Paul Giran

Tổng quan

Với tham vọng tường giải tâm lý dân tộc An Nam, tác giả Paul Giran - một quan chức của chính quyền Đông Dương thuộc địa, đã truy nguyên về dòng giống Mông Cổ, đánh giá những yếu tố tự nhiên và nhân văn, để đúc kết nên cá tính và tâm hồn bản địa nơi đây. Thế rồi ông đi đến nhận xét rằng: “Tâm lý người An Nam nhu nhược, vô cảm, một đất nước có nền văn hoá thấp”. 

Cuốn sách Tâm Lý Người An Nam được viết từ góc nhìn của người Pháp trong giai đoạn thuộc địa, với mục đích tìm hiểu để cai trị, để rút ra những nguyên lý tối thượng đã thiết lập những định chế xã hội hay chính trị của dân tộc Việt. Xét về phương diện góc nhìn lịch sử, cuốn sách sẽ giúp cho độc giả Việt hiểu được cách thực dân Pháp đã tìm hiểu chúng ta ra làm sao, dưới con mắt của họ chúng ta như thế nào…

Sau đây, mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong cuốn sách Tâm Lý Người An Nam - Tính Cách Dân Tộc, Tiến Trình Lịch Sử, Tri Thức, Xã Hội Và Chính Trị.

Nội dung thứ nhất: Hình dáng và thói quen dinh dưỡng của dân tộc An Nam.

Theo tác giả, người An Nam có diện mạo giống phần lớn các dân tộc thuộc giống Mông Cổ: sọ ngắn, vầng trán thấp và gồ, lưỡng quyền nhô cao, hai mắt xếch và nhỏ, mí trên húp và nặng, lông mày thưa thớt, mũi tẹt, môi dày. Người An Nam vóc người không cao. Sức mạnh cơ bắp không đáng kể cho lắm. Phải cần đến hai người An Nam mới có thể nhấc được một vật mà một người Châu  u có thể dễ dàng nhấc lên. Đây là điểm khác nhau giữa chủng tộc An Nam và Trung Hoa. Theo tác giả, người Trung Hoa vạm vỡ hơn nhiều.

Chủng tộc da vàng thường có kiểu sọ ngắn. Kiểu sọ này về mặt tinh thần thì “ôn hoà, chăm chỉ, thanh đạm, thông minh, cẩn trọng, không phó mặc cho sự may rủi, hay bắt chước, bảo thủ, nhưng lại không có sáng kiến”, “ý chí nhu nhược, dễ bị dẫn dắt, thích phó mặc cho kẻ khác cai trị”.

Người An Nam cũng không tinh tế trong việc ăn uống. Họ chỉ làm sao để thoả mãn cơn đói và ăn bất cứ cái gì kiếm được. Từ rắn, dơi, chuột, hoặc thậm chí là rau củ bị hỏng. Nước chấm đặc thù ở đây được gọi là nước mắm, được làm từ những con cá xếp chồng lên nhau lâu ngày và lên men. Mùi vị của thứ nước chấm này làm cho người châu  u cảm thấy kinh tởm. Ở chợ, hàng hoá có hai loại, hàng mới có giá cao và hàng tồn từ những hôm trước, hàng đã hư, mốc thì có giá thấp hơn. Người ta cũng sẵn sàng mua món hàng hư đó chỉ vì giá thấp. “Chính vì thái độ ăn uống sơ sài này phần nào gây nên sự suy nhược của dòng giống An Nam, sự thiếu sinh lực và năng lượng”. 


Nội dung thứ 2: Môi trường ảnh hưởng đến tính cách người An Nam ra sao?

Tính cách của một dân tộc cấu thành từ hai yếu tố: đó là sinh lý và môi trường. Môi trường đất nước An Nam có phần khắc nghiệt. Trong khi miền Nam nóng bức và ẩm thấp thì miền Bắc lại hưởng khí hậu bán nhiệt đới. Miền Nam luôn luôn nóng bức, độ ẩm lại rất cao. Điều này khiến cho Nam kỳ thiếu sự trong lành. Còn miền Bắc thì khá hơn một chút khi mùa khô nhiệt độ chỉ 8 hoặc 7 độ C. Nhưng nhìn chung thì độ ẩm vẫn rất cao. 

Điều kiện khí hậu khắc nghiệt và môi trường thiếu trong lành chính là lý do “con người dễ trở nên thuận theo chiều hướng xúc cảm” và “trí tưởng tượng cũng rất dễ bị kích động thái quá”. Và kết quả cuối cùng là “mệt nhoài và suy kiệt”.

Gia đình người An Nam thường đông con cái, và sống trong một căn nhà chật chội. Ngôi nhà cũng chỉ dựng thẳng lên đất. Hơi ẩm của đất xộc thẳng lên. Nền đất luôn luôn ẩm. Đồ đạc cũng đơn sơ. Chăn nuôi thì không được rào chắn cẩn thận. Ao cá cạnh nhà, chuồng gà, vịt sát vách. Thậm chí gia súc gia cầm cũng tự do đi lại vào nhà.

Người An Nam cũng có thái độ nhịn nhục đáng kể. Khó ai có thể lay chuyển được thái độ điềm tĩnh trơ trơ của họ. Sự điềm tĩnh của họ là một phẩm chất đáng quý. Nhưng cũng chính thái độ điềm tĩnh này lại gây ra sự vô cảm không đáng có. Họ trơ trơ trước nỗi đau của bản thân, và cũng trơ trơ trước sự bất hạnh của người khác.


Nội dung thứ 3: Sự tiến hoá của dân tộc An Nam.

Hàng ngàn năm chinh chiến chống giặc ngoại xâm, dân An Nam lại còn phải dẹp loạn các cuộc nội chiến. Cũng chính vì trải qua lịch sử chiến tranh tàn khốc và bạo lực nên dễ dàng kết luận người An Nam “hiếu chiến” và có tính chất “dễ kích động”.

Là một dân tộc làm nghề nông nên quanh năm suốt tháng dân An Nam đều chỉ để tâm đến ruộng vườn, đất đai. Cuộc sống nghèo khó nên họ chỉ lo cơm ăn áo mặc. Lao động nặng nhọc, nên họ không còn tâm trí để lo việc nhà nước. Mối quan tâm của họ chỉ vỏn vẹn trong gia đình, xa hơn chút là thôn xã. 

Dù cho có kẻ ngoại bang nào đến đàn áp, đày ải họ, bắt họ phục dịch, họ cũng đều không quan tâm. Họ chỉ quan tâm và tìm cách chống trả khi có kẻ ngoại bang nào tới với ý định đánh bật họ ra khỏi gia đình, làng mạc, tình yêu, xứ sở, tôn giáo, tín ngưỡng của họ.

Tiếng An Nam giống với tiếng Trung Hoa, đơn tiết, đa thanh. “Sự nghèo nàn của ngôn ngữ biểu thị sự bần khốn của tư tưởng, có ít ý niệm, có ít từ vựng”. Nghệ thuật của người An Nam cũng chẳng có gì nổi trội. Thấp kém và nghèo trí tưởng tượng. Phát minh nếu có thì cũng tầm thường.


Lời kết từ Fonos

Bạn vừa nghe xong 3 nội dung tiêu biểu của cuốn sách Tâm Lý Người An Nam mà Fonos chọn lọc gửi đến bạn.

Bạn thân mến, xét cho cùng, cuốn sách này không phải một công trình nghiên cứu khoa học. Nó là những ghi chép, suy nghĩ của một người ngoại bang, ở vị trí cai trị đánh giá về đất nước, dân tộc thuộc địa của họ. Vì vậy, mong bạn hãy tiếp thu nội dung sách bằng một thái độ trung dung, suy nghĩ phản biện, so sánh xem cái gì đúng, cái gì sai trong góc nhìn của người Pháp về dân tộc An Nam ta.

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Tâm Lý Người An Nam trên ứng dụng Fonos. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!


Cuốn sách Tâm Lý Người An Nam - Tính Cách Dân Tộc, Tiến Trình Lịch Sử, Tri Thức, Xã Hội Và Chính Trị được viết từ góc nhìn của người Pháp trong giai đoạn thuộc địa, với mục đích tìm hiểu để cai trị, để rút ra những nguyên lý tối thượng đã thiết lập những định chế xã hội hay chính trị của dân tộc Việt.

Tâm Lý Người An Nam

Nội dung cho Hội viên

Giới Thiệu