Jack Foster

Nội dung thứ nhất: Tìm một ý tưởng cũng giống như tạo ra công thức món ăn mới.

Sẽ thật mơ hồ nếu chúng ta bắt tay ngay vào việc bàn luận về ý tưởng mà chưa có một chút khái niệm gì về điều này. Vì thế, câu hỏi đang được đặt ra ở đây là: Bạn định nghĩa ý tưởng như thế nào?
Nhà khoa học và triết gia Jacob Bronowski từng viết: “Theo suy nghĩ của tôi, thật sai lầm khi nghĩ hoạt động sáng tạo là cái gì đó khác thường”. Còn bậc thầy marketing James Webb Young cho rằng: “Một ý tưởng chẳng là gì khác ngoài sự kết hợp mới của các nhân tố cũ”. 
Đây cũng chính là định nghĩa về ý tưởng làm nên nền tảng cuốn sách Một Nửa Của 13 Là 8. Tác giả Jack Foster thích suy nghĩ việc tìm một ý tưởng cũng tương tự như cách tạo ra công thức nấu ăn mới, việc bạn cần làm là dùng các thành phần quen thuộc và nhào trộn theo một cách mới. 
Không những vậy, bạn không cần là thiên tài, nhà khoa học tài ba, chủ nhân giải Nobel, nghệ sĩ nổi tiếng thế giới hay nhà quảng cáo siêu đẳng để có thể nghĩ ra ý tưởng. Chúng ta luôn nghĩ ra ý tưởng mới mỗi ngày: những cách khác nhau để sửa ô tô, cách tăng doanh thu và giảm chi phí, cách nấu bữa tối, cách dạy dỗ con cái, đề xuất những giải pháp giúp mọi thứ hay hơn, hệ thống hơn hoặc dễ dàng hơn... Ngoài ra, còn vô số những ý tưởng khác, chỉ là chúng ta không để ý đến mà thôi.

Lời kết từ Fonos

Bạn vừa nghe xong những nội dung chính trong cuốn sách Một Nửa Của 13 Là 8. Được viết nên từ những kinh nghiệm và suy ngẫm đúc kết trong suốt hành trình làm nghề sáng tạo, những lời khuyên chân thành và hữu ích từ tác giả Jack Foster có thể phần nào mang đến sự tự tin, lòng can đảm, niềm cảm hứng cho bạn. Nếu có dịp, bạn hãy thử dành thời gian tìm đọc hoặc lắng nghe trọn vẹn cuốn sách này. 
Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

Tổng quan

“Tại sao những người khác lại nghĩ ra được thật nhiều ý tưởng, còn mình chẳng nghĩ được gì? Mình chẳng có tí sáng tạo nào, có phải sáng tạo là do bẩm sinh? Phải chăng cần phải có những bí kíp bí truyền để có được tư duy sáng tạo?”...
Ắt hẳn ai trong chúng ta cũng từng ít nhất một lần tự hỏi như thế, cho dù bạn có làm việc trong lĩnh vực sáng tạo hay không. Tác giả Jack Foster thì không nghĩ như thế. Với ông, bất kỳ ai, bất kể ngành nghề công việc nào cũng đều có thể nghĩ ra những ý tưởng sáng tạo. Và họ đều cần biết cách để tìm ra ý tưởng.
Ngay từ lời mở đầu, Jack Foster đã nhấn mạnh sự cần thiết và giá trị của ý tưởng với 3 lý do hết sức thuyết phục. Trước nhất, ý tưởng mới cũng như những bánh xe của sự vận động. Không có ý tưởng, sự trì trệ sẽ thống trị. Dù bạn là ai, một kỹ sư miệt mài với công trình mới, một giáo viên đang chuẩn bị chương trình hội trường, một nhà quảng cáo đang tìm bước đột phá để tiêu thụ sản phẩm, hay một giám đốc phụ trách mô hình kinh doanh mới…, để thành công, khả năng tạo ra ý tưởng hay là vô cùng quan trọng. Thêm nữa, hệ thống máy tính đã làm thay chúng ta đa phần những công việc thường nhật, vì thế chúng ta cần làm công việc sáng tạo – điều mà các hệ thống máy móc không thể nào làm được. Cuối cùng, ý tưởng mới còn là nhân tố giúp giải quyết vấn đề, khiến mọi thứ tốt hơn, khai sáng, tiếp sức, truyền cảm hứng và đem lại sự táo bạo cho con người.
Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính được tác giả Jack Foster chia sẻ trong cuốn sách Một Nửa Của 13 Là 8.

Nội dung thứ ba: Phương pháp sáng tạo ý tưởng qua 5 bước.

Bước 1: Nhận định vấn đề. Nếu không nhận định vấn đề một cách chính xác, bạn có thể lạc đường và giải quyết nhầm sang vấn đề khác. Trong quá trình thực thi, nếu giải pháp dường như không đáp ứng được nhu cầu, hãy thử nhìn nhận vấn đề theo hướng khác và xử lý lại. Cần nhớ rằng, những câu hỏi khác nhau sẽ dẫn đến những đáp án, những chiến lược khác nhau.
Bước 2: Tập hợp thông tin. Bill Bernbach, giám đốc một công ty quảng cáo từng kết luận, một người sáng tạo cũng không thể tay không tìm ra ý tưởng tuyệt vời. Anh ta cần có công cụ thông tin trong tay. Vậy nên, hãy chú tâm đến điều bạn nghiên cứu, hãy đào sâu những mỏ quặng thông tin, hãy không ngừng đặt câu hỏi, làm tất cả những gì bạn có thể để thu thập thông tin. Thông tin chính là công cụ bạn cần có để tìm ra ý tưởng.
Bước 3: Tìm kiếm ý tưởng. Trong một buổi học, Jack Foster đã hỏi các sinh viên của mình: “Một nửa của mười ba là bao nhiêu?”. Có người trả lời “Sáu rưỡi”, “Sáu phẩy năm”. Jack lại tiếp tục hỏi, động viên họ suy nghĩ xem còn gì nữa là một nửa của mười ba. “Số 1 và số 3”, ai đó trả lời. Đúng là một bước đột phá! Tiếp theo sau là hàng loạt các câu trả lời: 4, 10 và 3. Một sinh viên bước lên bảng viết “13” bằng số La Mã rồi xóa đi nửa dưới rồi chỉ vào phần còn lại: “8. Nửa trên của số 13 La Mã là số 8”. Lại thêm một bước đột phá nữa. Cứ thế cả lớp học ngập tràn những câu trả lời đầy bất ngờ mà ban đầu họ chưa từng nghĩ đến. Lúc nào cũng có một đáp án khác, bạn chỉ phải tìm ra nó mà thôi.
Bước 4: Tạm quên lãng. Khi bị bế tắc với một ý tưởng, một dự án hay một vấn đề, hay khi ý tưởng chính chẳng hề xuất hiện mà những ý tưởng vụn vặt cũng không còn, hãy tạm quên đi và làm những công việc khác. Đừng để bản thân thả trôi một cách lười biếng. Bạn cần tiếp tục làm việc. Hãy chọn cho mình một công việc nào đó khác và tiến hành. Hãy để tiềm thức tiếp nhận những vấn đề bạn đang bế tắc trong khi bạn tập trung làm điều khác.
Bước 5: Hiện thực hóa ý tưởng. Sự thật là chẳng có gì khác biệt giữa việc “có một ý tưởng và bỏ mặc nó” và việc “chẳng có ý tưởng nào cả”. Nếu bạn hoàn toàn không có ý định làm gì với ý tưởng do mình nghĩ ra thì tốt nhất đừng nên nghĩ ra ý tưởng làm gì. Lần tới, nếu bạn nghĩ ra ý tưởng mới, hãy lấy hết can đảm bắt tay vào việc và biến chúng thành hiện thực.

Nội dung thứ hai: 10 cách rèn luyện tinh thần, dọn đường cho ý tưởng.

Trước khi bắt đầu giai đoạn sáng tạo ý tưởng, chúng ta cần biết đâu là điều kiện cần để có thể nghĩ ra ý tưởng. Tương tự như việc bạn phải có kiến thức về đại số thì mới giải được phương trình và một đôi chân khỏe thì mới có thể nhảy cao, bạn cần chăm chỉ rèn luyện tư duy thì mới có thể tạo ra ý tưởng. Tác giả đề xuất 10 cách rèn luyện tinh thần sau đây sẽ giúp dọn đường cho các ý tưởng đến với chúng ta:
1.  Hãy vui đùa. Vui đùa giúp mở mang sáng tạo, là hạt giống quan trọng cần gieo để có được ý tưởng. Hãy ghi nhớ mối quan hệ nhân – quả: sự vui vẻ là hàng đầu, sau đó mới đến công việc tốt. Có nhiều cách bạn có thể áp dụng để mang lại sự vui vẻ ở nơi làm việc: họp trong công viên hay quán cà phê, tổ chức một buổi ăn xế chung, cùng nhau đi xem triển lãm và bàn luận về các tác phẩm… Đừng lãng phí cuộc đời mà hãy vui chơi đi, và tiện thể thì... nghĩ ra một vài ý tưởng.
2. Biến mình thành một đứa trẻ. Trẻ con luôn ngây thơ, tự do và nhìn thế giới theo cách riêng. Chúng không bao giờ có sự lặp lại, mỗi trải nghiệm/tình huống đối với chúng đều là lần đầu tiên. Trẻ con không gặp sự bế tắc vì chúng chẳng biết gì trước đó. Chúng phá vỡ quy tắc bởi không biết đến sự tồn tại của quy tắc và luôn chăm chú tìm tòi những điều giản dị, từ đó nhìn thấy mối liên quan giữa những điều tưởng chừng chẳng dính dáng gì đến nhau. Đặc biệt, trẻ con luôn đặt câu hỏi. Vì thế trong việc tìm kiếm ý tưởng lần sau, hãy không ngừng tự đặt câu hỏi và tự hỏi: “Nếu mình 6 tuổi thì mình sẽ làm gì?”, “Nếu mình 4 tuổi thì mình sẽ nhìn vấn đề này như thế nào?”...
Hãy thả lỏng! Thử chạy dọc hành lang công ty, ăn kem tại bàn làm việc, ngủ trưa một chút, vẽ hình gì đó, ghi chép bằng bút chì… xem sao. Một lần nữa, hãy vui đùa, hãy dẹp mọi quy tắc, giải phóng bản thân, và biến mình thành trẻ con.
3. Tin rằng mình có duyên sáng tạo. Người có ý tưởng nhận thức được sự tồn tại của ý tưởng và biết họ sẽ tìm ra ý tưởng. Người không có ý tưởng thì không biết đến sự tồn tại của ý tưởng và không biết rằng họ có thể tìm thấy nó. Luôn luôn có những giải pháp khác, ý tưởng khác cho cùng một vấn đề. Hãy tin tưởng vào bản thân, rằng ta sẽ tìm ra ý tưởng. 
4. Hình dung về thành công. Nếu muốn có ý tưởng, hãy thử... tưởng tượng mình đã tìm ra ý tưởng. Hãy hình dung theo cách các cơ thủ hình dung cú thọc gậy, vận động viên tennis hình dung cú tạt, người chơi golf hình dung cú đẩy gậy… Đừng nghĩ bạn đang tìm ý tưởng. Hãy nghĩ rằng bạn đã có ý tưởng rồi. Tưởng tượng đến lúc bạn được ca tụng và khen thưởng. Bạn sẽ có cơ hội được như vậy.
5. Mỉm cười trước thất bại. Thomas Edison từng nói “Tôi không thất bại. Tôi chỉ tìm ra hàng chục nghìn cách không khả thi”. Hãy bắt chước Edison, nhìn vào mặt tích cực của vấn đề khi không thành công. Hãy giữ niềm tin rằng mỗi thất bại sẽ đưa bạn tới gần thành công hơn. Suy nghĩ ấy không chỉ giúp bạn không nản chí mà còn thúc đẩy bạn mạnh mẽ tiến bước hơn.
6. Thu thập thêm thông tin. Nếu “một ý tưởng chẳng là gì khác ngoài sự kết hợp mới của các nhân tố cũ”, có nghĩa là người nào càng biết nhiều nhân tố cũ sẽ càng dễ tìm được ý tưởng hơn. Hãy thử đọc một cuốn sách về chủ đề mà bạn không quan tâm, tìm kiếm trên internet thứ gì đó bạn không thích, gọi một món trong nhà hàng mà không cần biết rõ đó là món gì, đi một cung đường khác để đến văn phòng… Đừng chỉ nhìn mà hãy học cách quan sát và để ý mọi thứ xung quanh. Càng nhớ được nhiều thì bạn càng có nhiều dữ liệu hơn để kết hợp chúng thành ý tưởng mới!
7. Hãy can đảm. Hãy can đảm tiến bước, phớt lờ những nghi ngờ và khinh thường khi nói lên ý tưởng trong đầu mình. Bởi vì có một số thực tế mà bạn không nên quên. Một là, bất kỳ ai cũng biết sợ cả. Hai là, không có ý tưởng nào tệ cả. Ba là, lúc nào bạn cũng có thể tìm ra ý tưởng khác, thậm chí còn hay hơn trước. Bốn là, chẳng ai bị phê phán vì có quá nhiều ý tưởng. Và năm là, thật bõ công khi tìm ra ý tưởng!
8. Hãy cùng làm để tăng năng suất. Khi bạn đang cố nghĩ ra ý tưởng thì làm việc cùng một hoặc vài người bạn sẽ rất hữu ích. Những trải nghiệm khác nhau, suy nghĩ, trình độ, quan điểm, hệ quy chiếu khác nhau, sự đòi hỏi và kiến thức từ người khác sẽ mở ra những cánh cửa mà bạn chưa từng biết đến. 
9. Xem lại cách tư duy. Có hai cách tư duy khác nhau. Tư duy hình tượng là cách suy nghĩ dựa trên hình ảnh. Còn tư duy định hướng là cách suy nghĩ mang tính chất phân tích, liên tục và có mục đích. Đừng tự giới hạn mình trong một cách tư duy cố định, vì bạn càng đón nhận nhiều luồng tư tưởng thì càng có nhiều lúa cho cối xay ý tưởng của mình.
10. Học cách hòa trộn ý tưởng. Như đã đề cập ngay từ phần mở đầu, cách để tạo nên ý tưởng mới chính là kết hợp những nhân tố cũ. Hãy tìm những thứ tương tự. Thử phá luật như Vincent van Gogh phá vỡ nguyên tắc về hình ảnh của bông hoa. Và hãy mạo hiểm nếu muốn tìm ra ý tưởng.

Một Nửa Của 13 Là 8 là cuốn sách nói về ý tưởng và cách để tìm ra ý tưởng, bao gồm cả ý tưởng quảng cáo.
Tác giả Jack Foster là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Truyền thông – Tiếp thị - Quảng cáo. Ông bén duyên với quảng cáo cách đây 50 năm với vai trò người viết lời quảng cáo (copywriter), góp phần mang đến những mẩu quảng cáo sáng tạo cho Mazda, Suzuki, Sunkist, Disney, Carnation, Hughes, Universal Studios, Albertsons, First Interstate Bank… Jack Foster gặt hái được nhiều giải thưởng trong lĩnh vực quảng cáo, trong đó có giải Người Sáng Tạo Của Năm (Creative Person of the Year) do Câu lạc bộ Sáng tạo Los Angeles (Los Angeles Creative Club) trao tặng. 

Một Nửa Của 13 Là 8

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu