Cập. Người La Mã cũng từng dùng bánh mì để phát chẩn cho những người nghèo đói.

Suốt thời Trung cổ, tức từ năm 500 đến năm 1450, chỉ những ai cực kỳ giàu có mới ăn được bánh mì trắng. Đây là loại bánh mì được nướng từ loại bột tốt nhất. Người giàu thường dùng bánh mì làm đĩa đựng thịt. Họ không ăn những chiếc đĩa thấm nước thịt này. Sau khi xong bữa, họ sẽ ném chúng cho người hầu ăn. Vào giai đoạn những năm 1500, đời sống rất khốn khó vì chiến tranh, dịch bệnh và nạn đói. Lúc ấy, chỉ tầng lớp thượng lưu mới ăn nổi bánh mì làm từ lúa mì. Dân nghèo phải ăn những chiếc bánh mì làm từ rơm rạ, đất sét, hạt sồi, vỏ và rễ cây nghiền.  

Sau thời Trung Cổ, các thợ làm bánh đã hợp sức thành lập nên các hiệp hội. Các lò nướng bánh trước đây đều thuộc sở hữu của những địa chủ giàu có, nhưng sau khi hiệp hội ra đời, các thợ làm bánh đã có lò nướng riêng của mình. Bên cạnh đó, các thợ tham gia hiệp hội buộc phải tuân theo các quy tắc làm bánh và kiểm soát giá bán. Nhờ vậy, hiệp hội giúp ngăn chặn được các lò bánh mì tăng giá quá cao. 

Nội dung thứ 3: Từ hạt lúa đến bánh mì và nguy cơ biến mất.

Thời xưa, các công đoạn từ trồng lúa mì, thu hoạch, rồi xay bột, làm bánh đều được làm bằng tay. Trong hàng trăm năm, người ta đưa thóc đến chỗ cối xay nước và cối xay gió để xay thành bột bánh mì. 1.000 năm trước người Trung Quốc đã có loại cối xay chạy bằng nước. Nhiều năm sau đó, người châu Âu mới có loại cối xay chạy bằng gió. Chiếc cối xay gió đầu tiên được xây dựng ở Pháp, tiếp đó là Đức, Hà Lan, và Anh.

Ngày nay, máy móc đã giúp việc tạo ra bánh mì nhanh chóng hơn bao giờ hết. Máy gặt liên hợp sẽ cắt lúa, tách hạt rất nhanh chóng, sau đó thóc sẽ được đưa đến các nhà máy xay bột. Tại đây, lúa mì được kiểm tra chất lượng, rồi được sàng trên chiếc sàng kim loại lớn để loại bỏ tạp chất như sạn, rơm rạ. Tiếp theo, lúa mì được rửa sạch qua nước ấm, rồi sấy thật khô, vì nếu ẩm ướt, lúa mì sẽ bị mốc, thối rữa. Rồi lúa mì được đưa vào 2 trục quay lớn để kẹp vỡ hạt, và máy sẽ phân tách các phần khác nhau của lúa, vì mỗi phần khác nhau sẽ làm ra loại bột khác nhau. 

Sau đó, phần lúa vỡ sẽ được đưa qua các trục nghiền để nghiền thành bột, cho thêm vitamin và chất bảo quản. Bột được đóng gói, đưa đến các cửa hàng và lò bánh mì. Khác với các lò bánh mì thủ công nhỏ xưa kia, ngày nay, các lò bánh mì công nghiệp có những chiếc lò lớn, nướng được rất nhiều bánh mì cùng lúc. Nhờ vậy, giá thành bánh mì giảm, và ngay cả người nghèo giờ cũng mua được bánh mì trắng. Năm 1928, Otto Rohwedder cho ra mắt máy cắt bánh mì, giúp cắt và đóng gói bánh mì nhanh chóng, thơm ngon hơn.

Trải qua một thời kỳ sung túc, nhưng hiện khắp nơi trên thế giới đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lương thực, đẩy giá bánh mì tăng cao. Thời tiết khắc nghiệt như hạn hán, lũ lụt, và diện tích đất đai canh tác bị thu hẹp do đô thị hóa đã tạo ra vấn đề này. Bên cạnh đó, các quốc gia giàu có ăn nhiều thịt hơn cũng khiến tiêu tốn lượng ngũ cốc lớn để làm thức ăn gia súc. Để giải quyết tình trạng ấy, có một số lời khuyên rằng chúng ta cần ăn ít thịt lại, cải tiến cách thức trồng trọt, giữ đất canh tác và bảo vệ môi trường.

Lời kết từ Fonos

Bạn thân mến, bạn vừa nghe xong tóm tắt sách Câu Chuyện Phía Sau Bánh Mì - tác phẩm cung cấp những kiến thức bổ ích về bánh mì, hành trình từ đồng lúa đến bàn ăn, từ vài ngàn năm trước đến thời điểm hiện tại. Hãy tìm đọc hoặc nghe phiên bản trọn vẹn để tìm hiểu kỹ hơn các thông điệp của tác giả!  

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Câu Chuyện Phía Sau Bánh Mì trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

Câu Chuyện Phía Sau Bánh Mì trình bày các thông tin thú vị, hấp dẫn xoay quanh chiếc bánh mì trên bàn ăn của chúng ta. Bằng các giải thích cụ thể, dễ hiểu, cùng những hình ảnh minh họa đặc sắc, phong phú, tác phẩm mở cánh cửa bước vào thế giới bánh mì kỳ thú, giúp độc giả hiểu hơn về loại thực phẩm thiết yếu này.

Elizabeth Raum là nhà giáo dục, diễn giả, và tác giả chuyên viết sách cho thiếu nhi và thanh thiếu niên. Các tác phẩm của bà thường có chủ đề lịch sử, động vật, thời tiết… Đồng thời, bà cũng viết tiểu thuyết hư cấu. Một số tác phẩm của Elizabeth Raum gồm Câu Chuyện Phía Sau Nhà Vệ Sinh, Câu Chuyện Phía Sau Bánh Mì, Câu Chuyện Phía Sau Thời Gian…

Câu Chuyện Phía Sau Bánh Mì

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu