Albert Rutherford

Lời kết từ Fonos

Trên đây là 3 nội dung chính của quyển sách Rèn Luyện Tư Duy Phản Biện. Sách nói trọn vẹn của tác phẩm đã có trên ứng dụng Fonos.
Bạn thân mến, sở hữu kỹ năng tư duy phản biện đồng nghĩa với việc bạn đang nắm trong tay một chiếc chìa khóa quý giá trong hành trình tìm kiếm sự thật. Và dù rất khó nhưng học cách tư duy phản biện và rèn luyện kỹ năng đó sẽ giúp bạn bước ra khỏi vùng an toàn, mở rộng niềm tin, suy nghĩ, và tìm ra giải pháp sáng tạo cho những thử thách phải đối mặt.
Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Rèn Luyện Tư Duy Phản Biện trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

Tổng quan

Kỹ năng tư duy phản biện có thể giúp bạn đưa ra những quyết định tốt hơn, thúc đẩy những suy luận logic và cải thiện khả năng phán đoán. Dù không phải ai sinh ra cũng có kỹ năng này, nhưng tin tốt là chúng ta đều có thể học được cách tư duy phản biện. 
Với lập luận sắc sảo và dẫn chứng thực tiễn, Rèn Luyện Tư Duy Phản Biện của Albert Rutherford sẽ dẫn dắt người đọc đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác. Không chỉ mang đến kiến thức thú vị về quá trình tư duy của bộ não, công trình này còn giải mã những cạm bẫy của ngụy biện logic, từ đó đưa ra những lời khuyên xác đáng để giúp người đọc vượt qua sự ngộ nhận, lối tư duy thiên vị, cảm tính. Nhờ đó, chúng ta có thể tiến gần hơn đến sự thật và biến chúng trở thành thứ mình biết.
Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung đặc sắc của cuốn sách Rèn Luyện Tư Duy Phản Biện.

Nội dung thứ nhất: Sự ngộ nhận của não bộ.

Não bộ không chỉ là nơi nảy sinh những suy nghĩ mà còn có thể nghĩ về cách nó nảy sinh những suy nghĩ đó. Não bộ con người tuyệt vời đến mức giúp ta nghĩ về quá khứ, tưởng tượng về tương lai và hình dung cả những điều chưa bao giờ xảy ra. Tuy nhiên, cơ quan này vẫn có khả năng đánh lừa chúng ta. 
Bạn có thể không tin nhưng sự thật là chúng ta đều có những định kiến mà bản thân không thể nhận thức. Chúng chủ yếu đến từ kinh nghiệm và nguồn kiến thức mà ta sẵn có, vốn là thứ sẽ ảnh hưởng đến cách ta tư duy và đánh giá đời sống. Những cảm xúc và “bản năng” có khả năng đưa chúng ta đi đến những kết luận không phải lúc nào cũng đúng. Thay vào đó, chúng thường đưa ta đến những quyết định rất dễ dàng, vội vàng, và những quyết định ấy phần nào khiến ta cảm thấy thoải mái bởi hầu hết đều được sinh ra từ định kiến cá nhân và kiến thức chủ quan.
Ví dụ, bạn muốn nuôi một chú chó Corgi. Bạn đi đến trại chó địa phương và ở đó có một số giống chó mà bạn thích. Đứng trước những lựa chọn, bạn buộc phải nghiên cứu và so sánh về từng giống chó khác nhau để đưa ra quyết định phù hợp. Vậy lúc đó, bạn sẽ gõ gì lên trang tìm kiếm Google? Hầu hết chúng ta sẽ tìm kiếm những cụm từ như “chó Pitbull nguy hiểm”, “chó Jack Russell năng động”, trong khi giống chó mà bạn thích thì lại không được đặt nghi vấn như vậy. Thay vào đó, bạn sẽ gõ những cụm như “chó Corgi có thân thiện với trẻ em không” hay “chó Corgi có dễ huấn luyện không”. Rõ ràng, những kết quả mà bạn tìm thấy sẽ tích cực và đưa đến kết luận bạn vốn đã định đưa ra: chó Corgi. Dù đã cố công nghiên cứu nhưng não bạn lại lựa chọn những thông tin dựa trên thiên kiến. Trong trường hợp này, bạn sẽ cảm thấy mình như nạn nhân của vấn đề quá đỗi “con người”: tin vào những thứ mình muốn tin.
Trên thực tế, não chúng ta tạo ra những liên kết nơ-ron dẫn đến tình huống trên. Đó là phản ứng thuộc về cảm xúc. Để có thể giảm nhẹ ảnh hưởng của thiên kiến cá nhân, cần hiểu não bộ dù là một cơ quan tuyệt vời nhưng vẫn còn tồn tại những thiếu sót lớn. Vì vậy, xem xét kỹ những quan điểm là điều cần thiết để vượt thoát khỏi cạm bẫy mà não ta đã giăng ra sẵn.

Nội dung thứ 2: Giới hạn của trí nhớ.

Trong khoa học thần kinh, trí nhớ được chia thành 2 loại: trí nhớ ngắn hạn và trí nhớ dài hạn. Dù chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong não nhưng trí nhớ ngắn hạn lại là phần ta dùng nhiều nhất trong cuộc sống hằng ngày. Đây là loại thông tin mà ta xử lý trong thời gian gần, và ta có thể ghi nhớ mà không cần tốn nhiều công sức. Tuy nhiên, hành động ghi nhớ này chỉ mang tính tạm thời.
Trong khi đó, trí nhớ dài hạn chủ yếu liên kết những ký ức với ý nghĩa và những ký ức khác. Để có thể tạo nên phần trí nhớ dài hạn, ta cần cố gắng duy trì thông tin dưới bất kỳ hình thức nào như lặp lại thông tin, chia thông tin thành những phần nhỏ và đơn giản hơn. Từ đây, bạn sẽ bắt đầu tạo nên một quá trình liên kết các ký ức với nhau và thông tin giữa chúng sẽ chuyển từ phần trí nhớ ngắn hạn sang dài hạn. Sau đó, trí nhớ dài hạn sẽ được lưu trữ tại những liên kết vĩnh cửu và phát triển tốt hơn trong não thông qua quá trình học tập và rèn luyện mỗi ngày. 
Bạn có bao giờ tự hỏi mình có khả năng nhớ nhiều đến mức nào chưa? Năm 2007, Richard Wiseman tiến hành thí nghiệm “Nhớ lại toàn bộ” để kiểm tra chính xác não người có khả năng nhớ được bao nhiêu thứ. Thí nghiệm được thực hiện với 2 nữ tình nguyện viên và họ được xem 10.000 hình ảnh trong 2 ngày, sau đó sẽ được kiểm tra xem nhớ được bao nhiêu hình trong số đó. Dù biết con người có khả năng ghi nhớ thông tin tốt hơn nếu có hình ảnh kèm theo nhưng Wiseman vẫn hết sức bất ngờ khi khả năng ghi nhớ của họ, trung bình, có thể lên đến 98% đối với 612 bức và 65% đối với 10.000 bức. Hóa ra chúng ta có thể nhớ được nhiều thứ hơn ta nghĩ. Con người quả thật có một trí nhớ hình ảnh siêu phàm!
Tuy nhiên, trí nhớ của ta không dễ dàng truy cập như ổ cứng máy tính mà có giới hạn nhất định. Qua thời gian, những ký ức có thể sáp nhập thành một ký ức duy nhất hoặc có khi một mạng lưới ký ức mới sẽ đè lên trên cái cũ. Điều này đồng nghĩa với việc ký ức của ta không phải lúc nào cũng đáng tin cậy. Ngay cả khi đó là phần trí nhớ dài hạn, nếu không được rèn luyện thường xuyên thì theo thời gian, các liên kết hình thành trong mạng lưới nơ-ron thần kinh sẽ mất đi. Và đó cũng là lúc phần trí nhớ này sẽ mờ đi.

Nội dung thứ 3: Sức mạnh của tư duy phản biện.

Khởi đi từ khiếm khuyết của não bộ và giới hạn của trí nhớ, sách Rèn Luyện Tư Duy Phản Biện chuẩn bị một nền tảng để bạn có thể dần tiến sâu vào địa hạt tư duy phản biện. Tư duy phản biện không có nghĩa là “phê phán gay gắt” mà chủ yếu giữ cho cuộc tranh luận được diễn ra bình tĩnh, hợp lý và văn minh. Nó cho phép bạn phân tích lập luận của mọi người và cho họ thấy cái sai của họ, mà không cần lăng mạ hay sỉ nhục. Điều này sẽ giúp ta làm việc dễ dàng hơn với những người không đồng quan điểm. Vì vậy, trong các dự án đội nhóm hay các hoạt động cần sự cộng tác và phối hợp, tư duy phản biện sẽ đóng vai trò quan trọng. Bởi nó có khả năng tạo ra môi trường lý tưởng cho những tương tác về mặt tri thức. 
Ở một khía cạnh khác, nhiều người vẫn nghĩ để có được tư duy phản biện, bạn cần biết nhiều kiến thức. Tuy nhiên trên thực tế, đây là một quá trình rất khác so với việc chỉ ghi nhớ hay tiếp nhận thông tin. Giỏi ghi nhớ không khiến bạn trở thành người có tư duy phản biện tốt. Bởi những người có tư duy phản biện hầu hết tập trung vào cách họ biết hơn là cái họ biết. Vì vậy, họ có thể sử dụng thứ họ biết để dự đoán hậu quả của chuỗi hành động, giải quyết các vấn đề và quyết định sẽ dùng thông tin nào khi họ muốn học một thứ mới. 
Để có thể tiếp cận với tư duy phản biện, điều bạn cần làm trước hết là bắt đầu nhận ra những lỗi sai trong cách suy nghĩ của chính mình. Bạn có thể kiểm tra lại những quan điểm trước đây để xem cái nào sai. Bởi rất có thể trong quá trình lập luận, bạn sẽ không nhận ra một vài thứ mà bạn vốn “biết rõ” thực ra lại không hoàn toàn chính xác. Bạn cũng nên tự đặt câu hỏi về trí nhớ của mình và hãy xem xét thật kỹ những dự đoán hay “giác quan thứ sáu” của mình. Đứng trước những quan điểm do não bộ đưa ra, bạn hãy khoan kết luận mà phải nghĩ đến những ngụy biện logic có khả năng bị cài cắm trong quá trình hợp lý hóa suy nghĩ. 
Có thể nói, tư duy phản biện là một bộ chiến lược giúp bạn tránh xa những quyết định cảm tính, thiên vị và hướng đến sự cân nhắc lý trí cho những quan điểm, hành động trong đời sống. Chính nó sẽ giúp bạn trở thành những người suy nghĩ độc lập và tự đưa ra lựa chọn phù hợp với mình, sau một quá trình tư duy thấu đáo.

Rèn Luyện Tư Duy Phản Biện giúp độc giả tìm thấy những mẫu nhận thức giúp tư duy một cách logic tận gốc vấn đề và đưa ra những quyết định đúng đắn trong cuộc sống.
Tác giả Albert Rutherford tin vào sứ mệnh chia sẻ những bài học vô giá về hệ thống và tư duy phản biện mà ông đã tích lũy trong suốt cuộc đời học tập và nghiên cứu. Biến những kiến thức này theo hướng dễ tiếp cận, phù hợp và thiết thực với mọi người, ông tin rằng thế giới của chúng ta phức tạp và liên kết với nhau nhiều hơn những gì ta tưởng. Do đó, việc học cách tư duy phản biện từ lượng thông tin chúng ta tri nhận được là chuyện quan trọng hơn bao giờ hết.

Rèn Luyện Tư Duy Phản Biện

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu