Mikki Kendall

Tổng quan

Trong cuốn sách này, Mikki Kendall lý giải nguyên nhân vì sao nhiều phụ nữ đã bị bỏ lại phía sau trong cuộc vận động cho nữ quyền. Một cách rất thường xuyên, phong trào này chỉ tập trung vào nhu cầu và mối quan tâm của những phụ nữ vốn đã có sẵn đặc quyền. Trong khi đó, tiếng nói của nhóm phụ nữ yếu thế và có hoàn cảnh khó khăn hiếm khi được lắng nghe.
Quan điểm của Mikki Kendall là cần xem xét lại những vấn đề nào thực sự là trọng tâm trong những chương trình nghị sự về nữ quyền. Những vấn đề này bao gồm mọi thứ, từ chính sách xóa đói giảm nghèo đến việc đảm bảo quyền bầu cử của tất cả công dân. Nữ quyền sẽ không phải là một phong trào đấu tranh cho phụ nữ nếu nó chỉ vận động cho một nhóm phụ nữ này và bỏ qua các nhóm phụ nữ khác. 
Hood Feminism sẽ giúp bạn hiểu được nghèo đói có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của một người như thế nào, ý nghĩa đằng sau lời nhận xét “phổng phao” là gì, và không phải khi nào một vị trí quyền lực thuộc về phụ nữ cũng là một tin tốt.
Mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong sách Hood Feminism.

Nội dung thứ nhất: Bàn về tính hiệu quả của chủ nghĩa nữ quyền hà khắc.

Một số nhà nữ quyền tin rằng, các vấn đề bạo lực giới và bạo lực tình dục sẽ được cảnh sát và hệ thống tư pháp giải quyết triệt để. Họ cho rằng chỉ cần báo án, thủ phạm sẽ bị bắt và trừng phạt, nạn nhân sẽ có được công lý. Đây chính là chủ nghĩa nữ quyền hà khắc (tạm dịch từ “carceral feminism”). Những nhà nữ quyền theo xu hướng này ủng hộ việc tăng án tù và áp dụng những hình phạt khắc nghiệt, vì tin rằng nó sẽ giải quyết được vấn nạn bạo lực giới hoặc bạo lực tình dục.
Tuy nhiên, công lý có dễ dàng được thực thi như thế không? Trên thực tế, cảnh sát và luật pháp không giúp ích được nhiều trong vấn đề giải quyết bạo lực. Lựa chọn báo án thậm chí còn khiến phụ nữ đối mặt với nhiều nguy cơ tổn thương hơn, nhất là đối với phụ nữ da màu.
Trong những trường hợp khả quan nhất, quyết định đi tìm công lý bằng luật pháp của những người phụ nữ bị ngược đãi và bạo hành cũng có thể chuốc lấy rất nhiều tiêu cực. Khi chồng vào tù, người vợ sẽ phải đối diện với tình thế không thể kiếm được thu nhập. Những nạn nhân vừa thoát khỏi cảnh bị lạm dụng không thể đi làm ngay. Nhưng hệ thống phúc lợi không nhận ra điều này một cách thỏa đáng và đầy đủ. Như vậy, những nạn nhân lại đối mặt với một mối đe dọa mới, đó là sự nghèo đói.
Một thực tế phũ phàng khác là những phụ nữ chống trả đều có nguy cơ bị truy tố. Điển hình như trường hợp của CeCe McDonald, một phụ nữ chuyển giới cố gắng tự vệ khi bị một người đàn ông tấn công và cô phải ngồi tù với tội ngộ sát cấp độ hai. 
Đó là bằng chứng về những người phụ nữ may mắn sống sót, còn số liệu thống kê liên quan đến các vụ sát hại và mất tích thì sao? Người da đen chỉ chiếm khoảng 13% tổng dân số Mỹ, nhưng về tỉ lệ lượng người mất tích, họ chiếm đến 34%. Tỉ lệ mất tích của phụ nữ bản địa ở Mỹ còn tồi tệ và đáng báo động hơn. Năm 2016, báo cáo của Viện Y tế Người Da đỏ Đô Thị (Urban Indian Health Institute) cho thấy 5.712 phụ nữ bản địa đã bị mất tích, nhưng Bộ Tư pháp chỉ ghi nhận 116 người. Ở một số địa phương, tỉ lệ phụ nữ da đỏ bị giết hại cao hơn 10 lần so với tỉ lệ trung bình trên toàn nước Mỹ.
Rõ ràng chủ nghĩa nữ quyền hà khắc không bao giờ giải quyết được vấn đề. Những kẻ bạo hành vẫn sẽ tiếp tục lạm dụng bằng cách nhắm đến những phụ nữ ít nhận được sự hỗ trợ nhất. Để chủng tộc không phải là rào cản của nữ quyền, các cộng đồng phụ nữ cần đoàn kết và hỗ trợ lẫn nhau.

Nội dung thứ 3: Chủ nghĩa màu da: màu da tối nhất sẽ chịu thiệt thòi nhiều nhất.

Có một sự thật gây tò mò rằng ở Mỹ, cùng một tông màu da có thể mang đến đặc quyền ở cộng đồng này và áp bức ở cộng đồng khác. Tình trạng đó được gọi là chủ nghĩa màu da (colorism). Tất nhiên, những người có màu da tối nhất sẽ chịu thiệt thòi nhiều nhất. Họ phải đối mặt với sự phân biệt đối xử trong mọi mặt của cuộc sống: từ triển vọng nghề nghiệp kém hơn, tỉ lệ bị bắt giữ cao hơn, đến án tù dài hơn. Do đó, chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi các loại kem tẩy trắng da vô cùng phổ biến, ngay cả khi chúng có hại cho sức khỏe.
Phong trào nữ quyền nói về văn hóa làm đẹp, nhưng chủ yếu là về cái nhìn của nam giới lên người phụ nữ (male gaze) trong một thế giới nam quyền, hơn là đề cập đến những thách thức cụ thể mà phụ nữ da đen phải đối mặt. Phong trào nữ quyền cũng nói về chứng rối loạn ăn uống, nhưng dường như giả định rằng chỉ phụ nữ da trắng mới bị ảnh hưởng. Bản thân Kendall cũng mắc phải chứng rối loạn ăn uống từ khi vào trung học. Nhiều cô gái da màu cũng vật lộn với những vấn đề tương tự. Tuy nhiên, nếu một cô gái da màu bị rối loạn ăn uống vì chứng PTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn/chấn thương) gây ra, rất có thể chẳng ai chú ý đến. Rốt cuộc, những cô gái da màu phải lớn lên trong một xã hội liên tục nói với họ rằng “da trắng mới là lý tưởng”.
Khi nào cụm từ “phụ nữ da đen mạnh mẽ” (strong black woman) sáo rỗng vẫn còn phổ biến, khi đó những tổn thương của phụ nữ da đen vẫn còn bị bỏ qua. Kendall khẳng định, nhiệm vụ của phong trào nữ quyền là phải nhận thức rõ hơn những vấn đề này. 

Nội dung thứ 2: Trẻ em gái da đen lớn lên trong nghèo khó không có sự hỗ trợ.

Giống như nhiều cô gái da đen khác, Kendall bị dán nhãn “phổng phao” (fast-tailed girl) trong khi còn không biết nó có nghĩa là gì. Kendall chỉ biết rằng, nếu ai đó nói bạn “phổng phao”, điều đó chẳng có gì tốt đẹp. Thực tế là, các thành viên trong gia đình hoặc hàng xóm sẽ gọi các bé gái da đen là “phổng phao” nếu chúng bị bắt gặp nói chuyện với con trai, hoặc trang điểm, mặc quần ngắn, hoặc bị dậy thì sớm. Và khi đã được dán nhãn là “phổng phao”, nếu bạn bị tấn công tình dục thì đó là lỗi của bạn (?!)
Có nghiên cứu đã chỉ ra rằng, từ 40% đến 60% trẻ em gái da đen ở Hoa Kỳ bị lạm dụng tình dục trước khi bước sang tuổi 18. Tất cả đều không nhận được đủ sự hỗ trợ sau khi tiết lộ bị lạm dụng. Nhiều chương trình của chính phủ khuyến khích các thiếu nữ da màu học nghề và tránh mang thai ở tuổi vị thành niên, nhưng chúng thực sự quá ít ỏi để có thể giúp họ đối phó với những tình huống nguy hiểm phải đối mặt hằng ngày.
Bạn có thể cho rằng trường học sẽ là nơi an toàn với các bé gái da đen. Thực tế thì không phải vậy. Các giáo viên thường không tránh khỏi định kiến với những học sinh da đen và gốc Latinh. Tệ hơn nữa, các hình phạt của nhà trường còn có thể dẫn đến cáo buộc hình sự nghiêm trọng. Và khi có sự can thiệp của cảnh sát, nhà trường không những không an toàn hơn, mà tỉ lệ hồ sơ phạm tội của các học sinh da đen lại còn tăng thêm. Đó là chưa kể đến việc các em còn phải đối mặt với nguy cơ bị bạo hành đến từ chính các lực lượng bảo vệ trường học.
Các nhà giáo dục luôn tuyên bố bảo vệ trường học, nhưng thực sự thì họ đang bảo vệ tương lai của ai? Những ai đang được hưởng lợi? Kendall cho rằng đây chỉ là một cách mà xã hội đang tiếp tay cho những bất công mà phụ nữ da màu phải gánh chịu.

Lời kết từ Fonos

Bạn vừa nghe xong tóm tắt sách Hood Feminism của tác giả Mikki Kendall. Trong một thời gian rất dài, nữ quyền là một phong trào của phụ nữ da trắng, dành cho phụ nữ da trắng. Nó hiếm khi xem xét đến thực tế cuộc sống mà những phụ nữ và trẻ em gái chịu nhiều thiệt thòi ở Mỹ phải đối mặt. Đã đến lúc các nhà nữ quyền cần tra vấn lại các vấn đề như nghèo đói, giáo dục, chăm sóc sức khỏe và thực thi pháp luật dựa trên trải nghiệm thực tế của phụ nữ da màu.
Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục.

Hood Feminism (tạm dịch: Điểm Mù Nữ Quyền) phản ánh vấn đề chủ nghĩa nữ quyền chỉ tập trung vào lợi ích của những phụ nữ da trắng, thay vì hướng đến tất cả phụ nữ. Để là một phong trào thực sự có ý nghĩa, nữ quyền phải đấu tranh cho những phụ nữ yếu thế và chịu nhiều thiệt thòi nhất trong xã hội, bao gồm cả phụ nữ da màu.
Tác giả Mikki Kendall sinh năm 1976, là nhà hoạt động xã hội và phê bình văn hóa. Các bài viết xã luận của bà về chủ đề chủng tộc, nữ quyền, bạo lực và văn hóa đại chúng thường xuất hiện trên The Guardian, Washington Post, Boston Globe, Time, NBC và nhiều tờ báo uy tín khác.

Hood Feminism

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu