Daniel J. Siegel

Nội dung thứ 3: Thiền là một cách tuyệt vời để thoát khỏi “chu kỳ nghiện ngập”.

Nếu đã từng vật lộn với các chứng nghiện, thì bạn biết điều đó khiến bạn cảm thấy như chẳng có lựa chọn nào. Bạn chỉ cần gì đó, có thể là thuốc lá, tivi hoặc đồ ăn nhẹ có đường. Nhưng đó không phải là cách nó thực sự hoạt động. Nghiện chỉ là ảo ảnh do bộ não tạo ra.

Về cơ bản, nó là sản phẩm của hệ thống dây thần kinh. Khi con người khoái cảm, cơ thể sẽ tiết ra dopamine - một chất gây cảm giác hạnh phúc. Chất gây kích hoạt dopamine có thể là bất cứ thứ gì: từ socola cho đến… lượt “thích” trên mạng xã hội hoặc một ly rượu vang đỏ. Xã hội hiện đại khiến việc tiếp cận những thứ này trở nên gần gũi và hấp dẫn hơn. Cảm giác thèm muốn là cách não kích hoạt những hành vi để giải phóng dopamine. 

Nhưng mà vấn đề là, bạn rất dễ lạm dụng những thứ đó. Giả sử, ăn socola hoặc dành thời gian lướt mạng xã hội không còn mang lại đủ sự thỏa mãn thì bạn sẽ phải ăn nhiều hơn hoặc dành nhiều thời gian hơn để dùng mạng xã hội. 

Thiền có thể phá vỡ những khuôn mẫu đó bằng cách giúp bạn hiểu những gì bạn cần, thay vì những gì bạn muốn. Khi phân biệt được rõ 2 điều này, dopamine được kích hoạt bởi ly rượu sẽ nhỏ hơn nhiều. Việc biết được rằng mình không thực sự cần thứ gì đó có nghĩa là bạn sẽ ít nghiện nó hơn. Phân biệt giữa mong muốn và nhu cầu sẽ mang lại cho bạn cái nhìn thực tế hơn về thế giới. Sự phóng túng quá mức, dù là ma túy, tình dục hay mạng xã hội sẽ không bao giờ dẫn đến sự đủ đầy, thỏa mãn.

Nội dung thứ 2: Suy nghĩ quá nhiều thường dẫn đến ám ảnh, và thiền sẽ giúp khôi phục sự cân bằng.

Các nghiên cứu khoa học mới đã khám phá ra một sự thật đáng kinh ngạc: không chỉ cơ thể phục vụ não, mà não cũng phục vụ cơ thể. Do đó, chúng ta hãy xem não là cơ quan chạy xuyên suốt cơ thể chứ không chỉ là một bộ phận nằm trong hộp sọ.

Khi phần nằm phía trên vỏ não đai được kích hoạt, con người bắt đầu suy nghĩ về cách người khác nhìn nhận về mình. Chúng là một phần của cái mà các nhà khoa học thần kinh gọi là “mạng mặc định của não”, sẽ hoạt động khi bạn đang không làm gì cụ thể. Nếu bạn thắc mắc tại sao một khoảnh khắc nhàn rỗi ngồi trên ghế sofa lại kết thúc bằng đủ thứ kiểu suy nghĩ lo lắng về việc hàng xóm hoặc đồng nghiệp liệu có thích bạn hay không, thì đây chính là lý do!

Theo thuyết tiến hóa, hành vi này có rất nhiều ý nghĩa. Nhận thức và chú ý đến những gì người khác đang làm là cách bộ não của bạn đánh giá các mối nguy hiểm và đảm bảo bạn sẽ không bị tấn công. Các vấn đề bắt đầu khi phần não này bị kích thích quá mức và bạn trở nên lo lắng thái quá về vị thế của mình trên thế giới.

Thiền là một cách tuyệt vời để khôi phục lại cảm giác cân bằng, chống lại những tác động tiêu cực và tích hợp các bộ phận khác nhau của não bộ. Khi “chế độ mặc định” được tích hợp nhiều hơn, bạn bắt đầu phát triển sự đồng cảm và lòng trắc ẩn. Điều đó sẽ chuyển sự chú ý của bạn ra khỏi bản thân sang nhận thức về người khác và nhu cầu của họ.

Tổng quan

Trong cuộc sống hiện đại bận rộn, vào những lúc rảnh rỗi, theo thói quen chúng ta thường bị cuốn vào mạng xã hội hoặc có nỗi thôi thúc phải xem một bộ phim nào đó. Vì nếu không làm thế, ta chỉ chú tâm vào các vấn đề và nỗi lo lắng của mình. Đôi khi chúng ta dành quá ít thời gian ở hiện tại và không biết trân trọng những điều đang diễn ra trước mắt. Đây không phải là một lối sống bền vững!

Dựa trên những nghiên cứu mới nhất, cuốn sách Tâm Thức của tác giả - bác sĩ Daniel J. Siegel cho thấy, thiền và chánh niệm rất có lợi cho sức khỏe tinh thần lẫn  thể chất. Việc rèn luyện tâm trí sẽ giúp bạn nhận thức, kết nối với thế giới và những người mình yêu thương, để có một cuộc sống hạnh phúc, ý nghĩa và thịnh vượng hơn!

Sau đây, mời bạn đọc cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính của cuốn sách Tâm Thức của Daniel J. Siegel - người sở hữu các liệu pháp tâm lý đã được thực hành thành công với nhiều trẻ em, thanh thiếu niên, người trưởng thành, các cặp vợ chồng và gia đình trong suốt hơn 20 năm.

Lời kết từ Fonos

Fonos vừa cùng bạn đi qua 3 nội dung chính của cuốn sách Tâm Thức. Bạn thân mến, các nhà khoa học cuối cùng cũng phát hiện một sự thật mà các nhà sư và thiền sinh đã nhận ra từ lâu. Đó là: thiền định rất tốt cho tâm trí, cơ thể và tâm hồn của bạn. Nó không chỉ giúp tăng cường hệ miễn dịch, làm chậm quá trình lão hóa mà còn mang lại sự cân bằng và tinh thần khỏe mạnh.

Bộ não và cơ thể có mối liên hệ mật thiết với nhau. Chính vì vậy, thiền vừa giúp ích cho bộ não vừa bổ ích cho cơ thể của chúng ta. Thậm chí nó còn giúp bạn kết nối với những người khác và hiểu được những mô hình tiêu cực ngăn cản bạn đạt được niềm hạnh phúc trọn vẹn!

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Tâm Thức trên ứng dụng Fonos. Phiên bản sách nói trọn vẹn đã có trên ứng dụng. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!

Nội dung thứ nhất: 3 trụ cột của chánh niệm là sự tập trung, nhận thức cởi mở và lòng trắc ẩn.

Thiền và chánh niệm có những lợi ích đáng kinh ngạc cho sức khoẻ. Những người thường xuyên thiền có chức năng miễn dịch và chống nhiễm trùng tốt. Thiền giúp gia tăng sản xuất telomerase - một loại enzyme giúp sửa chữa nhiễm sắc thể và làm chậm quá trình lão hóa. Nó còn giúp cải thiện cholesterol, huyết áp và hỗ trợ tim khỏe mạnh. Chánh niệm cũng đã được chứng minh là giúp tâm trí tự điều chỉnh, nâng cao kỹ năng giải quyết vấn đề và thích nghi với những tình huống mới lạ. 

Trong thực hành chánh niệm, 3 trụ cột của việc rèn luyện tâm trí sẽ kết hợp với nhau. Trụ cột đầu tiên là “sự tập trung”, nghĩa là khả năng duy trì sự chú ý vào một nhiệm vụ hoặc đối tượng cụ thể. Bạn sẽ trải nghiệm điều này khi đang đắm chìm trong công việc hoặc khi tập chơi một nhạc cụ. Bình thường tâm trí có xu hướng lạc trôi khỏi khoảnh khắc hiện tại. Đó là khi bạn bắt đầu chìm trong những suy nghĩ và viễn cảnh tiêu cực, thay vì chú ý đến những quyết định ở đây và bây giờ. Hãy tập trung vào hiện tại và bạn sẽ nhanh chóng nhận thấy những lựa chọn tích cực hơn.

Trụ cột thứ hai là “nhận thức cởi mở”. Đây là cách để hòa nhập với môi trường và tiếp thu mọi thứ đang diễn ra xung quanh mà không đánh giá chúng là tích cực hay tiêu cực. Có 4 cách để thực hành trụ cột này. Cách đầu tiên là sử dụng 5 giác quan: nghe, nhìn, ngửi, nếm và sờ. Tiếp theo là cảm giác cơ thể: hãy nghĩ đến tiếng kêu của bụng đói hoặc cách tim đập nhanh khi vui mừng hoặc sợ hãi. Sau đó là cảm giác, suy nghĩ và trí nhớ. Cuối cùng là kết nối với những thứ và những người ở bên ngoài phạm vi cơ thể bạn.

Trụ cột thứ ba là “thiền với lòng trắc ẩn”. Đây là một phương pháp tập trung vào việc nuôi dưỡng những suy nghĩ tử tế và hào phóng về người khác và cả bản thân bạn. Lòng trắc ẩn là giá trị trung tâm của hầu hết các tín ngưỡng, là biết đặt bản thân vào những nỗi đau của người khác, tự hỏi rằng mình có thể làm gì để giúp đỡ họ và thực hiện những điều đó. Đây là một tình huống đôi bên cùng có lợi. Không chỉ những người bạn giúp sẽ khá hơn mà bạn cũng sẽ như vậy! Nghiên cứu gần đây cho thấy, thậm chí dành một chút thời gian để gửi những suy nghĩ yêu thương đến người khác cũng có thể làm tăng cường sức khỏe tinh thần và thể chất của bạn. Bởi vì, thực hành lòng trắc ẩn giúp tích hợp và mang lại sự cân bằng cho não. “Thiền với lòng trắc ẩn” là nơi bạn tập trung vào những suy nghĩ và cảm xúc từ bi, cũng đã được chứng minh là làm giảm viêm nhiễm, căng thẳng, cũng như cải thiện chức năng tim. Và hơn hết, tư duy trắc ẩn sẽ chuyển hóa thành hành động. Bạn càng dành nhiều thời gian để nghĩ về phúc lợi của người khác, bạn càng có nhiều khả năng nhớ được những dịp quan trọng như sinh nhật hoặc khả năng nhận ra khi nào mọi người cần giúp đỡ.

Cuốn sách Tâm Thức là cái nhìn có cơ sở thực nghiệm và kiểm chứng về một bộ môn truyền thống, vốn thường được xem là có sự liên quan với các nhà sư hơn là nhà khoa học: thiền định. Theo đó, thiền sẽ giúp trải nghiệm sống của chúng ta trở nên có ý nghĩa, hạnh phúc và sâu sắc hơn!

Tác giả Daniel J. Siegel sinh năm 1957, tốt nghiệp trường Y Harvard, hiện là giáo sư lâm sàng Tâm thần học tại Đại học UCLA (Đại học California, Los Angeles, Hoa Kỳ), đồng giám đốc trung tâm Mindful Awareness Research, nhà nghiên cứu tại trung tâm Văn hóa, Não bộ và Phát triển, giám đốc điều hành viện Mindsight. Liệu pháp tâm lý của ông đã được thực hành với nhiều trẻ em, thanh thiếu niên, người trưởng thành, các cặp vợ chồng và gia đình trong suốt 25 năm qua. 

Ngoài Tâm Thức, ông cũng là đồng tác giả của bộ ba cuốn sách Phương Pháp Dạy Con Không Đòn Roi rất được yêu thích.

Tâm Thức

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu