Hajime Nishio

Nội dung thứ nhất: Sự thật về giải phẫu pháp y tại Nhật Bản.

Tại Nhật Bản, giải phẫu pháp y được chia thành 4 nhóm lớn: Giải phẫu tư pháp, Giải phẫu điều tra, Giải phẫu giám định và Giải phẫu chấp thuận. Trong 4 nhóm này thì Giải phẫu giám định là giải phẫu tử thi với các thi thể không có tính hình sự, nhằm làm sáng tỏ nguyên nhân tử vong. Giải phẫu giám định được thực hiện bởi cơ quan giám định, không thuộc phòng Pháp y của trường đại học, nên sẽ không được đề cập đến trong nội dung cuốn sách này. 

3 nhóm giải phẫu còn lại sẽ được phân tích và làm rõ qua các ví dụ trong sách. Giải thích một cách đơn giản về các khái niệm trên thì là: việc giải phẫu được tiến hành ở phòng Pháp y nếu nghi ngờ có yếu tố hình sự sẽ gọi là “Giải phẫu tư pháp”. Nếu không có tính hình sự và phải có sự chấp thuận của gia đình người chết thì gọi là “Giải phẫu chấp thuận”. Nếu không có tính hình sự, danh tính bất minh thì gọi là “Giải phẫu điều tra”.

Bước đầu tiên trong quá trình làm việc của một nhà pháp y là quan sát thi thể được đặt trên bàn phẫu thuật. Việc này giúp nhà pháp y nắm bắt một cách tổng thể xem thi thể có chịu tổn thương nào không. Bởi một khi đã bắt tay vào phẫu thuật, nhà pháp y chỉ tập trung vào một bộ phận của thi thể, rất dễ bỏ qua ấn tượng tổng quan ban đầu, hoặc các chi tiết quan trọng. Trong quá trình giải phẫu, nhà pháp y sẽ lấy từng bộ phận trong thi thể ra để phân tích, đánh giá, xem xét có tổn thương hay dấu vết gì không, từ đó xác định nguyên nhân tử vong.

Nghề pháp y, dù không trực tiếp đối diện với hung thủ của vụ án, nhưng không thể nói là một nghề không nguy hiểm. Nếu không cẩn thận, các nhà pháp y hoàn toàn có thể bị lây bệnh từ các tử thi. Chẳng hạn, vì không hề biết thi thể là của bệnh nhân lao, các nhà pháp y không có kinh nghiệm quan sát tử thi từ bên ngoài để đưa ra phán đoán sẽ không có đủ sự chuẩn bị cần thiết. Tới khi giải phẫu đến các cơ quan bên trong thì mọi chuyện đã quá muộn.

Các bác sĩ pháp y sẽ phải lấy từng bộ phận trong cơ quan nội tạng ra ngoài, để phân tích, tìm ra nguyên nhân cái chết. Sau khi giải phẫu, các bác sĩ pháp y sẽ trả các bộ phận trong cơ thể về nguyên trạng, khâu lại vùng da đã cắt mở và cố gắng đưa thi thể trở về trạng thái ban đầu. Thời điểm hoàn tất việc giải phẫu, các nhà pháp y sẽ tẩy rửa sạch sẽ toàn thân cho thi thể. Trong một phạm vi nào đó, họ xem đây như lần tắm gội cuối cùng cho số phận một con người.

Tổng quan

Khi nghe đến hai chữ “pháp y”, mọi người sẽ liên tưởng đến điều gì? Có lẽ nhiều người sẽ lập tức liên tưởng đến hình ảnh trong các bộ phim hình sự. Trong đó, việc giải phẫu tử thi được thực hiện để giúp cảnh sát truy tìm hung thủ. Tuy nhiên, đây chỉ là một phần của câu chuyện về các chuyên gia pháp y. 

Tác giả Hajime Nishio là một nhà pháp y có kinh nghiệm 20 năm làm nghề. Ông là chủ nhiệm phòng Pháp y ở Đại học Y Hyogo. Tại Nhật Bản, hầu hết các giải phẫu tư pháp phục vụ điều tra đều được thực hiện tại phòng Pháp y của các trường đại học.

Với góc nhìn dày dạn của một chuyên gia, tác giả cho rằng, thực tế thì các chuyên gia pháp y không truy tìm hung thủ trong các vụ án, cái họ truy tìm là chân tướng cái chết. Hay nói cách khác, các nhà pháp y đi tìm câu trả lời cho câu hỏi “vì sao một con người lại chết?”. Cuốn sách Sự Trung Thực Của Xác Chết – Ghi Chép Của Một Nhà Pháp Y, sẽ phần nào đưa ra lời giải thích cho vấn đề này. 

Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong cuốn sách nhé!

Lời kết từ Fonos

Bạn thân mến, pháp y không phải là nghề chỉ giới hạn quanh cái chết của những người bị sát hại trong một vụ án hình sự. Công việc của các nhà pháp y không chỉ giới hạn sức ảnh hưởng trong phạm vi phòng mổ. Với các vụ án hình sự, nếu không có phán đoán của các chuyên gia pháp y, hung thủ sẽ khó được xác định hơn. Khi đó, đời sống xã hội lại thêm nhiều biến động. 

Cuốn sách Sự Trung Thực Của Xác Chết giúp cho độc giả hiểu hơn về thế giới của những nhà pháp y – những người tự xác định mình ở vị trí “đứng trong bóng tối”. 

Ở lời cuối cuốn sách, tác giả, nhà pháp y Hajime Nishio – người mỗi ngày đều đối diện với thi thể - nhấn mạnh: chúng ta đều không thể chọn cái chết cho mình. Ta chỉ có thể dành hết tinh thần tập trung cho sự sống ở thời điểm hiện tại, thay vì lo âu về cái chết – điều trước sau gì cũng sẽ đến!

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Sự Trung Thực Của Xác Chết trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

Nội dung thứ 3: Sự trung thực và cẩn trọng của nhà pháp y.

Sau khi kết thúc giải phẫu, nhà pháp y sẽ phải viết “Biên bản khám nghiệm tử thi”.  Đây là tài liệu ghi lại tên tuổi, ngày tháng năm sinh, địa điểm tử vong, nguyên nhân tử vong, loại tử vong của người đã mất. 

Đối với nhà pháp y, có 2 mục trong biên bản khám nghiệm tử thi tuyệt đối không được xác định sai lầm. Đó là nguyên nhân tử vong và phân loại nguyên nhân tử vong. Có những trường hợp dù đã giải phẫu một cách cẩn trọng, nhà pháp y cũng không thể tìm ra được nguyên nhân tử vong chính xác. Khi đó, họ sẽ ghi trong biên bản là “Chết không rõ nguyên nhân”, tuyệt đối tránh những phán đoán sai lầm, mơ hồ. Biên bản khám nghiệm tử thi không chỉ là một loại thủ tục khô khan, mà nó chứa đựng những suy nghĩ và sự cẩn trọng của nhà pháp y. 

Phân loại nguyên nhân tử vong đôi khi chỉ là một câu đơn giản, nhưng lại mang nhiều tầng ý nghĩa. Ví dụ, khi sư phụ của tác giả Nishio viết trong biên bản khám nghiệm nạn nhân của một vụ tai nạn giao thông là “Va chạm với xe ô tô phóng ẩu”, ông muốn nói rằng: nạn nhân không có lỗi. Chỉ một câu đơn giản mà bao hàm cả suy nghĩ đến nỗi đau của gia đình người đã mất. Với vai trò của một bác sĩ, khi nghi ngờ nguyên nhân tử vong là từ bên ngoài, các nhà pháp y tuyệt đối không được viết giấy chứng tử.  

Biên bản khám nghiệm tử thi cũng chứa đựng cả những lời nhắn nhủ của nhà pháp y tới cảnh sát. Trong các vụ án giết người, hoặc những vụ có nghi ngờ có yếu tố hình sự, pháp y và cảnh sát hỗ trợ lẫn nhau với vai trò là hai tổ chức ở vị trí ngang hàng. Và các nhà pháp y luôn phải truyền đạt sự thật từ góc độ y học. Bởi vì, giải phẫu tư pháp chính là nhiệm vụ được thực thi vì công bằng xã hội.

Nội dung thứ 2: Nguyên nhân tử vong nói lên các vấn đề xã hội.

Những thi thể được chuyển tới phòng pháp y được gọi chung là “thi thể dị trạng”.  Tuy nhiên, nguyên nhân tử vong của mỗi thi thể rất khác nhau. Chết vì nghèo đói, chết trong cô độc, chết vì tuổi già, chết vì bị giết hạ, và muôn vàn nguyên do khác… Đó chính là những câu trả lời cho câu hỏi “vì sao người này chết?”. 

Tác giả Nishio kể lại nhiều câu chuyện từ bàn giải phẫu mà ông đã làm việc suốt 20 năm. Có thể kể đến như những người vô gia cư chết cóng ngoài trời, những người không đủ điều kiện mua bảo hiểm y tế nên chết đi cùng căn bệnh mà nếu được chữa trị thì câu chuyện đã khác, hay những cái chết do say rượu, những người già sống một mình và chết trong cô độc…

Từ những câu chuyện này, tác đi sâu hơn vào hiện trạng xã hội Nhật Bản hiện đại. Những người mất việc chết cóng trong chính ngôi nhà đã bị cắt hết điện nước của mình, cùng với cái bao tử gần như rỗng không, sẽ nói lên điều gì? Câu trả lời là: họ đã chết vì nghèo đói – điều vẫn xảy ra trong một xã hội hiện đại. Hay như thi thể của những người già đã qua đời từ rất lâu mà không hề được biết đến, sẽ nói với ta điều gì? Đó là thực trạng ngày càng có nhiều người cao tuổi đang dần mất đi kết nối với gia đình, con cháu và xã hội. 

Một xã hội dù hiện đại, văn minh tới mức nào, cũng sẽ xuất hiện những vấn đề riêng. Những vấn đề đó không chỉ phản ánh qua những người đang sống, mà còn được nói đến qua thi thể của những người đã khuất.

Nghề pháp y là nghề truyền đạt sự thật về cái chết. Cuốn sách Sự Trung Thực Của Xác Chết – Ghi Chép Của Một Nhà Pháp Y mở ra cho độc giả những câu chuyện về công việc của những người giải phẫu tử thi, những suy tư về trách nhiệm đối với người chết và gia đình họ khi các nhà giải phẫu cố gắng tìm ra nguyên nhân cái chết. Cuốn sách đồng thời cũng cho ta thấy một phần đời sống của xã hội Nhật Bản hiện đại.

Hajime Nishio là một nhà pháp y với kinh nghiệm 20 năm làm nghề. Ông là chủ nhiệm phòng Pháp y ở Đại học Y Hyogo. Độc giả cần lưu ý rằng tại Nhật Bản, hầu hết các giải phẫu tư pháp phục vụ điều tra đều được thực hiện tại phòng Pháp y của các trường đại học.

Sự Trung Thực Của Xác Chết - Ghi Chép Của Một Nhà Pháp Y

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu